Кіріспе

Англиядағы көтерілген тас жол

Манкуниан жолы – Англияның Манчестер қаласындағы екі мильге жуық ұзындығы бар, деңгейлерде бөлінген көтерілген тас жол. Ол ресми түрде A57(M) және A635(M) тас жолдарынан құралған, алайда соңғысы практикалық себептерге байланысты жол көрсеткіштерінде көрсетілмейді.

Бағыт

Жол Манчестер-Сальфорд ішкі айналма жолының маңызды бөлігін құрайды және қала орталығынан оңтүстікке қарай созылады. Шығысқа қарай бағытталған жол екі қатарлы қозғалысқа арналған жол ретінде басталып, A56 тас жолының астынан өтеді. Бұдан кейін жол үш қатарлы болады. Келесі A5103 тас жолына шығуға арналған түйіскенде жол екі қатарлы болып, биік автомобиль жолына айналады. Бұл бөлік жолдардың екі айналымы мен екі жол айырысының үстінен өтеді, содан кейін A34 тас жолымен келесі түйіскенге жетеді. Осы жерде жол UMIST (қазір Манчестер университетінің құрамында) және Манчестер Метрополитен университетінің кампустарының ортасынан өтеді. Содан кейін шамамен бір шақырымдай жол жүріп, A6 тас жолымен түйіскен жерге жетеді, оны көпір арқылы кесіп өтеді де, жер бетіне түседі. Одан кейін жол A635 тас жолында аяқталады және шығысқа қарай жалғаса береді, сонымен қатар Манкуниан жолы деп аталады.

Дизайн

Манкуниан жолы 1962 жылғы Оңтүстік-Шығыс Ланкашир және Солтүстік-Шығыс Чешир (SELNEC) тас жолы жоспарының бір бөлігі ретінде жоспарланған, бірақ ұқсас ұсыныстар 1959 жылдан бері әзірленген. Манкуниан жолын салуға рұқсат беру үшін парламенттік заң жобасы 1961 жылы ұсынылып, бекітілді. Жобалау кезінде ол 17/7 байланыс жолы деп аталды. Бұл жоба геологиялық Батыс Манчестер жарылысының үстінде салынған. Бұл Лондоннан тыс салынған алғашқы биік негізгі тас жол және Хаммерсмит эстакадасынан кейін Ұлыбританиядағы екінші әуе автомагистралі болды. Жолдың ұзындығы 3232 фут (985 м), 28 аралығы 105 фут (32 м) және екі аралығы 60 фут (18 м) құрайды. Аралықтар алдын ала құйылған бетоннан жасалған, қуыс қораптар арқалық құру үшін керілген. Әрбір 105 футтық аралық 7 фут 3 дюйм ұзындығындағы 14 алдын ала құйылған бетон қуыс қораптан тұрады. Фрейсинет (Эжен Фрейсинеттің құрметіне аталған) көп талшықты алдын ала керілген кабельдер қорап секцияларындағы арналар арқылы өткізілді. Жобаның сынағы Оңтүстік Бакстағы Вексам Спрингс қаласындағы Цемент және бетон қауымдастығының зерттеу станциясында 1/12 масштабты модельде жүргізілді. Жобаны G Maunsell & Partners консалтингтік инженерлік фирмасы жасады, олар 1961 жылы ұқсас Хаммерсмит эстакадасын жобалаған. Бұл компания алдын ала керілген бетон эстакадаларымен танымал болды. Жоба Конкрет қоғамының сыйлығына ие болды. Көпірлерді жобалаған инженер кейіннен 1970 жылдың шілдесінде A40(M) ретінде ашылған, 2000 жылы автомагистраль статусын жоғалтқан Лондондағы Westway қос қабатты тас жолын жобалады.

Құрылыс

Құрылыс екі кезеңде жүргізілді: бірінші кезеңде 1963 жылдың қарашасында A6 жолының шығысында 2850 фут (869 м) ұзындығындағы екі қатарлы жол салынды және 1965 жылдың қарашасында A635 жолының бөлігі ретінде қозғалысқа ашылды. Екінші кезең 1964 жылдың желтоқсанынан бастап A6 және A56 жолдары арасында 1 км (0.6 миль) ұзындығындағы, автожол стандартындағы жоғары деңгейлі магистраль құрылысын қамтыды. Екінші кезең 1967 жылдың наурыз айында A57 жолының бөлігі ретінде қозғалысқа ашылды. Оған дейін бір күн бұрын ол жаяу жүргіншілерге ашылды, оларға жоғары деңгейлі маршруттың барлық бөлігін тамашалау мақсатында жүруге рұқсат берілді. Көптеген адамдар пикник әкеліп, жолдың ортасында тамақтанды. Сол кезде құрылыс талаптарына тіреу тіректерінің үстіңгі бөліктеріне әсемдеу элементтері енгізілді. Бұл элементтер жоғары деңгейлі жолдың тірегі болған дөңгелек подшипниктерді толық жапты. Бірақ, алғашқы рет осы подшипниктерге қызмет көрсетілгенде, әсемдеу элементтері алынып тасталды және қайта орнатылмады. Бұл қазіргі күні байқалатын нашар сыртқы түрін қалдырды, сонымен қатар подшипниктерге ластанудың енуіне мүмкіндік берді. Бас мердігер – Leonard Fairclough & Son компаниясы, ал алдын ала керілген бетон секциялары Ланкаширдегі Адлингтондағы олардың өндіріс орындарында жасалды. Мердігердің құрылыс алаңы Лаксфорд көшесінде орналасқан. Ормскирктегі Pigott Foundations компаниясы арматуралы тіреулермен бұрғылау (винттік) әдісімен қазылым жұмыстарын аяқтады. Қазылым 50 фут (15 м) тереңдікке, қиыршық тас топырағы арқылы Бунтер құмтасына (Buntsandstein) дейін жүргізілді. Құрылымдағы жол және жиек тастар Сэлфордтағы Уорслидегі Wilson and Wilkinson компаниясымен салынды.

Ашылу

Манкуниан жолы 1967 жылғы 5 мамырда премьер-министр Харольд Уилсон тарапынан ресми түрде ашылды. 1970 жылдары ол A57(M) автобаны мәртебесіне дейін жаңартылды және жылдамдық шегі жоғарылатылды. Ашылған кезде «Манчестер Evening News» газеті оны «аспандағы тас жол» деп атады. Жобаның құны 5,5 миллион фунт стерлингті құрады (1967 жылы 5,5 фунт стерлинг қазіргі шамамен миллионға жуық сомаға тең).

А635 (M) деп кеңейтілді

1992 жылы батысқа қарайғы түйіскен жер уақытша көпірдің орнына қайта жаңартылды, соның нәтижесінде A56 жолы A57(M) бастапқыда аяқталған айналма жолдан өтті. Осы уақытта, шығыс жағында A6 жолының үстінен жаңа көпір салынды, бірақ ол 1995 жылы заңды түрде A635(M) деп белгіленді.

Қауіпсіздік

A34 жол тоғысының алдында 20 фут биіктікте аяқталатын аяқталмаған қосымша жол (стаб) бар, бірақ Манкуиан жолының жанындағы құрылыс 2018 жылдың қазан айында оның көп бөлігінің бұзылуына әкелді. Манкуиан жолының шығысындағы соңғы бөлігі A635 автожолының бөлігі болып табылады, ал A57 сол A6 тоғысынан оңтүстік-шығысқа қарай бағытталған, бірақ батысқа қарай кіргенде жол белгілерінде A57(M) деп көрсетілген. Көлік министрлігінің құжаттарында мүлдем басқаша айтылған, сондықтан ресми түрде Манкуиан жолы екі автокөлік жолынан тұрады: A57(M) және A635(M). 2015 жылдың 14 тамызында Манкуиан жолының шығыс бөлігінің бір бөлігі 40 фут (12 метр) тереңдіктегі шұңқырға құлдырап кетті. Бұл жабылу Манкуиан жолының қалған бөлігінде де, жақын маңдағы басқа да жолдарда да үлкен кептелістерге себеп болды. Топ Манчестерде құрылған, ал алғашқы бес мүшесінің үшеуі Үлкен Манчестер аймағынан шыққан.