Кіріспе

Американдық саясаткер (туған 1958)

Розарио Марин (4 тамыз 1958 жылы туған) – мексикалық-американдық саясаткер, 2001 жылдың 16 тамызынан 2003 жылдың 30 маусымына дейін АҚШ-тың 41-ші қазынашысы қызметін атқарған. Ол президент Джордж У. Буштың кезінде қызмет етті. Уильям Кларктен бері АҚШ азаматы болып тумай-ақ бұл лауазымға келген алғашқы адам. Ол – АҚШ-тың шетелде туған жалғыз қазынашысы.

Ерте өмір

Марино Росарио Спиндала Мексиканың Мехико қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Мариано, Калифорниядағы этикетка жасау фабрикасында жұмыс істейтін, 1972 жылы жұмыс берушісі ұсынған визалар арқылы отбасын АҚШ-қа әкеліп келді. Марин бастапқыда осы қадамға қарсы болды, себебі оның алдағы квинсеанерасы болжанып, ол өз салты мен дәстүрінен айрылыудан қорқады. Маринин отбасы Калифорниядағы Хантингтон Паркте қоныстанды, онда әкесі үй жинаушы, ал анасы тігінші болып жұмыс істеді. Олар Мексикадағы бұрынғы үйлеріне қысқа уақытқа оралып, оның құрметіне "шағын той" ұйымдастырды. Мариннің ағылшын тілін нашар білуі де АҚШ-қа келуге қарсылығының бір себебі болды. Орта мектепте оған IQ тестісі тапсырылды, онда ол 100 баллдан 27 балл ғана жинады және осыдан кейін ақыл-жағынан кемістігі бар деп танылды. Бұл төмен нәтиже Маринді тілді үйрену үшін тырысуға шабыс тартты, ол радиодағы әндерді тыңдап, сөздерді қайталап жатты. 1976 жылға қарай, 500 оқушыдан тұратын сыныпта алғашқы 20-ға кіріп, үздік дипломмен бітірді. Бастапқыда Маринин отбасы одан әрі оқуын тоқтатып, отбасына қаржылық көмек көрсету үшін жұмысқа тұруын, сондай-ақ анасына бауырларын күтуде көмектесуін қалаған еді. Марин келісімге келіп, күндіз жұмыс істеп, түнде Шығыс Лос-Анджелес колледжінде оқыды. 1980 жылы бітіргеннен кейін ол Калифорния мемлекеттік университетінің (CSULA) Лос-Анджелес кампусында кешкі сабақтарды жалғастырды. Марин 1983 жылы CSULA-да бизнес-әкімшілік саласында бакалавр дәрежесін алды.

Вильсон әкімшілігінің адвокаты

Марина бастапқыда бизнес және қаржы саласында мансап құруға кірісті. CSULA-да оқып жүргенде, 1981 жылы Беверли-Хиллстегі City National Bank-те қабылдау бөлмесінің көмекшісі ретінде жұмысқа орналасты. Бірнеше рет жоғарылатылғаннан кейін Марина банктің вице-президенті лауазымына тағайындалуға дайын тұрды. Алайда, 1985 жылы оның Эрик деген Даун синдромы бар ұлы дүниеге келді және ол бір жылдан кейін оны күту үшін жұмысынан кетті. Сондай-ақ ол қатысып жүрген MBA бағдарламасынан бас тартты. Соңында, 1996 жылы Марина әлеуметтік қызметтер департаментінің директордың орынбасары болып тағайындалды. Қызмет істеген кезеңінде Марина заң мен тәртіпті сақтайтын саясаткер ретінде танылды және полиция бөлімін реформалауға, оның қаржысын арттыруға және қылмысты 50%-ға азайтуға бағытталған бірнеше қоғамдық қауіпсіздік бастамаларын жүзеге асырғаны үшін марапатталды. Сондай-ақ ол Хантингтон Парк сияқты бірнеше қауымдастықтардың қауіпті аймақтар тізіміне енгендігін атап көрсеткен үкіметтік зерттеуге жауап ретінде ауаның ластануына қарсы күрес жөніндегі топ құрды және заңсыз құжаттама саудасымен күресу үшін шаралар қабылдады. Саяси тіркелуіне қарамастан, Марина 1999 жылы кеңеске үлкен артықшылықпен қайта сайланды. Сондай-ақ Марина кеңес отырыстарының өткір және кейде бөліскен қатысушысы ретінде танымал болды. Оппозиция оны шулы мінез-құлыққа айыптаса, тіпті оның жақтастары да оның кейбір мақтанға жарамдылығын мойындады. 2000 жылы кеңес мүшелеріне және азаматтарға қатыгездік танытқаны үшін кеңес тарапынан сөгіс алды. Сыншылар оны кеңес отырыстарына қатыспай және саяхат бюджетін тиімсіз пайдаланғаны үшін де айыптады. Олардың айтуынша, оның жеңіске жетуі «нағыз саяси көзқарасын бұрмалауы» және «испан тілді БАҚ-ты тиімді пайдалануы» арқасында мүмкін болды. Жеке өзі даулы мәселеге қарсы болғанымен, Марина әкімшіліктің қолдау білдіретін ұстанымын қорғауға шақырылды. Осы кезеңде Марина бірнеше комиссияларда лауазымды қызметтер атқарды, мысалы, Калифорния қалалары лигасының мэрлер мен кеңестер департаментінің президенті, Латино Каукусы төрағасының орынбасары және Оңтүстік-Шығыс Қоғамдық Даму Корпорациясының төрағасы. Ол сондай-ақ Калифорнияның кино комиссиясы, Арнайы Олимпиада және Латындық сайланған лауазымды тұлғалардың ұлттық қауымдастығының мүшесі болды және 1998 жылы Джон Ф. Кеннеди атындағы мемлекеттік басқару мектебінің штат және жергілікті басқарудағы жоғары лауазымды қызметкерлерге арналған бағдарламасын аяқтады. Соңғы екі жылы қызметте болғанда Марина бірқатар қызметтерді бірге атқарды, соның ішінде Оңтүстік Калифорния аймағындағы испан тілді нарық үшін AT&T корпорациясында қоғамдық қатынастар менеджері болып жұмыс істеді. Марина өзінің республикалық нарығын нығайта берді. Штат деңгейінде ол 1996 жылғы Республикалық ұлттық конвенцияға Калифорния делегаты болып қатысты. Ол сондай-ақ Калифорниялық республикалық ұлттық испандық ассамблеясының вице-президенті болды. Ұлттық аренада Марина 2000 жылы Джордж Буштың президенттік науқанына белсенді қолдау көрсетті. Қала әкімі болған кезінде ол Техас губернаторымен кездесіп, Калифорниядағы оның науқанында ерікті болып жұмыс істеді, испан тілді халыққа үгіл-насихат жұмыстарын жүргізіп, оның испан тілді өкілі ретінде танылды. Оның беделі мен қабілеті республикалық саясаткерлерге ұнады және Маринаның партиядағы саяси беделі күрт артты. Сайлаудан кейін көп ұзамай Марина президент сайланғандардың жақын шеңберінен орын алды.

АҚШ қазынашысы

Марин 2001 жылғы 16 тамызда қызметке кірісті. Салтанатты рәсімді Қаржы министрі Пол О’Нилл жүргізді. Ол Президент Буш әкімшілігіндегі ең жоғары дәрежелі латиноамерикандық болды және осы ретпен, оны испан тілді қоғамдастық алдында жиі өкілдік етуге шақырды. Қазынашының АҚШ Монета соққысы мен Гравюра және Баспа бюросын бақылау сияқты дәстүрлі міндеттерімен қатар, Мариннің қызмет мерзімінде департаменттің қаржылық сауат ашу бойынша алғашқы жұмыстарын ұйымдастыру да болды. Ол сондай-ақ АҚШ пен Мексика арасындағы ынтымақтастық бағдарламасының мүшесі болды. Марин жастарды қаржылық тұрақтылықты құру мен сақтаудың маңыздылығы туралы білім беруге ерекше көңіл бөлді. Ол сондай-ақ Қаржы министрі Джон В. Сноудың өкілі ретінде Латын Америкалықтардың білім беру саласындағы жетістіктері жөніндегі Президенттің консультативтік комиссиясында қызмет етті. Бұрынғы АҚШ қазынашылары сияқты, Марин департамент атынан көптеген іс-шараларға қатысып, оған жаңа бейне берді. 2002 жылғы 15 маусымда ол өз бітірген оқу орны CSULA-ның бітіру салтанатында негізгі спикер болды, онда құрметті заң докторы дәрежесін алды және жетістіктері үшін мақтау жинады. 2003 жылғы сәуір айында Мариннің Калифорнияға оралып, 2004 жылғы сайлауда АҚШ сенаторы Барбара Боксерге қарсы республикалық кандидат болуы мүмкін деген болжамдар тарады. Вашингтондағы калифорниялықтарға арналған сөйлесінде журналистер оның губернатор Грей Дэвистің бюджетіне жасаған сын-қарындарын атап өтті. 22 мамырда Қаржы министрлігі Мариннің 30 маусымнан бастап қызметтен кететінін және Калифорнияға оралуды жоспарлап отырғанын хабарлады. Сол кездегі баспасөз хабарлары оның 2004 жылғы сенаторлық сайлауға қатысатынын көрсетті.

АҚШ Сенатының сайлау науқаны

Демократ әкім Дэвисті құлатқан халықтың қолдау сезімін пайдалануды үміттене отырып, Марин 2 желтоқсанда АҚШ Сенатына республикалық үміткер ретінде ресми түрде тіркелді. Хантингтон-парктегі жергілікті тұрғындар алдындағы жарты сағаттық сөйлесінде Марин өзін орталық саясатты ұстанатын адам ретінде көрсетті, сонымен бірге ұлттық қауіпсіздік және төмен салықтар сияқты маңызды консервативті республикалық мәселелерді де қолдады. Науқан барысында ол партияның консервативті базасын жібітіп алмастан, орталық саясаттағы көзқарасын баса көрсетуге тырысып, саяси тепе-тәулік сақтады. Сонымен қатар, ол өзінің иммигранттық тамырларын атап өтті, президенттің иммигрант жұмысшылар бағдарламасын қолдады (бұл консерваторлардың арасында кең қолдау таппады), азаматтық бірлестіктерді және аборт құқығын қолдады – соңғысын кешкі аборттарға қарсылығымен және ата-аналардың келісімін талап ететін заңдарды қолдауымен жұмсартты. Мексикадағы сөйлесінің кезінде Марин губернатор Дэвистің бұрынғы кеңесшісі Гари Саутты республикашылардың «ақ еркектер мәселесіне» назар аударатын хат тарату үшін пайдаланды және сенатор Боксерді жеңудің ең жақсы мүмкіндігі ретінде өзінің кандидатурасын ұсынды. Ақ үйдің жасырын қолдауына ие болғанымен, Марин өзінің партияластары, әсіресе Калифорнияның бұрынғы мемлекеттік хатшысы Билл Джонс, GOP-тың басты үміткері, заңсыз иммигранттарға жүргізуші куәліктерін беру сияқты тағы бір ыстық мәселеде дұрыс пікір білдірмейді деп сынады. Ол 2003 жылы губернатор Дэвистің қол қойған штаттық заңға қарсы болғанымен, сол жылы конгрессмен Том Танкредо ұсынған, мұндай штаттарды жазалайтын қатаң федералды заңнамаға қатысты позицияны білдіруден бас тартты. Саяси сыншылар Мариннің өзіне жеткілікті танылмағандықтан, қажетті 25 миллион долларды жинай алатынына күмән келтірді. Оның маңызды саяси мәселелер бойынша толыққанды мәлімдеме жасаудан бас тартуына да сын айтылды. Басты сайлау кезінде GOP жарысына 10 кандидат тіркелді. Сайлау күні көптеген шешімін қабылдамаған сайлаушылардың қолдауын алғанына қарамастан, Марин партия ішінде танылу, қаржыландыру және қолдау жағынан GOP көшбасшысы Джонсты жеңе алмады. 2 наурызда ол дауыстардың 20% жинап, екінші орынды иеленді, ал Джонс 44% дауыс алды.

Шварценеггер әкімшілігі

АҚШ Сенатына сайлауда жеңілгеннен кейін губернатор Шварценеггер Маринды қайта өңдеуді бақылайтын және реттейтін мемлекеттік қатты қалдықтар агенттігі – Интегралды қалдықтарды басқару кеңесінің (IWMB) мүшесі етіп тағайындады. Ол 27 сәуірде ант беріп, 21 қыркүйекте әріптестерімен кеңес төрағасы болып сайланды. 2006 жылдың 31 қаңтарында губернатор Маринды Калифорния мемлекеттік және тұтынушылар қызметтері агенттігінің (CSCSA) хатшысы етіп тағайындады. Бұл агенттік азаматтық құқықтарды қорғау, тұтынушыларды қорғау және 230-дан астам түрлі мамандық бойынша 2,3 миллион калифорниялыққа лицензия беруге жауапты. 2007 жылы Росарио «Екі әлемнің арасында: Америка Құрама Штаттарының тұңғыш мексикалық теңізшісінен алынған сабақтар» атты естеліктерін жариялады. Келесі жылы «Сантильяна» баспасы оның испан тіліндегі нұсқасын шығарды. 2008 жылдың 10 мамырында Марин Вудбери университетінен жетістіктері үшін құрметті докторлық дәрежесін алды. Марин Республикалық партия атынан жұмыс істеуді жалғастырды және 2008 жылғы Республикалық ұлттық конвенцияда сөз сөйлеп, 4 қыркүйекте жиналған көпшілікке үндеді. Алдыңғы күні ол бірнеше танымал республикашыл әйелдермен бірге вице-президенттікке үміткер Сара Пейлинге қарсы бұқаралық ақпарат құралдары, блогерлер мен Демократиялық партия тарапынан жасалған әділ емес шабуылдарды айыптады. Марин Пейлинмен оның байланысын, олардың екеуінің де Даун синдромы бар балалары болғандықтан ерекше атап өтті. 2009 жылдың ақпан айында Марин Калифорния тұрақтылық альянсының 2008 жылғы тұрақтылық көрме сыйлығының негізгі спикері болды, онда ол Калифорнияның жасыл құрылыс жобасын іске асыру арқылы нарықты өзгерту туралы сөйледі.

Ұялы лоббилік кампания

Сол жылы Марин Фредди Мактың 2006 жылы федералдық реттеу заңнамасына әсер ету үшін жүргізген құпия "жасырын лоббилік науқанымен" байланысты болды. Associated Press агенттігі алған құжаттарға сәйкес, фирма ол жұмыс істеген ықпалды лоббилік агенттік, DCI Group-ты пайдаланып, маңызды республикалық сенаторларды нысанаға алды. Науқанның мақсаты сенатор Чак Хейгелдің (R-NE) ипотекалық индустрияны, соның ішінде Фредди Мак пен Фанни Мейді қайта құруды көздеген заң жобасын тоқтату болды. 2006 жылдың қаңтар айында Марин Монтана штатының Хелена қаласында сөз сөйлеп, Хейгелдің 190-шы Сенат заңына қарсы сөйледі, оның тым кең ауқымды екенін және кірісі аз адамдарға үй иесі болуды қиындататынын мәлімдеді. "Олар енді бұрынғыдай жұмыс істей алмайды", - деді ол ипотекалық индустрияның алыптарына сілтеме жасай отырып. Мариннің кеңсесі Монтана мен Миссуриге сол кездегі сапарларының DCI-дегі жұмысымен байланысты екенін растады. Сенатор Конрад Бернс (R-MT) заң жобасына қарсы шықты, ол Конгрестің 109-шы сессиясының соңында қабылданбады, сондай-ақ науқанның нысанасына алынған қалған 16 сенатордың сегізі де қарсы болды. Кейіннен Марин "әкімшілік қызметкерлері оның не істеп жатқанын білген, бірақ оны тоқтатуға кеңес бермегенін" мәлімдеді. Маусым айында Марин CFPPC-мен келісімге келді, мемлекеттік заңның үш этикалық бұзушылығын мойындады. Маринге 15 000 доллар айыппұл салынды, бірақ Комиссия оның мемлекеттік адвокаттардан "жаман заң кеңесі" алғанын және әкімшілікті хабардар еткенін мойындағаннан кейін, айыппұл сомасы 5 400 долларға дейін төмендетілді. Шварценеггердің кеңсесі оның сөз сөйлеуге алған ақысы туралы білмейтінін мәлімдеді.