Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уақытша басқарушы – басқарушының өкілеттіктерін уақытша атқаратын адам. Ұлттар Достастығы елдерінде, егер губернатор вице-корольдік лауазым болса, "уақытша басқарушы" рөлін вице-губернатор (көбінесе Австралия штаттарында) немесе әкімші атқарады. АҚШ-тың кейбір штаттарында бұл губернатор қызмет бабында қайтыс болғанда немесе отставкаға кеткенде құрылатын конституциялық лауазым. Басқа штаттарда губернатор түрлі себептермен, соның ішінде ауру немесе штаттан белгілі бір мерзімнен артық уақытқа кеткен жағдайда, өкілеттікке ие емес деп жариялануы мүмкін. Мұндай жағдайларда штат конституциясы қай лауазымды тұлғаның губернатор міндетін атқаратынын және бұл тұлғаның кеңседегі барлық өкілеттіктерге ие болатынын немесе тек белгілі бір өкілеттіктерге ие болатынын анықтайды. Көптеген штаттарда губернаторлыққа мұрагерлікке өтетін немесе уақытша басқарушы болатын адам губернатордың орынбасары болып табылады; алайда, барлық штаттарда мұндай лауазым бар емес. Егер штат конституциясы губернатордың қабілетсіздігі жағдайында уақытша басқарушыны көздейтін болса, онда губернатордың қабілетсіздігі жоқ деп жариялану тәртібі де қарастырылады.
An acting governor is a person who acts in the role of governor. In Commonwealth jurisdictions where the governor is a vice regal position, the role of "acting governor" may be filled by a lieutenant governor (as in most Australian states) or an administrator. In some U. S. states, it is a constitutional position created when the governor dies in office or resigns. In other states, the governor may also be declared to be incapacitated and unable to function for various reasons including illness and absence from the state for more than a specified period. In these instances, the state constitution will declare which official is to serve as governor and whether this person will have all of the powers of the office or only specified ones. In many states, the person succeeding to the governorship or becoming acting governor is the lieutenant governor; however, not all states have such a position. If the state constitution provides for an acting governor in the event of the governor's disability, it will also provide for a method by which the governor can be declared to be no longer disabled.
Алабама
Джордж Уоллес 1972 жылдың мамыр айында қастандыққа ұшырап, оқ жараланды. Ол штаттан тыс, 120 күннен астам емделуге кеткендіктен, лейтенант-губернатор Джере Бисли 1972 жылдың 5 маусымынан 7 шілдесіне дейін губернатор міндетін атқарды, содан кейін губернатор Уоллес штатқа оралып, лауазымына қайта келді.
George C. Wallace was shot in an assassination attempt in May 1972. With him out of state recovering for more than 120 days, Lt. Governor Jere Beasley acted as governor from June 5 to July 7, 1972, at which time Governor Wallace returned to the state and returned to office.
Массачусетс штаты
Массачусетс штатында губернатор лауазымы бос болған жағдайда, губернатордың орынбасары лауазымның міндеттерін қабылдайды, бірақ мерзімнің соңына дейін емес, осылайша губернатор міндетін атқарушы болып, губернатор орынбасары лауазымын сақтайды. 1997 жылы Уильям Уэлд Мексикадағы елшілікке үміттену үшін отставкаға кеткен кезде, Пол Селюччи 1998 жылы губернатор болып сайланғанға дейін губернатор міндетін атқарушы болды, ол 1999 жылдың қаңтарында лауазымға кірді. 2001 жылы Селюччи Канададағы АҚШ елшісі болу үшін отставкаға кеткенде, Джейн Свифт 2003 жылдың қаңтарына дейін губернатор міндетін атқарушы болды, содан кейін Селюччидің өкілеттігі Митт Ромнидің іс-шарасымен аяқталды.
In Massachusetts, in the event of a vacancy in the governor's office, the lieutenant governor assumes the duties of the office, but not the office for the remainder of the term, thus becoming acting governor while retaining the lieutenant governor's office. In 1997, when William Weld resigned to pursue the ambassadorship to Mexico, Paul Cellucci took over as acting governor until after his 1998 election as governor, when he assumed office in January 1999. In 2001, when Cellucci resigned to become United States Ambassador to Canada, Jane Swift became the acting governor until January 2003, when Cellucci's term ended with the inauguration of Mitt Romney.
Нью-Джерси
Нью-Джерси штатында, губернатордың орынбасары бар болған жағдайда, губернатор лауазымы бос орынға ие болса, орынбасар губернатор болады. Егер қазіргі губернатордың жарақат алуына байланысты губернаторлық міндеттерін орындауы мүмкін болмаса, орынбасар губернатор міндетін атқарушы болып тағайындалады. Міндетін атқарушы губернатор, губернатор жарақаттан жазылғанға дейін өкілеттіктерді және міндеттерді орындайды. Губернатордың өлімі немесе отставкасы мерзімі аяқталуға 16 айдан кем уақыт қалғанда болса, жаңа губернатор мерзімі біткенге дейін қызмет етеді, әйтпесе арнайы сайлау өтеді (онда жаңа губернатор қатыса алады). 2005 жылы өткен және 2009 жылы күшіне енген конституциялық референдумға дейін, қазіргі заманғы губернатордың орынбасары лауазымы құрылмаған кезде, губернатор лауазымындағы бос орын, сенат президентінің губернатор міндетін атқаруына, сонымен бірге сенат президенті атағын сақтап қалуына әкелетін. 2001 жылы Кристин Тодд Уитманның Қоршаған ортаны қорғау агенттігінің басшысы болу үшін отставкаға кеткеннен кейін, Дональд ДиФранческо 2002 жылдың қаңтарына дейін губернатор міндетін атқарушы болып қызмет етті. ДиФранческо сенаттан кеткеннен кейін, Джон О. Беннетт және Ричард Дж. Коди де губернатор міндетін атқарды. Нью-Джерси Сенатының бақылауы тең бөлінгендіктен, екі сенат президенті болды, Коди мен Беннетт 2002 жылдың қаңтарында үш күн бойы губернатор міндетін атқарушы болып қызмет етті, Джим МакГриви губернаторлыққа кіріскенге дейін. Коди МакГривидің отставкасынан кейін қайтадан губернатор міндетін атқарушы болып тағайындалды, 2004 жылдың қарашасынан 2006 жылдың қаңтарына дейін, Джон Корзин губернатор болып кіріскенге дейін қызмет етті. Бұл ерекше жағдайлар сайлаушылардың 2005 жылғы референдумда штат конституциясына өзгерту енгізуіне, 2009 жылғы сайлаудан бастап губернатордың орынбасары лауазымын құруға ықпал етті. Өзгеріс күшіне енгенге дейін, мемлекеттік көлік комиссары Крис Коллури 2006 жылдың 28 желтоқсанында бір күнге губернатор міндетін атқарушы болып тағайындалды. Губернатор Корзин, сенат президенті, мәжіліс спикері және бас прокурор штатта болмағандықтан, Коллури губернатор міндетін атқарушы болды.
In New Jersey, a state which has a lieutenant governor, in the event of a vacancy in the office of governor, the lieutenant governor becomes governor. In case of the inability of the current governor to fulfill the gubernatorial duties through injury, the lieutenant governor serves as the acting governor. The acting governor performs powers and duties until the governor recovers from the injuries. If the governor's death or resignation occurs less than 16 months before end of the term, the new governor serves until the end of the term, otherwise a special election (in which the new governor may participate) is held. Prior to the establishment of the modern office of lieutenant governor following a constitutional referendum in 2005 that took effect in 2009, a vacancy in the office of governor would lead to the president of the state Senate to become acting governor while still retaining the title of senate president. Following the resignation of Christine Todd Whitman in 2001 to become EPA Administrator, Donald DiFrancesco assumed the acting governor's post, serving until January 2002. Following DiFrancesco's departure from the senate, John O. Bennett and Richard J. Codey each served as acting governor as well. As control of the New Jersey Senate was evenly split, resulting in two Senate co presidents, Codey and Bennett each held the office of acting governor for three days in January 2002, until Jim McGreevey began his term as governor. Codey again served as acting governor following McGreevey's own resignation, serving from November 2004 until January 2006, when Jon Corzine took office as governor. These unusual events were a major factor in voters' decision to amend the state constitution to create the office of lieutenant governor in the 2005 referendum, effective with the 2009 election. Before the amendment could take effect, state transportation commissioner Kris Kolluri served as acting governor the day of December 28, 2006. As Governor Corzine, the senate president, assembly speaker, and attorney general were all out of state, Kolluri became acting governor.
Батыс Вирджиния
Батыс Вирджиния штатында губернатор лауазымы бос болған жағдайда, Сенат төрағасы губернатор міндетін атқарады. Губернатордың өкілеттігі тоқтаған кезде бір жылдан астам мерзім қалса, арнайы сайлау өтеді; әйтпесе, Сенат төрағасы қалған мерзімге қызмет етеді. 2000 жылы қабылданған заң Сенат төрағасына вице-губернатор деген құрметті атақ береді, бірақ бұл атақ практикада сирек қолданылады және Сенат төрағасының мерзімі губернаторлыққа сәйкес келмейді. Сенат төрағасы Эрл Рэй Томблин – Роберт Бёрдтің қайтысынан босаған АҚШ Сенатының мандатына сайланғаннан кейін, 2010 жылдың 15 қарашасында Джо Манчиннің отставкаға кеткеннен кейін, қазіргі штат конституциясы бойынша губернатор міндетін атқарған алғашқы адам. Манчиннің губернаторлық мерзіміне бір жылдан астам уақыт қалғандықтан, арнайы сайлау өтті, оған Томблин жеңіске жетті. Ол мерзімді аяқтау үшін 2011 жылдың 13 қарашасында губернатор болды.
In West Virginia, if the governorship becomes vacant, the Senate president acts as governor. If more than one year remains in the governor's term at the time of vacancy, a special election is held; otherwise, the Senate president serves the remainder of the term. A bill passed in 2000 grants the Senate president the honorary title of lieutenant governor, but this title is rarely used in practice and the terms of the Senate president do not correspond with governorships. Then Senate president Earl Ray Tomblin is the first person under the current state constitution to act as governor following the November 15, 2010 resignation of Joe Manchin following his election to the United States Senate seat vacated by the death of Robert Byrd. As there was more than one year remaining on Manchin's term as governor, a special election was held, which Tomblin won. He became governor on November 13, 2011 to complete the term.
Әкімдердің өкілеттігі туралы даулар
1980 жылы Калифорния штатының губернаторы болған Джерри Браунның Демократиялық партияның президенттік сайлауының бастапқы кезеңінде губернатордың өкілеттіктері дауға түсті. Ол 1979 жылдың соңы мен 1980 жылдың басында штаттан тыс жерде үгіт жұмысын жүргізіп жатқанда, сол кезде Калифорнияның вице-губернаторы қызметін атқарып тұрған республикашыл Майк Керб, губернатордың міндетін атқарушы ретінде өзінің лауазымын заңдарға вето қою, жарлықтар шығару, қаулылар жасау, республикалық апелляциялық сот судьяларын тағайындау және Браун штатта болғанда істемейтін басқа да істерді жасау үшін пайдаланды. Бұл әрекеттер соңында сотқа дейін жетті, және көп бөлігі Кербтің пайдасына шешілді. Губернатордың өкілеттіктері бұрын 1970 жылдардың ортасында Кентукки штатында да сұраққа түскен болатын. Джулиан Кэрролл қатыспаған кезде, Кентукки штатының вице-губернаторы Тельма Стовалл, губернатордың міндетін атқарушы ретінде кешірімдер берді, мүліктік салықты көтеруді шектеу мақсатында заң қабылдау үшін Кентукки Бас Ассамблеясын арнайы сессияға шақырды және заң шығарушылардың Тең Үкімет Түзетуінің ратификациясын жоюға жасаған ветосын қолдады. Кентукки штатының вице-губернаторының сайланған губернатор штаттан тыс жерде болғанда губернатордың міндетін атқаруға құқығы 1992 жылғы Кентукки Конституциясына енгізілген түзетулермен жойылды. 1993 жылы Пенсильвания штатында губернатор Роберт П. Кейси бірнеше айға қабілетсіз қалған операциядан өтті, соның салдарынан вице-губернатор Марк Сингель губернатордың міндетін атқарушы болды. Сингель сол уақытта губернатордың барлық міндеттерін атқарды. Нью-Гэмпшир штатының губернаторы Хью Галленнің қайтыс болуына байланысты Веста М. Рой, штаттық Сенаттың президенті ретінде, 1982 жылдың 30 желтоқсанынан 1983 жылдың 6 қаңтарына дейін Нью-Гэмпшир штатының губернаторының міндетін атқарды. Бұл мәселеде штаттар арасындағы тәжірибе біркелкі емес. Мысалы, Род-Айленд штатында вице-губернатор губернатор кеткен жағдайда да губернатордың міндетін атқармайды. Көптеген штаттарда губернатор қайтыс болғанда, отставкаға кеткенде немесе қызметтен алынғанда (импичмент арқылы), келесі кезектегі адам жаңа губернатор болып тағайындалады, ол кеңсеге және өкілеттіктерге ие болады.
The powers of an acting governor came into dispute during the 1980 Democratic primary presidential campaign of Jerry Brown, then governor of California. When he was campaigning out of state, which was often in late 1979 and early 1980, Mike Curb, a Republican who was then serving as lieutenant governor of California often used his position as acting governor to veto legislation, promulgate executive orders, issue proclamations, appoint Republican appellate court justices, and to do other things that Brown would not likely have done had he been present in the state. This eventually resulted in litigation, much of which went in Curb's favor. Powers of an acting governor had previously been questioned in the mid 1970s in Kentucky. In her capacity as acting governor of Kentucky in Julian Carroll's absence, Thelma Stovall, then lieutenant governor, acting as governor, issued pardons, called the Kentucky General Assembly into special session to enact legislation limiting property tax increases, and purported to veto the legislature's repeal of its ratification of the Equal Rights Amendment. The authority of the lieutenant governor of Kentucky to act as governor when the elected governor is out of state was repealed under a 1992 amendment to the Kentucky Constitution. In 1993, in Pennsylvania, Governor Robert P. Casey underwent surgery that left him incapacitated for months, thus leaving Lieutenant Governor Mark Singel as acting governor. During that time, Singel fulfilled all duties of the office of governor. Following the death of New Hampshire Governor Hugh Gallen, Vesta M. Roy, as president of the state Senate, served as acting governor of New Hampshire from December 30, 1982, to January 6, 1983. Practices in this area are anything but uniform from state to state. In Rhode Island, for example, the lieutenant governor never acts as governor, even if the governor has left the state. In most of the states, when the governor dies, resigns or is removed from office (via impeachment conviction), the next in line become the new governor, succeeding to the office and powers.