Кіріспе

Шотланд ақсұлуы

Бригадир Саймон Кристофер Джозеф Фрейзер, 15-ші лорд Ловат (9 шілде 1911 – 16 наурыз 1995) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде танымал британдық коммандосы және Ловат Фрейзер тайпасының 24-ші басшысы. Шотланд гаэліндегі есімінің ағылшыншаланған түрі – Шим Ловат, ал тайпасы оны әкесінің атымен атап, МакШимид деп дақпырттаған. «Оверлорд» операциясы кезінде ол «Sword Beach» жағалауындағы арнайы қызмет бригадасын басқарды және флейташысы Билл Миллинмен бірге Пегас көпірін сәтті басып алды.

Ерте өмір

Фрейзер Инвернесс графтығының Боули қаласына жақын Бофорт қасабасындағы ата-бабаларының үйінде, 14-ші лорд Ловаттың (көбінесе 16-шы лорд деп аталады) Саймон Фрейзер мен 4-ші барон Рибблсдейлдің қызы, Томас Листердің қызы Лаураның ұлы ретінде дүниеге келді. Амплфорт колледжінде (онда ол офицерлік дайындық корпусының мүшесі болды) және Оксфордтағы Магдален колледжінде білім алғаннан кейін, ол университеттің атты әскер эскадрильясына қосылды. Фрейзер 1930 жылы Ловат скауттарында (Территориялық армия бөлімшесі) екінші лейтенант болып тағайындалды. Ол 1931 жылы тұрақты армияға ауысып, әлі екінші лейтенант болып жүргенде Шотландия гвардиясына қосылды. Келесі жылы Фрейзер әкесінен кейін Ловаттың 15-ші лорды (17-ші лорд Ловат деп те аталады) және Фрейзер кланының 25-ші басшысы болды. 1934 жылдың тамыз айында лейтенант қызметіне көтерілді. Ловат 1937 жылы лейтенант лауазымынан кетіп, офицерлердің қосымша резервіне өтті. 1938 жылдың 10 қазанында сэр Генри Джон Дельвс Брутонның қызы Розамонд Брутонға үйленді, олардан алты бала дүниеге келді. Лорд және леди Ловат Бофорт қасабасында тұрды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылдың маусымында, Екінші дүниежүзілік соғысқа бірнеше ай қалғанда, Лорд Ловат та резервтегі қызметінен кетті. Бірақ шілдеде, соғыс жақындаған кезде, ол Ловат скауттарының капитаны болып жұмылдырылды. 1940 жылы Стирлингтегі туыстары мен достарымен, соның ішінде Лохилдің Дональд Камеронымен бірге Ловат жаңа, әдеттен тыс шабуылшылар (Коммандос) тобын құруды жоспарлады. Олар теңіз, әуе және құрлық шабуылдарын біріктіріп, балама бағытты негізгі құрал ретінде пайдаланатын еді. Мұнда тек еріктілерді ғана қолдану қажет болды. Жоспардың маңызды бөлігі Уинстон Черчилльтің жеке қолдауы болды, оны олар сәтті алды. Ловат Шотландияның батыс жағалауында Коммандос әскерлерін даярлауға жеке қатысты. Соңында ол 4-ші Коммандосқа қосылып, оған жетекшілік етті. 1941 жылдың 3 наурызында 3-ші және 4-ші Коммандостар Германияның Лофотен аралдарына шабуыл жасаған «Клеймор» операциясын бастады. Сәтті шабуылда коммандостар балық майын өндіретін зауыттарды, жанар май қоймаларын және 11 кемені жойды. Олар сонымен қатар шифрлау құралдарын және кодтар жинағын тартып алды. Коммандостар 216 неміс әскерін тұтқынға алды; 315 норвегиялық коммандостармен бірге Британияға қайтуды жөн көрді. Уақытша майор ретінде Лорд Ловат 4-ші Коммандостың 100 адамын және канадтық Карлтон мен Йорк полкінің 50 адамын сәуір айында француз жағалауындағы Харделот ауылына шабуыл жасауға басшылық етті. Осы әрекеті үшін ол 1942 жылдың 7 шілдесінде Әскери крестпен марапатталды. Лорд Ловат 1942 жылы лейтенант-полковник болып тағайындалды және 4-ші Коммандостың командирі болып тағайындалды, оларды 19 тамыздағы сәтсіз Дипп рейдінің (Юбилей операциясы) сәтті бөлігіне жетекшілік етті. Оның коммандосы 150 мм-лік алты зеңбіректен тұратын батареяға шабуыл жасап, жойды. Ловат «Құрмет көрсету орденімен» (DSO) марапатталды. Рейд жалпы алғанда, негізінен канадалықтардың қатысуымен 4000-нан астам жарақатты алған апатты сәтсіздікке ұшырады. Дегенмен, 4-ші Коммандос өз мақсаттарын басып алды, бұл операцияның жалғыз табысты бөлігі болды, және Ловаттың көптеген адамы аман-есен Британияға оралды. Коммандостардың ресми өмірбаян авторы Хилари Сондерс, олар «жауларының жүрегінде жеккөрушілік пен қорқыныш сезімін оятып, алдымен Рунштедт, содан кейін 1942 жылы Гитлер оларды тұтқындағанда соңғы адамға дейін өлтіруді бұйырды. Ловаттың басына тірі не өлген күйінде 100 мың рейхс маркасы қойылды. «Коммандос» әмірі. 1944 жылы Лорд Ловат бригадалық офицер болып тағайындалды және жаңадан құрылған 1-ші арнайы қызмет бригадасының командирі болып тағайындалды. Лорд Ловат бригадасы 1944 жылдың 6 маусымында Нормандияға шабуыл кезінде Свордқа қонды. Лорд Ловат, «Ең ұзақ күн» фильміндегі аңызға қайшы, жауынгерлік киіммен жағаға шықты, оның жауынгерлік киімінің астында ақ жамылғы киіп, жағасына «Ловат» деп жазылған, толық жабдықталған Маннишер Шоэнауэр штутцен мылтығымен қаруланған, бұл Ловаттың 1893 жылғы модельді Штейр Маннишермен қаруланған Дипп рейдін еске түсіреді. (Бұл мәлімдеме даулы; алайда, 1942 жылғы суреттерде ол .30 06 Winchester Model 70 спорттық мылтығымен көрінеді). Бірақ «Өткен шара» атты мемуарларында Ловат D күні «АҚШ армиясының қысқа ұңғылы карабинімен» қаруланғанын айтады (демек, M1 карабині). Лорд Ловат өзінің жеке шырқаушысы Билл Миллингке командаларды және өзін жағаға шығаруға нұсқау берді, бұл нақты бұйрықтарға қарамастан, ұрыста мұндай әрекетке рұқсат етілмеуі керек еді. Миллинг ережелерге сілтеме жасап қарсылық білдіргенде, Лорд Ловат былай деп жауап берді: «А, бірақ бұл ағылшын соғыс кеңсесі. Біз екеуміз де шотландтықпыз, бұл жағдайға қатысты емес». Ловаттың әскерлері жылдам алға жылжи бастады, Ловат өзінің бригадасының бір бөлігімен Свордтан Пегас көпіріне қарай жылжи түсті, оны ерте сағатта планеремен қонған 2-ші батальон Окс & Бакс Жеңіл жаяу әскерінің (6-шы Әуеде жүретін дивизия) әскерлері қарсылық көрсетті. Лорд Ловаттың командалары сағат 13.00 шамасында Пегас көпіріне келді, бірақ жоспар бойынша кездесу уақыты сағат 12.00 болған. Көптеген адамдардың пікірінше, олар екі жарым минутқа кешігіп келді. Кездесу орнына жеткенде Лорд Ловат 7-ші парашют батальонының подполковнигі Джеффри Пайн Коффиннің алдында кешірім сұрады. Ол Ренвиллдің шығысындағы Орн өзенінің бойында қорғаныс позицияларын орнатты. Көпірлерді сол күні британдық 3-ші жаяу әскер дивизиясының бөлімдері ауыстырды. 12 маусымдағы Бревиль шайқасында Лорд Ловат 51-ші жоғарғы дивизияның артиллериялық бомбалауын бақылап жатқанда ауыр жарақат алды. Бір зеңбірек нысанадан тыс түсіп, офицерлердің арасына түсті, 12-ші парашют батальонының командирі подполковник А. П. Джонсонды қаза қылды, сонымен қатар 6-шы Әуеде жүретін бригаданың бригадир генералдарының бірі Хью Киндерслиді де ауыр жарақаттады. Ол француздық Төртінші Республикасының алғыс айту ретінде «Құрмет белгісі» мен «Соғыс кресімен» марапатталды.

Кейінгі өмірі

Лорд Ловат Инвернес таулы аристократиясының беделді өкілі болды. 1942 жылы ол графтықтың лейтенант орынбасары (пост номиналды "DL") болып тағайындалды, екі жылдан кейін – әділет судьясы. Лорд Ловат Францияда алған ауыр жараларынан толыққанды жазылып, бірақ армияға орала алмады (1949 жылы резервке өтті). 1945 жылдың басында Черчилль оны Мәскеуге, Сталин мен Президиумға құрмет көрсету үшін парламенттік делегация құрамындағы өкілі ретінде жіберді. Черчилль Екінші дүниежүзілік соғыс тарихының соңғы томында 1945 жылы Ялтада Сталин мен президент Рузвельтпен өткен маңызды кездесуде, Еуропа шекаралары талқыланғанда, Сталин әңгіме барысында әскери мәселелерге қайта-қайта оралғанын айтады: Черчилльдің сөзіне қарағанда, Сталин өмірде жаңа қызығушылық танытқан – әскери істерге. "Ол Лорд Ловат сияқты жас, жауынгер рухты әскерилерді ұнататын". Сілтеме: WC: Екінші дүниежүзілік соғыс, VI том, 344 бет – «Ялта финал». Уинстон Черчилль оны Лордтар палатасында Құрметті қарулы жасақтың капитаны болуға шақырды; алайда Лорд Ловат бұл ұсыныстан бас тартып, 1945 жылы Сыртқы істер жөніндегі парламенттік мемлекеттік хатшысы болып үкіметке қосылды, «Сыртқы істер министрлігіне өткен кезде Экономикалық соғыс министрлігінің функцияларына жауапкершілік жүктеліп, Черчилльдің сайлауда жеңіліске ұшырауынан кейін отставкаға шықты». 1946 жылы ол Әулие Иоаннның құрметті орденімен марапатталды. 1962 жылдың 16 маусымында әскерден ресми түрде зейнеткерлікке шықты, бірақ бригадаир шені сақталды. Лорд Ловаттың саяси өмірі өмір бойы жалғасты, ол Лордтар палатасында Шотландия мәселелері жөнінде сөз сөйледі және келесі қырық екі жыл бойы Инвернесс округтік кеңесінде қызмет етті, онда жаңғырту мен жақсартуға ұсыныс жасады. Ол сондай-ақ таулы аймақтағы 250 мың акр жерді қамтитын отбасылық иеліктеріне және Фрейзер кланының істеріне көп көңіл бөлді. Ол қысқа мүйізді сиыр малын өсірді және Канада, Америка, Латын Америкасы және Австралияға сапарлап, сиыр шаруашылығы бойынша халықаралық төреші болды. Ол агрономиядан лекция оқыды және жарысқа құмар болды. Ол Ловат Шинти клубының басшысы болды, бұл оның отбасының атын алып жүрген жергілікті шинти командасы. Лорд Ловат өмірінің соңғы жылдарында зор қайғыға ұшырады – оның екі ұлы бірнеше күн аралығында апатқа ұшырап қайтыс болды. 1994 жылы, қайтыс болғанға бір жыл бұрын, отбасының дәстүрлі резиденциясы Бофорт қамалы, оның үлкен ұлы Саймон Фрейзер мұралық салық төлеу үшін сатылды. Лорд Ловаттың екінші ұлы Ким Лорд Ловаттың қосылу рәсімінде домбыра ойнады.

Медиа

"Ең ұзақ күн" 1962 жылы түсірілген, сол аттас кітапқа негізделген фильмде Питер Лоуфорд ойнаған "Лорд Ловат" кейіпкері бейнеленген. Эвелин Уоның "Құрмет қылы" трилогиясындағы шарлатан командос "Триммер" кейіпкерінің Ловаттың прототипі болғаны туралы пікірлер бар. Ловат Ваудың коммандостан мәжбүрлі түрде кетіп қалғанымен тікелей байланысты болды, бұл олардың арасындағы хат алмасу тақырыбы болды, және Вау осы хаттарды соғыс күнделіктеріне қосты. Standpoint журналында Пол Джонсон былай деп жазды: "[Уо] жоғары деңгейдегі қастандықпен және есектікпен, Фрейзер кланының басшысы, жеке полкі болған және сыртқы келбетімен "жоғары сыныптың Эррол Флин" аталған, бригадалық лорд Ловаттың ерекше тұлғасына өте қарапайым Триммерді таңуға тырысты." "Шими" Ловат Вауды коммандостан қуғандық үшін кешірілмейтін күнә жасады, себебі, оның айтуынша, "сол кісі өзінің сарбаздарына соншалықты жек көрінген, олар әрекетке кіріскенде оны арқасынан атып тастаған болар еді". Сондықтан Вау Ловатты Триммер етіп бейнеледі. Бір күні мен Вауды мақтағанда, "Шими" ашумен айқайлады: "Сендер осы монстрдың арқасында мен Триммер екенімді түсінесіңдер ме?"

Отбасы

Саймон Кристофер Джозеф Фрейзер, Ловат шебері және 15-ші лорд Ловат (9 шілде 1911 – 16 наурыз 1995), 14-ші лорд Ловаттың (25 қараша 1871 – 18 ақпан 1933) ұлы және үлкен баласы, сондай-ақ Лаура Листердің (12 қаңтар 1892 – 24 наурыз 1965) баласы болды. Оның інісі – құрметті Сэр Хью Чарльз Патрик Джозеф Фрейзер (23 қаңтар 1918 – 6 наурыз 1984). 1938 жылдың 10 қазанында Розамонд Дельвс Браутонға үйленді. Олардың алты баласы болды: Симон Августин Фрейзер, Ловат шебері (28 тамыз 1939 – 26 наурыз 1994), ол 1972 жылы Вирджиния Гроуске үйленді. Олардың төрт баласы болды: құрметті Вайолет Фрейзер (1972 ж.т.), құрметті Онор Фрейзер (1973 ж.т.), Саймон Кристофер Джозеф Фрейзер, 16-шы лорд Ловат (1977 ж.т.) және құрметті Джон Фрейзер (1984 ж.т.). Бофорт замкісіндегі отбасылық иелікте аң аулағанда жүрек талмасынан 54 жасында қайтыс болды. Құрметті Фиона Мэри Фрейзер (6 шілде 1941 ж.т.) 1982 жылы Робин Ричард Алленге үйленді, балалары жоқ. Құрметті Аннабель Тереза Фрейзер (15 қазан 1942 – 13 қыркүйек 2022). 1964 жылдың 14 қыркүйегінде Хью Уильям Маккейге, 14-ші барон Рейге үйленді және 1978 жылы ажырасты. Олардың үш баласы болды, соның ішінде Энеас Саймон Маккей, 15-ші барон Рей. Құрметті Кимболл Ян Морис Фрейзер (4 қаңтар 1946 – 30 мамыр 2020). 1975 жылдың 18 қазанында Джоанна Нортқа үйленді және үш ұлы болды. Құрметті Аластер Хью Джозеф Фрейзер (14 қараша 1947 – 20 ақпан 2011) 1976 жылдың 1 мамырында Друсилла Монтгомериге үйленді және төрт баласы болды. 63 жасында қатерлі ісіктен қайтыс болды. Құрметті Эндрю Мэтью Рой Фрейзер (24 ақпан 1952 – 15 наурыз 1994) Уорвиктің 8-ші графы Дэвид Гревиллдің қызы Леди Шарлотта Гревиллге үйленді және екі қызы болды: Дейзи Розамонд Фрейзер (1985 ж.т.) және Лаура Альфреда Фрейзер (1987 ж.т.). Танзанияда бұқалардың шабуылынан қайтыс болды. 15-ші лорд Ловаттың тұңғыш ұлы және мұрагері Симон Августин Фрейзер, Ловат шебері, және оның төртінші ұлы Эндрю 1994 жылы бірнеше күннің арасында қайтыс болды. 15-ші лорд Ловат бір жылдан кейін 1995 жылы қайтыс болды. Одан кейін атақ оның немересі Саймон Кристофер Фрейзерге берілді, ол 16-шы лорд Ловат атанды.