Кіріспе
Пятидесятник христиандығындағы құлшылықтың бір түрі. "Рухта өлтіру" немесе "Рухта құлау" терминдері Пятидесятник және харизматик христиандар тарапынан діни шабыт күйінде адамның еденге құлауын сипаттау үшін қолданылады. Сенушілер бұл әрекетті Қасиетті Рухтың күшіне байланыстырады. Осы құбылысты сипаттау үшін "күштің ықпалына түсу", "Рухтың жеңуі" және "Рухта демалу" сияқты да терминдер қолданылады. Бұл тәжірибе дін аясында емдеумен байланысты, себебі адамдар көбінесе ауруларына дұға іздеген кезде құлайды.
Slain in the Spirit or slaying in the Spirit are terms used by Pentecostal and charismatic Christians to describe a form of prostration in which an individual falls to the floor while experiencing religious ecstasy. Believers attribute this behavior to the power of the Holy Spirit. Other terms used to describe the experience include falling under the power, overcome by the Spirit, and resting in the Spirit. The practice is associated with faith healing because individuals are often slain while seeking prayer for illness.
Сипаттама
Әлеуметтанушы Маргарет Полома "Рухта құлауды" – "Киелі Рухтың күші адамды терең ішкі сезімге толып, дене күшінің әлсіреуіне және адамның еденге құлауына себеп болатын жағдай" деп анықтады. Рухта құлау әртүрлі жағдайларда кездесуі мүмкін, тіпті адам жеке басында дұға еткенде де. Дегенмен, көбінесе бұл топтық ортада болады, мысалы, шағын дұға топтарында, діни конференциялар мен демалыстарда, тұрақты шіркеу қызметтерінде және ірі емдеу науқандарында. Көбінесе дұғаға қол қою және май жағу рәсімдері қоса жасалады. Дұға етілген адамдар Құдайдың Рухын сезінеді және әдетте арқаларына қарай құлайды. Көп жағдайда олардың құлауын күзетшілер немесе "ұстаушылар" жұмсартады. Құлағаннан кейін адам бірнеше секундтан бірнеше сағатқа дейін көзін жұмып, еденде жатуы мүмкін. Бұл құбылысты басынан өткергендер саналылық деңгейінің әртүрлілігін айтады – толық ессіздіктен толық саналылыққа дейін. Олар сондай-ақ тыныштық пен қанағат сезімін сезінеді. Бұл құбылыстың басқа да түсіндірмелері бар, мысалы, өзіне-өзі ұсыну, әріптестердің ықпалы немесе басқалардың тәжірибесін сезіну тілегі. Сонымен қатар, әлеуметтанушылар рухтың иеленуі және транс сияқты ұқсас құбылыстардың басқа діндерде де кездесетінін атап көрсетеді.
Тарих
Сегізінші ғасырда протестанттық Еуропаға және Ұлыбританияның американдық колонияларына әсер еткен Бірінші Ұлы оянудан бастап, дене қозғалыстары протестанттық жаңарудың маңызды және даулы бөлігіне айналды. Пресвитериандар, конгрегациялистер, баптистер және методистер сияқты түрлі конфессиялардағы жаңаруды қолдаушылар дірілдеу, ыңқылдау, айқайлау және "өлгендей" жерге құлаудың, өздерінің күнәлі екендігін сезіне бастаған адамдардағы құдайлық күштің белгілері екенін айтты. Бұл денелік қимылдар, сондай-ақ күнә мен кінә мәселесі саналы түрлену арқылы шешілді, ол бейбітшілік пен қуанышпен сипатталды. Методизмнің негізін қалаушы Джон Уэсли құлау және басқа да дене қимылдарын табиғи (күштің нәтижесі емес) адам реакциясы деп есептеді, ол түрлену кезіндегі Қасиетті Рухтың "куәлігіне" жауап ретінде пайда болады. Кейде Уэсли дене қимылдарын Шайтанның түрлену процесін бұзуға жасаған әрекетімен байланыстырды, бірақ басқа уақыттарда оларды Құдайдың махаббатына адамның табиғи жауабы деп сипаттады. Тарихшы Грант Уокер ертегі пентекостшылдар дәстүрлі шіркеулердің литургиясы мен қасиеттерін "экстазды тәртіппен пайдаланумен", соның ішінде Рухта өлтірудің жиі кездесуімен алмастырды деп мәлімдейді. Рухта өлтірудің қасиеттік мәні туралы Уокер былай деп жазады:
quote|In those situations Christ's physical death and resurrection was re embodied—not just reenacted but literally re embodied—night after night, before the very eyes of believers and nonbelievers alike. In one account after another we read that prostrate worshipers covered the floor. The stories sometimes stated and often implied that no one was left standing, which suggests that prostration gained a ritualistic significance comparable, perhaps, to kneeling or genuflecting in liturgical church traditions. Wayne Grudem states that while the phrase "slaying in the Spirit" is not found in Scripture, there are a number of instances where people are described as falling to the ground or falling into a trance in the presence of God. + Claimed Biblical examples Passage Description Ezekiel 1:28 Ezekiel saw the appearance of the likeness of the glory of the Lord and fell face down. Similar in 3:23 Daniel 10:5–18 As Daniel saw and heard a vision, his strength left him and he became helpless, then he was unconscious face down, then later trembling on his hands and knees Matthew 17:6 Three disciples fell face down to the ground, overwhelmed, on the mount of transfiguration. Revelation 1:10–18 The Apostle John heard a loud voice behind him, then he turned to see the voice and "fell at His feet as though dead". Also see 4:10 Genesis 15:12; Exodus 40:35; Daniel 8:27; John 18:6; Acts 9:4, 10:10; These are other passages that describe someone falling down but they are disputed because it is not clear if they involuntarily fell Acts 19:12, 9:12, 28:8; Mark 5:30; James 5:14–15; These passages are examples of how the power of God can be transferred by touch or by laying on of hands
цитата
Осы жағдайларда Мәсіхтің физикалық өлімі мен тірілуі қайтадан іске асырылды – жай ғана қайта ойналмай, түні бойы сенушілер мен сенбеушілердің көз алдында нақты қайтадан іске асырылды. Көптеген оқиғаларда еденге жатқан ғибадат етушілерді көруге болады. Кейде ешкім тік тұрмағандығы айтылады, бұл құлшынның литургиялық дәстүрлердегі тізе бүгуге немесе жанға салып сәлем беруге ұқсас ритуалдық маңызға ие болғанын көрсетеді. Уэйн Грудем "Рухта өлтіру" деген тіркес Құранда кездеспесе де, Құдайдың алдында адамдардың жерге құлауы немесе транстық күйге түсуі сипатталған көптеген оқиғалар бар екенін айтады.
quote|In those situations Christ's physical death and resurrection was re embodied—not just reenacted but literally re embodied—night after night, before the very eyes of believers and nonbelievers alike. In one account after another we read that prostrate worshipers covered the floor. The stories sometimes stated and often implied that no one was left standing, which suggests that prostration gained a ritualistic significance comparable, perhaps, to kneeling or genuflecting in liturgical church traditions. Wayne Grudem states that while the phrase "slaying in the Spirit" is not found in Scripture, there are a number of instances where people are described as falling to the ground or falling into a trance in the presence of God. + Claimed Biblical examples Passage Description Ezekiel 1:28 Ezekiel saw the appearance of the likeness of the glory of the Lord and fell face down. Similar in 3:23 Daniel 10:5–18 As Daniel saw and heard a vision, his strength left him and he became helpless, then he was unconscious face down, then later trembling on his hands and knees Matthew 17:6 Three disciples fell face down to the ground, overwhelmed, on the mount of transfiguration. Revelation 1:10–18 The Apostle John heard a loud voice behind him, then he turned to see the voice and "fell at His feet as though dead". Also see 4:10 Genesis 15:12; Exodus 40:35; Daniel 8:27; John 18:6; Acts 9:4, 10:10; These are other passages that describe someone falling down but they are disputed because it is not clear if they involuntarily fell Acts 19:12, 9:12, 28:8; Mark 5:30; James 5:14–15; These passages are examples of how the power of God can be transferred by touch or by laying on of hands
Езекиел 1:28 Езекиел Раббының даналығын көріп, бетін жерге тигізді. 3:23
Даниял 10:5–18 Даниял көрініс көргенде және естігенде, күші таусылып, әлсіз болды, содан кейін есінен танып, бетін жерге тигізді, кейін қолы мен тізесімен дірілдеді.
Маттай 17:6 Үш шәкірт бейнесі өзгерген тауда қатты қорқып, бетін жерге тигізді.
Аян 1:10–18 Апостол Жохан артынан қатты дауыс естіп, дауысты көру үшін бұрылып, "өлгендей" оның аяқтарына құлады. 4:10 қараңыз.
Жаратылыс 15:12; Шығу 40:35; Даниял 8:27; Жохан 18:6; Елшілердің істері 9:4, 10:10; Бұл басқа да жазба орындары, олар біреудің құлауын сипаттайды, бірақ олар даулы, себебі олардың еріксіз құлағандығы белгісіз.
Елшілердің істері 19:12, 9:12, 28:8; Марқа 5:30; Жақып 5:14–15; Бұл жазба орындары Құдайдың күшінің тигізу арқылы немесе қол қою арқылы берілуіне мысалдар.
quote|In those situations Christ's physical death and resurrection was re embodied—not just reenacted but literally re embodied—night after night, before the very eyes of believers and nonbelievers alike. In one account after another we read that prostrate worshipers covered the floor. The stories sometimes stated and often implied that no one was left standing, which suggests that prostration gained a ritualistic significance comparable, perhaps, to kneeling or genuflecting in liturgical church traditions. Wayne Grudem states that while the phrase "slaying in the Spirit" is not found in Scripture, there are a number of instances where people are described as falling to the ground or falling into a trance in the presence of God. + Claimed Biblical examples Passage Description Ezekiel 1:28 Ezekiel saw the appearance of the likeness of the glory of the Lord and fell face down. Similar in 3:23 Daniel 10:5–18 As Daniel saw and heard a vision, his strength left him and he became helpless, then he was unconscious face down, then later trembling on his hands and knees Matthew 17:6 Three disciples fell face down to the ground, overwhelmed, on the mount of transfiguration. Revelation 1:10–18 The Apostle John heard a loud voice behind him, then he turned to see the voice and "fell at His feet as though dead". Also see 4:10 Genesis 15:12; Exodus 40:35; Daniel 8:27; John 18:6; Acts 9:4, 10:10; These are other passages that describe someone falling down but they are disputed because it is not clear if they involuntarily fell Acts 19:12, 9:12, 28:8; Mark 5:30; James 5:14–15; These passages are examples of how the power of God can be transferred by touch or by laying on of hands
Сындар
Бұл тәжірибеге қарсы шығатын христиандар Киелі кітаптағы осы үзінділердің түсіндірілуімен келіспейді, оның Киелі кітапта бұрынғысы жоқ екенін және оның шайтаннан пайда болған болуы мүмкін екенін айтады. Бұл тәжірибеге күмәнданатындар оны гипноз, өзіне-өзі ұсыну немесе әріптестердің ықпалымен байланысты деп түсіндіреді. Тоқтаушылдыққа (cessationism) бейім христиандар бұл тәжірибенің Киелі кітапта негізделгенін жоққа шығарады, мысалы, кальвинистік пастор және автор Джон Макартур бұл тәжірибенің Киелі кітапта нақты сипатталмағанын және бұйрылған жоқ екенін, ал ең жақсы жағдайда шайтаннан шыққан екенін мәлімдейді. Харизматикалық христиандық ішіндегі кейбіреулер бұл тәжірибені сынап, Киелі кітапты оқытушы және харизматикалық христиан Дэвид Паусон оған ең жақын Киелі кітаптағы сілтемені Анания мен Сапфираның оқиғасы деп атап, оның мүлдем басқа мағынаға ие екенін айтады.
Мәдениеттегі сілтемелер
1967 жылы Питер Адейрдің "Киелі Рухтың адамдары" фильмі Аппалачи таулы айманындағы Пентикостал шіркеу қызметінде бірнеше адамның Киелі Рухта құлауын (немесе Киелі Рухтың күшімен жерге жығылуын) көрсетті.