Кіріспе
Австралиядағы федералды сайлау округтері
Австралия Өкілдер палатасының сайлау округтері (олар сайлау бөлімдері немесе орындықтар деп те аталады) – бұл Ұлт Достастығы Парламентінің төменгі палатасы үшін бір өкіл сайланатын сайлау округтері. Қазіргі таңда 151 сайлау округі бар.
Конституциялық және құқықтық талаптар
Австралия Конституциясының 24-бабында Австралия Өкілдер палатасының мүшелерінің жалпы саны Австралия Сенатының мүшелерінің санынан мүмкіндігінше екі есе көп болуы тиіс деп көрсетілген. Бұл бапта сондай-ақ сайлау округтері штаттар арасында олардың халық санына пропорционалды түрде бөлінуі талап етіледі; әр бастапқы штаттың Өкілдер палатасында кем дегенде 5 мүшесі болуы керек, бұл Тасманияға оның халқына қарағанда артық өкілдік беруге себеп болды. Австралия астанасы аумағында үш сайлау округі бар және Солтүстік территорияның халқына сәйкес тек бір округі болуы керек болғанымен, парламент екі округті заңмен бекітті (аумақтар үшін гармониялық орташаны қолдана отырып, орын бөлу квотасын белгілеу арқылы, яғни екі орын алу үшін 1,5 емес, шамамен 1,3 квота жеткілікті). Сонымен қатар, 29-бап сайлау округі шекараларының штаттар арасында кесіп өтуіне тыйым салады, бұл штат және аумақ шекараларындағы халық тығыз қоныстанған аймақтарды әртүрлі сайлау округтеріне бөлуге мәжбүр етеді, мысалы, Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Альбери Фаррер сайлау округінің құрамында, ал Викториядағы Водонга Инди сайлау округінің құрамында болады. Бұл шектеу аумақтарға қолданбастанды, және бірнеше қолданыстағы сайлау округтері бірнеше аумақтан сайлаушыларды қамтиды. Қазіргі уақытта Бин (ACT-нің бір бөлігін және Норфолк аралының толық аумағын қамтитын), Феннер (ACT-нің бір бөлігін және Джервис шығанағының толық аумағын қамтитын) және Лингиари (Солтүстік территорияның бір бөлігін және Рождество аралы мен Кокос (Килинг) аралдарының толық аумағын қамтитын) округтері осыған жатады. 1918 жылғы «Коммуналдық сайлау туралы» заңда одан әрі ережелер қарастырылған.
Бөлшекке бөлу және қайта бөлу
Австралия сайлау комиссиясы (АЭК) әр штат пен аумақтың Өкілдер палатасына тиесілі мүшелер санын (үлестіру деп аталады) және әр сайлау округінің шекараларын қайта бөлу процесінде анықтайды. Мұндай үлестірулер мен қайта бөлулер келесі федералды сайлауға қолданылады, бірақ қосымша сайлауларға қатысты емес. Соңғы үлестіру 2020 жылдың шілде айында жасалды. Оның нәтижесіндегі қайта бөлу 2021 жылы жүзеге асты және 2022 жылғы 21 мамырда өткен федералды сайлауда қолданылды. Әр штат пен аумақтың ішінде сайлау шекаралары белгілі бір уақыттарда қайта құрылады. Бұл кем дегенде 7 жылда бір рет немесе штаттың Өкілдер палатасының мүшелерінің саны өзгерген кезде болады. Шекараларды Қайта бөлу комитеті белгілейді, ал штат ішіндегі қайта бөлулер жалпы халық саны емес, тіркелген сайлаушылардың санына негізделеді. Әрбір округтегі тіркелген сайлаушылардың саны штаттың немесе аумақтың орташа көрсеткішінен 10%-дан аспауы керек, сондай-ақ сайлаушылардың саны болашақтағы 3,5 жылдағы болжамды орташа көрсеткіштен 3,5%-дан аспауы керек. Дегенмен, әртүрлі себептерге байланысты, Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Каупер сияқты үлкен округтерде Солтүстік Территориядағы Соломон сияқты кішкентай округтерге қарағанда 80%-ға дейін көп сайлаушылар болуы мүмкін. 2018 жылы Виктория, Тасмания және Оңтүстік Австралиядағы округтер де жойылды, олардың орнына ұқсас жерлерде, бірақ басқа атаулармен жаңа округтер құрылды. 2022 жылғы Австралия федералды сайлауында, 2021 жылғы үлестіруге сәйкес, 151 округ болды: 47 Жаңа Оңтүстік Уэльсте, 39 Викторияда, 30 Квинслендте, 15 Батыс Австралияда, 10 Оңтүстік Австралияда, 5 Тасманияда, 3 АКТ және 2 Солтүстік Территорияда.
Атау беру
Өкілдер палатасының бөлімдері ерекшелігі – олардың көпшілігі, әлемдегі көптеген басқа заң шығарушы органдардағыдай, географиялық нысандармен аталмай немесе нөмірленбейді. Көптеген бөлімдер бұрынғы саясаткерлердің (әсіресе премьер-министрлердің), саяхатшылардың, суретшілердің және инженерлердің сияқты көрнекті тарихи тұлғалардың құрметіне аталған. Сондай-ақ, Федерация құрылғалы бері қолданылып келе жатқан атауларды сақтауға басымдық беріледі. Кейде бөлімге географиялық жердің аты берілген жағдайда, сол жермен байланыс тым нашар болуы мүмкін. Мысалы, 1901 жылы құрылған Веррива бөлімі Канберра аймағындағы Джордж көлінің абориген тіліндегі атауымен аталған. Бірақ Веррива көптен бері Джордж көлін қамтымайды және соңғы ғасырда Сиднейдің оңтүстік-батыс аймағына қарай шамамен 200 шақырымға жылжып кеткен.
Қазіргі сайлау округтерінің тізімі
2022 жылғы Австралия федералды сайлауындағы бөліністер төмендегі кестеде көрсетілген. Құрылған аты Мемлекет/Аймақ Мөлшері (км²) Атаулы тұлға Белгілі бір қызметтің есімі Қазіргі мүше Мүше партиясы КлассификациясыАделаида1903Оңтүстік Австралия76Аделаида қаласыГеографиялық орналасқан жерСтив ГеорганасЕңбекшіІшкі метрополитенАстон1984Виктория113Тили АстонМұғалімМэри ДойлЕңбекшіСыртқы метрополитенБалларат1901Виктория4,322Балларат қаласыГеографиялық орналасқан жерКэтрин КингЕңбекшіПровинциялықБанкс1949Жаңа Оңтүстік Уэльс53Джозеф БанксБотаникДэвид КолеманЛибералІшкі метрополитенБаркер1903Оңтүстік Австралия63,886Коллет БаркерСаяхатшыТони ПасинЛибералАуылдықБартон1922Жаңа Оңтүстік Уэльс40Эдмунд БартонПремьер-министрЛинда БерниЕңбекшіІшкі метрополитенБасс1903Тасмания7,975Джордж БассСаяхатшыБриджет АрчерЛибералПровинциялықБин2019Австралия астанасыНорфолк аралы1,913Чарльз БинСоғыс тілшісі, тарихшыДэвид СмитЕңбекшіСыртқы метрополитенБендиго1901Виктория5,496Бендиго қаласыГеографиялық орналасқан жерЛиза ЧестерсЕңбекшіПровинциялықБеннелонг1949Жаңа Оңтүстік Уэльс60БеннелонгАборигендердің ақсақалыДжером ЛаксалеЕңбекшіІшкі метрополитенБеровра1969Жаңа Оңтүстік Уэльс786Беровра қалашығыГеографиялық орналасқан жерДжулиан ЛизерЛибералСыртқы метрополитенБлэр1998Квинсленд6,472Гарольд БлэрАбориген әншісіШейн НойманнЕңбекшіПровинциялықБлаксленд1949Жаңа Оңтүстік Уэльс61Грегори БлакслендСаяхатшыДжейсон КлэрЕңбекшіІшкі метрополитенБоннер2004Квинсленд374Невилл БоннерАбориген саясаткеріРосс ВастаЛибералды ҰлттықСыртқы метрополитенБутби1903Оңтүстік Австралия130Уильям БутбиСайлау комиссарыЛуиз Миллер ФростЕңбекшіСыртқы метрополитенБоуман1949Квинсленд536Дэвид БоуманСаясаткерГенри ПайкЛибералды ҰлттықСыртқы метрополитенБрэддон1955Тасмания21,369Эдвард БрэддонТасмания премьер-министріГавин ПирсЛибералАуылдықБрэдфилд1949Жаңа Оңтүстік Уэльс101Джон БрэдфилдСидней портының көпірінің дизайнераПол ФлетчерЛибералІшкі метрополитенБрэнд1984Батыс Австралия377Дэвид БрэндБатыс Австралия премьер-министріМадлен КингЕңбекшіСыртқы метрополитенБрисбен1901Квинсленд57Брисбен қаласыГеографиялық орналасқан жерСтивен БейтсЖасылдарІшкі метрополитенБрюс1955Виктория95Стэнли БрюсПремьер-министрДжулиан ХиллЕңбекшіСыртқы метрополитенБёрт2016Батыс Австралия172Арчибальд, Септимус және Фрэнсис БёртЗаңгерлер отбасыМэтт КиогЕңбекшіСыртқы метрополитенКаларе1906Жаңа Оңтүстік Уэльс32,666Лахлан өзенінің аборигендердегі атауыГеографиялық орналасқан жерЭндрю ГиТәуелсізАуылдықКэлвелл1984Виктория265Артур КэлвеллОппозиция жетекшісіМария ВамвакиноуЕңбекшіСыртқы метрополитенКанберра1974Австралия астанасы312Канберра қаласыГеографиялық орналасқан жерАлисия ПейнЕңбекшіІшкі метрополитенКэннинг1949Батыс Австралия6,304Альфред КэннингРаббиты қорғау қоршауының саяхатшысыЭндрю ХастиЛибералСыртқы метрополитенКаприкорния1901Квинсленд90,903Тропик мүйісіГеографиялық орналасқан жерМишель ЛэндриЛибералды ҰлттықПровинциялықКейси1969Виктория2,466Ричард КейсиГенерал-губернаторАарон ВиолиЛибералАуылдықЧифли1969Жаңа Оңтүстік Уэльс126Бен ЧифлиПремьер-министрЭд ХусикЕңбекшіСыртқы метрополитенЧишолм1949Виктория65Кэролайн ЧишолмҚайырымдылық жасаушыКарина ГарландЕңбекшіІшкі метрополитенКларк2019Тасмания292Эндрю Инглис КларкАвстралия Конституциясының авторларының біріЭндрю УилкиТәуелсізІшкі метрополитенКук1969Жаңа Оңтүстік Уэльс94Джеймс КукСаяхатшыСаймон КеннедиЛибералІшкі метрополитенКупер2019Виктория60Уильям КуперАборигендердің белсендісіГед КерниЕңбекшіІшкі метрополитенКорангамит1901Виктория5,441Корангамит көліГеографиялық орналасқан жерЛибби КокерЕңбекшіПровинциялықКорио1901Виктория773Корио шығанағыГеографиялық орналасқан жерРичард МарлесЕңбекшіПровинциялықКоуэн1984Батыс Австралия180Эдит КоуэнСаясаткер, белсендіЭнн АлиЕңбекшіІшкі метрополитенКаупер1901Жаңа Оңтүстік Уэльс7,296Чарльз КауперЖаңа Оңтүстік Уэльс премьер-министріПэт КонэганҰлттықПровинциялықКаннингхэм1949Жаңа Оңтүстік Уэльс519Аллан КаннингхэмБотаник, саяхатшыЭлисон БернсЕңбекшіПровинциялықКертин1949Батыс Австралия98Джон КертинПремьер-министрКейт ЧейниТәуелсізІшкі метрополитенДаусон1949Квинсленд14,630Андерсон ДаусонКвинсленд премьер-министріЭндрю УилкоксЛибералды ҰлттықПровинциялықДикин1937Виктория79Альфред ДикинПремьер-министрМайкл СуккарЛибералСыртқы метрополитенДиксон1992Квинсленд724Джеймс ДиксонКвинсленд премьер-министріПитер ДаттонЛибералды ҰлттықСыртқы метрополитенДобелл1984Жаңа Оңтүстік Уэльс787Уильям ДобеллСуретшіЭмма МакбрайдЕңбекшіПровинциялықДанкли1984Виктория152Луиза Маргарет ДанклиКәсіби одақтар, әйелдер құқығын қорғаушыЖоди БелиаЕңбекшіСыртқы метрополитенДурак2010Батыс Австралия1,383,954Патрик, У.Дж., Майкл, Мэри, Элизабет, Кимберли және Питер ДуракКимберли аймағының пионерлері мен дамытушыларыМелисса ПрайсЛибералАуылдықЭден-Монаро1901Жаңа Оңтүстік Уэльс41,617Эден қаласы және Монаро аймағыГеографиялық орналасқан жерКристи МакбейнЕңбекшіАуылдықФэдден1977Квинсленд387Артур ФэдденПремьер-министрКамерон КалдуэллЛибералды ҰлттықПровинциялықФэрфакс1984Квинсленд1,004Рут ФэрфаксАуылдық әйелдер қауымдастығының негізін қалаушыТед О'БрайенЛибералды ҰлттықПровинциялықФаррер1949Жаңа Оңтүстік Уэльс126,590Уильям ФаррерҒалымСусан ЛейЛибералАуылдықФеннер2016Австралия астанасы238Франк ФеннерҒалымЭндрю ЛейЕңбекшіІшкі метрополитенФишер1949Квинсленд1,198Эндрю ФишерПремьер-министрЭндрю УоллесЛибералды ҰлттықПровинциялықФлиндерс1901Виктория871Мэтью ФлиндерсСаяхатшыЗои МаккензиЛибералСыртқы метрополитенФлинн2006Квинсленд132,824Джон ФлиннАуылдық ұшқыштар қызметінің негізін қалаушыКолин БойсЛибералды ҰлттықАуылдықФорде1984Квинсленд418Фрэнк ФордеПремьер-министрБерт ван МаненЛибералды ҰлттықСыртқы метрополитенФоррест1922Батыс Австралия11,072Джон ФоррестСаяхатшы, Батыс Австралия премьер-министріНола МариноЛибералАуылдықФаулер1984Жаңа Оңтүстік Уэльс69Лилиан ФаулерНьютаун қаласының мэріДай ЛеТәуелсізСыртқы метрополитенФранклин1903Тасмания10,009Джон ФранклинСаяхатшыЖули КоллинсЕңбекшіСыртқы метрополитенФрейзер2019Виктория106Малкольм ФрейзерПремьер-министрДаниэль МулиноЕңбекшіІшкі метрополитенФримантл1901Батыс Австралия196Фримантл қаласыГеографиялық орналасқан жерДжош УилсонЕңбекшіІшкі метрополитенГеллибранд1949Виктория124Джозеф ГеллибрандТасманияның Бас прокурорыТим УоттсЕңбекшіІшкі метрополитенГилмор1984Жаңа Оңтүстік Уэльс6,342Мэри ГилморАқын, авторФиона ФиллипсЕңбекшіАуылдықГипсленд1901Виктория33,182Гипсленд аймағыГеографиялық орналасқан жерДаррен ЧестерҰлттықАуылдықГолдстейн1984Виктория50Вида ГолдстейнӘйелдер құқығын қорғаушыЗои ДаниэльТәуелсізІшкі метрополитенГортон2004Виктория540Джон ГортонПремьер-министрБрендон О'КоннорЕңбекшіСыртқы метрополитенГрейндлер1949Жаңа Оңтүстік Уэльс32Эдвард ГрейндлерСаясаткер, кәсіби одақтар жетекшісіЭнтони АльбанезеЕңбекшіІшкі метрополитенГринвей1984Жаңа Оңтүстік Уэльс81Фрэнсис ГринвейСәулетшіМишель РоулендЕңбекшіСыртқы метрополитенГрей1903Оңтүстік Австралия904,881Джордж ГрейОңтүстік Австралияның губернаторыРоуэн РэмсиЛибералАуылдықГриффит1934Квинсленд57Сэмюэл ГриффитКвинсленд премьер-министрі, Австралия Бас судьясыМакс Чандлер МэтерЖасылдарІшкі метрополитенГрум1984Квинсленд5,586Литтелтон ГрумСаясаткерГарт ГамилтонЛибералды ҰлттықПровинциялықХаслук2001Батыс Австралия1,192Пол және Александра ХаслукГенерал-губернатор және авторТания ЛоуренсЕңбекшіСыртқы метрополитенХоук2022Виктория1,842Боб ХоукПремьер-министрСэм РэйЕңбекшіПровинциялықГерберт1901Квинсленд946Роберт ГербертКвинсленд премьер-министріФилипп ТомпсонЛибералды ҰлттықПровинциялықХиггинс1949Виктория41H. B. HigginsСаясаткер, судьяМишель Ананда РаджаЕңбекшіІшкі метрополитенХиндмарш1903Оңтүстік Австралия78Джон ХиндмаршОңтүстік Австралияның губернаторыМарк БатлерЕңбекшіІшкі метрополитенХинклар1984Квинсленд3,504Берт ХинкларӘуешіКит ПиттЛибералды ҰлттықПровинциялықХолт1969Виктория266Гарольд ХолтПремьер-министрКассандра ФернандоЕңбекшіСыртқы метрополитенХотам1969Виктория83Чарльз ХотамВиктория губернаторыКлэр О'НилЕңбекшіІшкі метрополитенХьюз1955Жаңа Оңтүстік Уэльс369Билли ХьюзПремьер-министрДженни УэрЛибералСыртқы метрополитенХьюм1901Жаңа Оңтүстік Уэльс17,240Гамильтон ХьюмСаяхатшыАнгус ТейлорЛибералПровинциялықХантер1901Жаңа Оңтүстік Уэльс10,640Джон ХантерЖаңа Оңтүстік Уэльс губернаторыДэн РепаколиЕңбекшіАуылдықИнди1901Виктория29,187Мюррей өзенінің аборигендердегі атауыГеографиялық орналасқан жерХелен ХейнсТәуелсізАуылдықИс...