Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1997 жылдан 1999 жылға дейін Гайана президенті
President of Guyana from 1997 to 1999
Жанет Розенберг Джаган (туған Розенберг; 20 қазан 1920 жыл - 28 наурыз 2009 жыл) – Америкада туған Гайана саясаткері, 1997 жылдың 19 желтоқсанынан 1999 жылдың 11 тамызына дейін Гайана президенті қызметін атқарды. Ол Гайананың тұңғыш әйел президенті болды. Бұрын ол 1997 жылдың 17 наурызынан 1997 жылдың 19 желтоқсанына дейін Гайананың тұңғыш әйел премьер-министрі болып қызмет еткен. Президенттікке Чедди Джаганның орнына келген оның әйелі, 1993 жылы Гайананың ең жоғары ұлттық наградасы – "Еңбектің орденімен" және 1998 жылы әйелдер құқықтары үшін ЮНЕСКО-ның Махатма Ганди алтын медалімен марапатталды.
Janet Rosenberg Jagan (née Rosenberg; 20 October 1920 – 28 March 2009) was an American born Guyanese politician who served as the President of Guyana, serving from December 19, 1997, to August 11, 1999. She was the first female president of Guyana. She previously served as the first female Prime Minister of Guyana from March 17, 1997, to December 19, 1997. The wife of Cheddi Jagan, whom she succeeded as president, she was awarded Guyana's highest national award, the Order of Excellence, in 1993, and the UNESCO Mahatma Gandhi Gold Medal for Women's Rights in 1998.
Ерте жылдары және неке
Джаган 1920 жылғы 20 қазанда Чикагоның оңтүстік жағында Джанет Розенберг болып дүниеге келді. Оның ата-анасы Кэтрин (туған есімі Кронберг) (1895–1990) және Чарльз Розенберг (1891–1957) еврейлер болды. Оның Морис Розенберг (1917–2006) деген ағасы бар. Оның анасының ата-анасы Адольф пен Роза Кронберг (туған есімі Аппельбаум) еврей иммигранттары еді. Адольф Румыниядан, ал Роза Венгриядан Чикагоға көшіп келді. Розенбергтер отбасы 7532 S. East End даңғылындағы, орта тапқа жататын, бұрын тек ақ нәсілділер тұрған Оңтүстік жағалау ауданындағы үйde тұрды. 1942 жылдың желтоқсан айында 22 жасында Кук округінің ауруханасында студент медбике болып жұмыс істеген кезде ол Норт-Уэстерн университетінде оқитын индус-индо-гуяниялық стоматолог студенті Чедди Джаганмен танысты. Ол күйеуімен бірге солшыл Халықтық прогрессивті партияның (PPP) негізін қалаушылар болды; Эссекибо сайлау округінен сенатқа өтті. Джаган 1997 жылғы желтоқсанда өткен президент сайлауында ППП-ның президенттікке үміткері болды. ППП сайлауда жеңіске жетті.
Jagan was born Janet Rosenberg on the south side of Chicago, Illinois, on October 20, 1920. Her parents, Kathryn (née Kronberg) (1895–1990) and Charles Rosenberg (1891–1957), were Jewish. She had one brother, Maurice Rosenberg (1917 2006). Her maternal grandparents, Adolph and Rosa Kronberg (née Appelbaum), were Jewish immigrants. Adolph immigrated to Chicago from Romania and Rosa came from Hungary. The Rosenberg family lived in a bungalow at 7532 S. East End Avenue in the middle class, formerly all white neighborhood of South Shore. In December 1942, aged 22, while working as a student nurse at Cook County Hospital, she met Cheddi Jagan, a Hindu Indo Guyanese dentistry student at Northwestern University. she and her husband were co founders of the left wing People's Progressive Party (PPP); winning a seat from Essequibo constituency. Jagan was the presidential candidate of the PPP in the December 1997 election. The PPP won the election,
Отставка және қайтыс болу
1999 жылдың 1 шілдесінде Жаган Рио-де-Жанейродағы Еуропалық Латын Америка саммитінен оралғаннан кейін, кеудесіндегі ауыру мен шаршау себепті Джорджтаундағы Сент-Джозеф Мейірімділік ауруханасына жатқызылды. Оған жүрек ауруының емделіп, 3 шілдеде ауруханадан шығарылды. Айдың соңында Огайо штатының Акрон қаласындағы Акрон қалалық ауруханасында жүрек жағдайына қатысты тексерулерден өтті; 23 шілдеде ауруханадан босатылды. Гуянаға оралған соң, оған жүрекке арналған дәрілер берілді және айналма жолмен операция жасау қажет емес екені айтылды. 1999 жылдың 8 тамызында денсаулығының нашарлығына байланысты "күшті, белсенді басшылықты" жүзеге асыра алмайтынына байланысты президенттік лауазымынан кетті; ол қаржы министрі Бхаррат Джагдеоның өзінің орнын басатынын мәлімдеді. Джагдео 11 тамызда президенттік міндеттерге ант берді. Отставкаға кеткеніне қарамастан, Жаган PPP қызметінде белсенді болып қала берді. PPP-ның 29-шы съезінде Жаган 2008 жылдың 2 тамызында өткен партияның Орталық Комитетіне сайлауда екінші орынды (671 дауыс) иеленді. Сондай-ақ, ол PPP газеті "Thunder" редакторы болып сайланды, 2008 жылдың 12 тамызында. Оның денесі 2009 жылдың 31 наурызында Гайанада кремацияланды.
On July 1, 1999, after Jagan returned from the European Latin American summit in Rio de Janeiro, she was admitted to St. Joseph's Mercy Hospital in the capital, Georgetown, due to chest pains and exhaustion. She was treated for a heart condition and released from the hospital on July 3. Later in the month, she underwent tests regarding her heart condition at the Akron City Hospital in Akron, Ohio; she was discharged on July 23. Returning to Guyana, she received heart medication and was told that bypass surgery was not necessary. Jagan resigned as President on August 8, 1999 because her health left her incapable of "vigorous, strong leadership"; she said that Finance Minister Bharrat Jagdeo would be her successor. Jagdeo was sworn in as President on August 11. Despite her resignation, Jagan remained active in the PPP. At the PPP's 29th Congress, Jagan had received the second highest number of votes (671) in the election to the party's Central Committee, held on August 2, 2008. in addition to being elected as editor of the PPP paper Thunder, on August 12, 2008. Her body was cremated on March 31, 2009 in Guyana.
Жазбалар
Джанет Джаган Гайананың әдеби және мәдени өміріне ұзақ жылдар бойы қатысты. Ол Мартин Картердің алғашқы өлеңдерін "Thunder" журналында (редакциялаған) жариялады және Картердің "The Hill of Fire Glows Red" сияқты алғашқы жинақтарының жарық көруіне қолдау көрсетті. Ол Гайана балаларына өз өмір шындығын көрсететін кітаптар қажет деп нық сенді. 1993 жылы Peepal Tree Press оның "When Grandpa Cheddi was a Boy and Other Stories" әңгімелер жинағын, одан кейін "Patricia, the Baby Manatee" (1995), "Anastasia the Ant Eater" (1997) және "The Dog Who Loved Flowers" кітаптарын басып шығарды.
Janet Jagan was long involved with the literary and cultural life of Guyana. She published early poems by Martin Carter in Thunder (which she edited) and supported the publication of early Carter collections such as The Hill of Fire Glows Red. She strongly believed that Guyanese children needed books which reflected their own realities. In 1993, Peepal Tree Press published her When Grandpa Cheddi was a Boy and Other Stories, followed by Patricia, the Baby Manatee (1995), Anastasia the Ant Eater (1997) and The Dog Who Loved Flowers.