Бернард Монтгомери: Британ әскерінің маршалы және екінші дүниежүзілік соғыстың батыры

Бернард Монтгомери (1887-1976) – британ әскерінің маршалы, Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстардағы қатысушы. Биографиясы, әскери жолы туралы ақпарат.

35 мин оқу

100%

Дереккөз: Bernard Montgomery — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Британдық армия офицері (1887–1976) Бернард Лоу Монтгомери, Аламейннің 1-ші виконты Монтгомери, (/m/ə/n/'t/'/ɡ/ʌ/m/ər/i//'/æ/l/ə/m/eɪ/n/; 17 қараша 1887 – 24 наурыз 1976), «Монти» деген лақап атымен танымал, Бірінші дүниежүзілік соғыста, Ирландия Тәуелсіздік соғысында және Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет еткен британдық армияның жоғары шенді офицері болды. Монтгомери Бірінші дүниежүзілік соғыста Уорвикшир полкінің кіші офицері ретінде алғашқы әрекеттер жасады. Метеренде, Бельгия шекарасына жақын, Бальюльде, Бірінші Ипр шайқасында снайпер оның оң өкпесіне оқ атты. Батыс майданға генерал-штаб офицері ретінде оралғаннан кейін, ол 1917 жылдың сәуір-мамыр айларында Аррас шайқасына қатысты. Содан кейін 1917 жылдың соңында Пасшендейл шайқасында қатысып, соғысты 47-ші (2-ші Лондон) дивизиясының штаб бастығы ретінде аяқтады. Соғыс аралық жылдары ол 17-ші (қызметтік) батальон, Корольдік фюзельерлерге және кейін 1-ші батальон, Корольдік Уорвикшир полкіне қолбасшылық етті, содан кейін 9-шы жаяу әскер бригадасының командирі, ал кейін 8-ші жаяу әскер дивизиясының бас офицері болды. Екінші дүниежүзілік соғыстың Солтүстік Африка кампаниясында Монтгомери 1942 жылдың тамызынан бастап, Эль-Аламейннің екінші шайқасы арқылы және 1943 жылдың мамырында Тунисте одақтастардың толық жеңісіне дейін британдық Сегізінші армияға қолбасшылық етті. Кейін ол Сицилия мен Италияға одақтас шабуыл кезінде британдық Сегізінші армияға қолбасшылық етті және Нормандия шайқасында (Operation Overlord) 1944 жылдың 6 маусымынан 1944 жылдың 1 қыркүйегіне дейін барлық одақтас құрлық әскерлеріне басшылық етті. Содан кейін ол Солтүстік-Батыс Еуропа кампаниясының қалған бөлігінде 21-ші армия тобының қолбасшылығын жалғастырды, соның ішінде Operation Market Garden кезінде Рейн өзенін кесіп өтуге жасалған сәтсіз әрекеттер де болды. Неміс броньдық күштері Бельгиядағы АҚШ желісін бұзған кезде, Монтгомери Аболга шайқасының солтүстік жағына қолбасшылық етті. Бұл АҚШ-тың Бірінші армиясы мен АҚШ-тың Тоғызыншы армиясының уақытша қолбасшылығын қамтыды, олар Аболганың солтүстігіндегі неміс әскерінің шабуылын тоқтатты, ал генерал-лейтенант Джордж Паттон басқаратын АҚШ-тың Үшінші армиясы Бастогнды оңтүстіктен босатты. Монтгомеридің 21-ші армия тобы, АҚШ-тың Тоғызыншы армиясы және Бірінші одақтас әуе десанттық армиясы 1945 жылдың наурыз айында Рейн өзенін Operation Plunder операциясы аясында кесіп өтті, бұл АҚШ-тың Бірінші армиясы Ремаген шайқасында Рейн өзенін кесіп өткеннен екі апта кейін болды. Соғыс аяқталған кезде Монтгомеридің қолбасшылығындағы әскерлер Рур қалтасын қоршап, Нидерландыны азат етті және Германияның солтүстік-батысының көп бөлігін басып алды. 1945 жылдың 4 мамырында Монтгомери 2 мамырда Берлиннің КСРО-ға берілуінен кейін, Гамбургтен оңтүстікке қарай Лүнбург Хиттіңде Солтүстік-Батыс Еуропадағы неміс күштерінің капитуляциясын қабылдады. Соғыстан кейін ол Германиядағы Рейн армиясының (BAOR) Бас қолбасшысы, содан кейін Императорлық Бас штабтың бастығы (1946–1948) болды. 1948 жылдан 1951 жылға дейін ол Батыс Одағының Бас қолбасшылар комитетінің төрағасы болды. Содан кейін ол 1958 жылы зейнетке шыққанға дейін Еуропадағы НАТО-ның Жоғары Бас қолбасшысының орынбасары болып қызмет етті.

British Army officer (1887–1976)

Field Marshal Bernard Law Montgomery, 1st Viscount Montgomery of Alamein, (/m//ə//n//t/'/ɡ//ʌ//m//ər//i// /'/æ//l//ə//m//eɪ//n/; 17 November 1887 – 24 March 1976), nicknamed "Monty", was a senior British Army officer who served in the First World War, the Irish War of Independence and the Second World War. Montgomery first saw action in the First World War as a junior officer of the Royal Warwickshire Regiment. At Méteren, near the Belgian border at Bailleul, he was shot through the right lung by a sniper, during the First Battle of Ypres. On returning to the Western Front as a general staff officer, he took part in the Battle of Arras in AprilMay 1917. He also took part in the Battle of Passchendaele in late 1917 before finishing the war as chief of staff of the 47th (2nd London) Division. In the inter war years he commanded the 17th (Service) Battalion, Royal Fusiliers and, later, the 1st Battalion, Royal Warwickshire Regiment before becoming commander of the 9th Infantry Brigade and then general officer commanding (GOC), 8th Infantry Division. During the Western Desert campaign of the Second World War, Montgomery commanded the British Eighth Army from August 1942, through the Second Battle of El Alamein and on to the final Allied victory in Tunisia in May 1943. He subsequently commanded the British Eighth Army during the Allied invasion of Sicily and the Allied invasion of Italy and was in command of all Allied ground forces during the Battle of Normandy (Operation Overlord), from D Day on 6 June 1944 until 1 September 1944. He then continued in command of the 21st Army Group for the rest of the North West Europe campaign, including the failed attempt to cross the Rhine during Operation Market Garden. When German armoured forces broke through the US lines in Belgium during the Battle of the Bulge, Montgomery received command of the northern shoulder of the Bulge. This included temporary command of the US First Army and the US Ninth Army, which held up the German advance to the north of the Bulge while the US Third Army under Lieutenant General George Patton relieved Bastogne from the south. Montgomery's 21st Army Group, including the US Ninth Army and the First Allied Airborne Army, crossed the Rhine in Operation Plunder in March 1945, two weeks after the US First Army had crossed the Rhine in the Battle of Remagen. By the end of the war, troops under Montgomery's command had taken part in the encirclement of the Ruhr Pocket, liberated the Netherlands, and captured much of north west Germany. On 4 May 1945, Montgomery accepted the surrender of the German forces in north western Europe at Lüneburg Heath, south of Hamburg, after the surrender of Berlin to the USSR on 2 May. After the war he became Commander in Chief of the British Army of the Rhine (BAOR) in Germany and then Chief of the Imperial General Staff (1946–1948). From 1948 to 1951, he served as Chairman of the Commanders in Chief Committee of the Western Union. He then served as NATO's Deputy Supreme Allied Commander Europe until his retirement in 1958.

Ерте өмір

Монтгомери 1887 жылы Суррейдегі Кеннингтон қаласында дүниеге келді, ол Ирландия шіркеуінің пасторы Генри Монтгомери мен оның әйелі Модтың (туған тегі Фаррар) тоғыз баласының төртіншісі болды. Монтгомерилер, «Асценданси» дворяндық отбасы, Монтгомери кланының Донегал округіне жататын тармағы еді. Қасиетті Генри Монтгомери, сол кезде Кеннингтондағы Сент-Марк шіркеуінің викарийі, Ульстердің солтүстік-батысындағы Донегал графтығындағы Инишовеннің тумасы, Британдық Үндістандағы колониялық әкімші болған сэр Роберт Монтгомеридің екінші ұлы болды; сэр Роберт немересі туғаннан кейін бір ай өткен соң қайтыс болды. Ол, мүмкін, полковник Александр Монтгомеридің (1686–1729) ұрпағы болған. Бернардтың анасы Мод, әйгілі уағызшы Фредерик Уильям Канон Фаррардың қызы болды және күйеуінен он сегіз жас кіші болды. Сэр Роберт Монтгомери қайтыс болғаннан кейін Генри Ирландияның солтүстік провинциясы Ольстердегі Донегал графтығының солтүстігіндегі Инишовендегі шағын қала Мовиллдегі Нью Парк Монтгомери әулетінің иелігін мұраға алды. Ипотека бойынша әлі 13 000 фунт стерлинг төлеу керек еді, бұл 1880 жылдары үлкен қарыз болды (£ тең) және Генри сол кезде тек англикандық викарий болды. Фойл көлінің солтүстік-батыс жағалауындағы Баллиналли қаласындағы барлық фермаларды сатқанына қарамастан, «Нью-Паркты ұстап тұруға және жазғы демалысқа төлеуге жеткілікті болды» (яғни, Нью-Паркте). 1889 жылы Генри Тасманияның епископы болып тағайындалғанда, бұл үлкен қаржылық жеңілдік болды, ол кезде бұл әлі де британдық колония болды, ал Бернард өзінің қалыптасу жылдарын сонда өткізді. Епископ Монтгомери Тасманияның ауылдық аймақтарында мүмкіндігінше көп уақыт өткізуді міндет деп санады және бір мезгілде алты айға дейін қашықтықта болды. Ол жоқ болған кезде, оның әйелі, әлі де жиырмадан асқан, балаларына «өнегелі» соққы беріп, кейін епископтың жұбайының қоғамдық міндеттерін орындаған кезде, оларды көп жағдайда елемеді. Бернардтың бауырлары Сибил Тасманияда мерзімінен бұрын қайтыс болды, ал Гарольд, Дональд және Уна бәрі көшіп кетті. Мод Монтгомери өзінің жас балаларының білім алуына қызығушылық танытпады, бірақ оларды Ұлыбританиядан әкелінген мұғалімдер оқытты, бірақ ол қысқа уақыт бойы сол кездегі ортақ білім беретін Сент-Майкл колледжінде оқыды. Бұл махаббатсыз орта Бернардты біршама қорқынышты етіп, ол өзі еске түсіргендей: «Мен қорқынышты бала едім. Менің мінез-құлқыма қазіргі кезде ешкім шыдай алмайды деп ойлаймын». Кейін Монтгомери ұлы Дэвидке әжесінің өмірімен ешқандай байланыста болудан бас тартты және 1949 жылы оның жерлеу рәсіміне қатысудан бас тартты. 1901 жылы епископ Монтгомери Ізгі хабарды тарату қоғамының хатшысы болды, ал отбасы Лондонға оралды. Монтгомери Сент-Полс мектебінде оқыды, содан кейін Сандхерсттегі Корольдік әскери колледжінде оқыды, ол қаталдық пен зорлық-зомбылық үшін шығарылып кетті. 1908 жылы қыркүйекте бітіргеннен кейін ол 1-ші батальонға тағайындалды. 1912 жылы Шорнклиффтегі әскер лагерінде өзінің полкінің 1-ші батальонының адъютанты болды. 1915 жылдың басында сауыққаннан кейін ол бригада майоры болып тағайындалды, алдымен 112-бригаданың, содан кейін Ланкаширдегі 104-бригаданың оқу-жаттығуымен. 1916 жылдың басында Батыс майданға 33-ші дивизияның бас штаб офицері болып оралды және 1917 жылдың сәуір-мамыр айларында Аррас шайқасына қатысты. 1918 жылдың қазан айындағы көптеген өмірбаяндарда қайта шығарылған фотосуретте сол кездегі белгісіз подполковник Монтгомери Уинстон Черчилльдің (сонан кейін оқ-дәрі министрі) алдында Лилльді азат еткеннен кейін өткен парадта тұр. Монтгомериге соғыстағы тәжірибелері қатты әсер етті, әсіресе жоғары басшылардың басшылығы немесе оның жоқтығы. Кейін ол былай деп жазды: «Генералдар мен сарбаздар арасында байланыс аз болды. Мен бүкіл соғысты Батыс майданда көрдім, бірақ мен Англияда жараланғаннан кейін болған кезеңді қоспағанда, мен бірде-бір рет британдық бас қолбасшыны, француз не Хейгті көрмедім, мен тек екі рет армияның қолбасшысын көрдім. Жоғары штабтар полк офицерлерімен және әскерлермен байланыста болмады. Біріншісі жайлы өмір сүрді, ал олардың бас штабының қашықтығы артта қалған сайын арта түсті. Бұл жерде ешқандай зиян жоқ, егер штаб пен әскер арасында жанасу мен жанашырлық болса. Бұл жиі жетіспейді. Көптеген үлкен штабтар мен алыс аудандарда маған әскерлер қызметкерлердің игілігі үшін бар деп ойлады. Соғыс тәжірибесі менің сендірді, штаб әскерлердің қызметшісі болуы керек, ал жақсы штаб офицері өз командиріне және әскерлерге қызмет етуі керек, бірақ өзі есімсіз болуы керек. Қорқынышты қазалар мені қорқытты. Соғыстағы «жақсы жауынгер генералдар» маған адам өміріне ешқандай құрмет көрсетпегендер сияқты көрінді. Әрине, ерекшеліктер болды және, болжам бойынша, бірі Пламер болды; мен оны бір рет ғана көрдім және ешқашан онымен сөйлеспедім».

Montgomery was born in Kennington, Surrey, in 1887, the fourth child of nine, to a Church of Ireland minister, Henry Montgomery, and his wife, Maud (née Farrar). The Montgomerys, an 'Ascendancy' gentry family, were the County Donegal branch of the Clan Montgomery. The Rev. Henry Montgomery, at that time Vicar of St Mark's Church, Kennington, was the second son of Sir Robert Montgomery, a native of Inishowen in County Donegal in the north west of Ulster, the noted colonial administrator in British India; Sir Robert died a month after his grandson's birth. He was probably a descendant of Colonel Alexander Montgomery (1686–1729). Bernard's mother, Maud, was the daughter of Frederic William Canon Farrar, the famous preacher, and was eighteen years younger than her husband. After the death of Sir Robert Montgomery, Henry inherited the Montgomery ancestral estate of New Park in Moville, a small town in Inishowen in the north of County Donegal in Ulster, the northern province in Ireland. There was still £13,000 to pay on a mortgage, a large debt in the 1880s (equivalent to £ in ) and Henry was at the time still only an Anglican vicar. Despite selling off all the farms that were in the townland of Ballynally, on the north western shores of Lough Foyle, "there was barely enough to keep up New Park and pay for the blasted summer holiday" (i. e., at New Park). It was a financial relief of some magnitude when, in 1889, Henry was made Bishop of Tasmania, then still a British colony, and Bernard spent his formative years there. Bishop Montgomery considered it his duty to spend as much time as possible in the rural areas of Tasmania and was away for up to six months at a time. While he was away, his wife, still in her mid twenties, gave her children "constant" beatings, then ignored them most of the time as she performed the public duties of the bishop's wife. Of Bernard's siblings, Sibyl died prematurely in Tasmania, and Harold, Donald and Una all emigrated. Maud Montgomery took little active interest in the education of her young children other than to have them taught by tutors brought from Britain, although he briefly attended the then coeducational St Michael's Collegiate School. The loveless environment made Bernard something of a bully, as he himself recalled, "I was a dreadful little boy. I don't suppose anybody would put up with my sort of behaviour these days." Later in life Montgomery refused to allow his son David to have anything to do with his grandmother, and refused to attend her funeral in 1949. In 1901, Bishop Montgomery became secretary of the Society for the Propagation of the Gospel, and the family returned to London. Montgomery attended St Paul's School and then the Royal Military College, Sandhurst, from which he was almost expelled for rowdiness and violence. On graduation in September 1908 he was commissioned into the 1st Battalion the Royal Warwickshire Regiment as a second lieutenant, and first saw overseas service later that year in India. and in 1912 became adjutant of the 1st Battalion of his regiment at Shorncliffe Army Camp. After recovering in early 1915, he was appointed brigade major, first of the 112th Brigade, and then with 104th Brigade training in Lancashire. He returned to the Western Front in early 1916 as a general staff officer in the 33rd Division and took part in the Battle of Arras in AprilMay 1917. A photograph from October 1918, reproduced in many biographies, shows the then unknown Lieutenant Colonel Montgomery standing in front of Winston Churchill (then the Minister of Munitions) at the parade following the liberation of Lille. Montgomery was profoundly influenced by his experiences during the war, in particular by the leadership, or rather the lack of it, being displayed by the senior commanders. He later wrote:

There was little contact between the generals and the soldiers. I went through the whole war on the Western Front, except during the period I was in England after being wounded; I never once saw the British Commander in Chief, neither French nor Haig, and only twice did I see an Army Commander. The higher staffs were out of touch with the regimental officers and with the troops. The former lived in comfort, which became greater as the distance of their headquarters behind the lines increased. There was no harm in this provided there was touch and sympathy between the staff and the troops. This was often lacking. At most large headquarters in back areas the doctrine seemed to me to be that the troops existed for the benefit of the staff. My war experience led me to believe that the staff must be the servant of the troops, and that a good staff officer must serve his commander and the troops but himself be anonymous. The frightful casualties appalled me. The so called "good fighting generals" of the war appeared to me to be those who had a complete disregard for human life. There were of course exceptions and I suppose one such was Plumer; I had only once seen him and had never spoken to him.

1920-шы жылдар және Ирландия

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Монтгомери 1919 жылғы қарашада капитан (бривет-майор) шеніне қайта оралғанға дейін Рейн армиясындағы британдық армияның бөлімшесі – Корольдік фюзилерлердің 17-ші (қызметтік) батальонына қолбасшылық етті. Ол бастапқыда Суррейдегі Камберли штаб колледжіне іріктемелген жоқ (жоғары басшылыққа қол жеткізудің жалғыз мүмкіндігі осы еді). Бірақ Кельнде өткен теннис кешінде, ол британдық оккупациялық армиясының Бас қолбасшысы (C in C), фельдмаршал сэр Уильям Робертсонды, өзінің атын тізімге қосуға көндірді. Штаб колледжін бітіргеннен кейін, 1921 жылғы қаңтарда ол 17-ші жаяу әскер бригадасының бригад майоры болып тағайындалды. Бригада Ирландияның Корк графтығында орналасты, Ирландияның тәуелсіздік соғысының соңғы кезеңінде партизанға қарсы операциялар жүргізді. 1922 жылғы 2 мамыздағы ерекше оқиғада Монтгомери 60 әскер және 4 бронеавтомобильден тұратын күшті Макрум қаласына, аймақта жоғалып кеткен төрт британ офицерін іздеу үшін алып барды. Ол күш көрсетудің адамдарды табуға көмектесетініне үміттене білді, бірақ ИРА-ға шабуыл жасамау туралы қатаң бұйрық алған еді. Макрум қамалының алдындағы қала алаңында ол ИРА командирі Чарли Браунды келіссөздерге шақырды. Қамал қақпаларында Монтгомери Браунға офицерлер босатылмаса, не болатынын түсіндірді. Браун осы мәлімдеме жасағаннан кейін Монтгомериге «10 минут ішінде қаладан кетуге» ультиматум қойды. Содан кейін Браун кері бұрылып, қамалға қайтты. Осы сәтте тағы бір ИРА офицері, Пэт О’Салливан, Монтгомериге ысқырық тартты, оның назарын алаңның айналасында тыныш түрде атыс позициясын алған ИРА еріктілерінің көп санына аударды – Монтгомеридің күштерін қоршап алған. Өзінің қиын жағдайын сезінген Монтгомери әскерлерін қаладан шығарды, бұл шешім Парламентте наразылық тудырды, бірақ кейін Монтгомеридің жоғары бастықтары мақұлдады. Монтгомери бұл кезде төрт офицердің өлімі туралы білмеді. 1923 жылғы мамырда Монтгомери Территориялық армияның (ТА) құрамындағы 49-шы (Батыс районы) жаяу әскер дивизиясына тағайындалды. 1926 жылғы қаңтардан 1929 жылғы қаңтарға дейін ол Камберлидегі штаб колледжінде генерал-адъютанттың орынбасары болып қызмет етті, уақытша лейтенант-полковник шенімен.

After the First World War, Montgomery commanded the 17th (Service) Battalion of the Royal Fusiliers, a battalion in the British Army of the Rhine, before reverting to his substantive rank of captain (brevet major) in November 1919. He had not at first been selected for the Staff College in Camberley, Surrey (his only hope of ever achieving high command). But at a tennis party in Cologne, he was able to persuade the Commander in chief (C in C) of the British Army of Occupation, Field Marshal Sir William Robertson, to add his name to the list. After graduating from the Staff College, he was appointed brigade major in the 17th Infantry Brigade in January 1921. The brigade was stationed in County Cork, Ireland, carrying out counter guerilla operations during the final stages of the Irish War of Independence. In one noteworthy incident on 2 May 1922, Montgomery led a force of 60 soldiers and 4 armoured cars to the town of Macroom to search for four British officers who were missing in the area. While he had hoped the show of force would assist in finding the men, he was under strict orders not to attack the IRA. On arriving in the town square in front of Macroom Castle, he summoned the IRA commander, Charlie Browne, to parley. At the castle gates Montgomery spoke to Browne explaining what would happen should the officers not be released. Once finished, Browne responded with his own ultimatum to Montgomery to "leave town within 10 minutes". Browne then turned heels and returned to the Castle. At this point another IRA officer, Pat O'Sullivan, whistled to Montgomery drawing his attention to scores of IRA volunteers who had quietly taken up firing positions all around the square—surrounding Montgomery's forces. Realising his precarious position, Montgomery led his troops out of the town, a decision which raised hostile questions in the House of Commons but was later approved by Montgomery's own superiors. Unknown to Montgomery at this time, the four missing officers had already been executed. In May 1923, Montgomery was posted to the 49th (West Riding) Infantry Division, a Territorial Army (TA) formation. From January 1926 to January 1929 he served as Deputy Assistant Adjutant General at the Staff College, Camberley, in the temporary rank of lieutenant colonel.

Неке және отбасы

1925 жылы Монтгомери, өзінің алғашқы танысқан әйеліне ұсыныс жасаған кезде, онда отыздан асып қалған шағында, 17 жасар Бетти Андерсонға үйленуге шақырды. Оның әрекеттеріне болашақ соғыста танктері мен жаяу әскерін қалай орналастыратынын көрсететін құмға салған сызбалар кірді, бұл сол кезде өте алыс болатын жағдай сияқты көрінді. Ол оның амбициясын және бірбеткейлігін құрметтеді, бірақ оның неке ұсынысын қабылдамады. 1927 жылы ол Элизабет (Бетти) Карвермен танысып, үйленді, туған аты – Хобарт. Монтгомеридің ұлы Дэвид 1928 жылдың тамызында дүниеге келді. Монтгомери қайтыс болғаннан кейін Джон Карвер анасы оның ерекшеліктерін – оның өте бірбеткейлігін, басқалардың ниеттеріне деген төзбеушілігі мен күдігін – оған жоғары лауазымға жету мүмкіндігі туғанша ұзақ уақыт бойы ақылға сыйымды шектеулерде ұстап, елге қызмет еткені үшін анасының еңбегін бағалады деп жазды. Монтгомеридің екі өгей ұлы да 1930 жылдары армия офицері болды (анасы қайтыс болған кезде екеуі де Үндістанда қызмет етті), екеуі де Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет етті, соңында әрқайсысы полковник шеніне жетті. Сегізінші армияда GSO2 қызметкері болып жұмыс істеген Дик Карвер Эль-Аламейннен кейін Сегізінші армия штабының жаңа орнын анықтауға көмектесу үшін алға жіберілді. 1942 жылдың 7 қарашасында Мерса Матрухта тұтқынға алынды. Монтгомери Англиядағы байланыстарына Қызыл Крест арқылы өгей ұлының қайда ұсталғанын білуді және оған жәрдемдер жіберуді сұрап хат жазды. Көптеген британдық тұтқындар сияқты, ең танымалдарының бірі – генерал Ричард О'Коннор, Дик Карвер 1943 жылдың қыркүйегінде Италияның соғыстан шығуы мен Германияның елді басып алуы арасындағы қысқа үзілісте қашып кетті. Ол 1943 жылдың 5 желтоқсанында британдықтарға жетті, оның әкесі оны сауығу үшін Ұлыбританияға қайтарды.

1930 жылдар

1929 жылдың қаңтар айында Монтгомери подполковник шеніне көтерілді. Сол айда ол Корольдік Уорвикшир полкінің 1-ші батальонына штаб-пәтер командирі болып қайта оралды; 1929 жылдың ортасында ол Жаяу әскерінің оқу құралын жазуға көмектесу үшін Соғыс министрлігіне барып жұмыс істеді. Содан кейін Корольдік Уорвикшир полкінің 1-ші батальонының командирі (CO) болып тағайындалды және Палестина мен Британдық Үндістанда қызмет етті. Ол Үндістан армиясының штаб колледжіне (қазір Пәкістан Командалық және штаб колледжі) оқуға қабылданды, сосын осы колледжде нұсқаушы болып жұмыс істеуге ұсынылды. Үндістандағы қызметтік міндеттемесін аяқтағаннан кейін Монтгомери 1937 жылдың маусым айында Ұлыбританияға оралды, онда ол 9-шы жаяу әскер бригадасының командирі болып тағайындалды. Сол жылы оның әйелі қайтыс болды. Ол Палестинадағы британдық мандаттағы 8-ші жаяу әскер дивизиясының қолбасшылығын алды. 1939 жылдың шілдесінде ол 3-ші жаяу әскер дивизиясын басқару үшін Ұлыбританияға оралды, жол жүрісінде ауыр науқасқа шалдықты.

Жалған соғыс

Ұлыбритания 1939 жылғы 3 қыркүйекте Германияға соғыс жариялады, ал 3-дивизия жаңа бас офицерімен бірге генерал Лорд Горт басқарған Британдық экспедициялық күш (БЭК) құрамында Францияға жөнелтілді. Дивизия теңіз арқылы келгеннен кейін Монтгомери әскери жоғары лауазымдағы адамдар мен дін қызметкерлері тарапынан сарбаздарының жыныстық денсаулығына қатысты ашық пікір білдіргені үшін қиындықтарға тап болды, бірақ жоғары тұрған Алан Брук, Монтгомери дивизиясы кіретін II корпустың қолбасшысы, оны қызметтен босатудан қорғады. Монтгомери венериялық аурулардың алдын алу туралы айналым шығарды, оның тілі соншалықты "әдепсіз" болғандықтан Англия шіркеуі мен Рим католиктерінің аға рухани қызметкерлері наразылық білдірді. Брук Монтиге осындай қателерді қайталамау керектігін айтты, бірақ оны ресми түрде қайтарып алмауды шешті, себебі бұл оның қалған "абыройын" жояды. Монтгомеридің жаңа басқаруы 7-ші (Гвардиялық), 8-ші және 9-шы жаяу әскер бригадаларынан және көмекші бөлімшелерден тұратын тұрақты армия құрамы болғанымен, ол оның шайқасқа дайындығына риза болмады. Сондықтан, БЭК-тің қалған бөлігі болашақта күтілетін неміс шабуылына қарсы қорғанысқа дайындалғанда, Монтгомери өзінің 3-дивизиясын шабуылдық тактикамен оқытуды бастады, әрқайсысы бірнеше күнге созылатын бірнеше жаттығулар ұйымдастырды. Көбінесе жаттығулар дивизияның мақсатқа, көбінесе өзенге қарай жылжуымен аяқталады, бірақ содан кейін шабуылға ұшырап, әдетте басқа өзеннің артына шегінуге мәжбүр болады. Бұл жаттығулар көбінесе түнде, өте аз жарықпен өткізілетін. 1940 жылдың көктеміне қарай Монтгомери дивизиясы өте жылдам және икемді құрылым ретінде танылды. Осы кезде одақтастар D жоспарына келісті, оған сәйкес олар Бельгияға терең еніп, неміс күштері шабуылға шығар алдында Дайл өзенінде бекініп алатын еді. Монтгомери корпусының қолбасшысы Брук бұл жоспарға пессимистікпен қарады, бірақ Монтгомери, керісінше, алаңдамады, өйткені ол және оның дивизиясы жағдайға қарамастан, әсіресе қозғалыс соғысында жақсы өнер көрсетеді деп сенді.

Britain declared war on Germany on 3 September 1939 and the 3rd Division, together with its new General Officer Commanding (GOC), was deployed to France as part of the British Expeditionary Force (BEF), commanded by General Lord Gort. Shortly after the division's arrival overseas, Montgomery faced serious trouble from his military superiors and the clergy for his frank attitude regarding the sexual health of his soldiers, but was defended from dismissal by his superior Alan Brooke, commander of II Corps, of which Montgomery's division formed a part. Montgomery had issued a circular on the prevention of venereal disease, worded in such "obscene language" that both the Church of England and Roman Catholic senior chaplains objected; Brooke told Monty that he did not want any further errors of this kind, though deciding not to get him to formally withdraw it as it would remove any "vestige of respect" left for him. Although Montgomery's new command was a Regular Army formation, comprising the 7th (Guards), and the 8th and 9th Infantry Brigades along with supporting units, he was not impressed with its readiness for battle. As a result, while most of the rest of the BEF set about preparing defences for an expected German attack sometime in the future, Montgomery began training his 3rd Division in offensive tactics, organising several exercises, each of which lasted for several days at a time. Mostly they revolved around the division advancing towards an objective, often a river line, only to come under attack and forced to withdraw to another position, usually behind another river. These exercises usually occurred at night with only very minimal lighting being allowed. By the spring of 1940 Montgomery's division had gained a reputation of being a very agile and flexible formation. By then the Allies had agreed to Plan D, where they would advance deep into Belgium and take up positions on the River Dyle by the time the German forces attacked. Brooke, Montgomery's corps commander, was pessimistic about the plan but Montgomery, in contrast, was not concerned, believing that he and his division would perform well regardless of the circumstances, particularly in a war of movement.

Франция шайқасы

Монтгомеридің дайындығы 1940 жылғы 10 мамырда немістердің Төмен елдерге шабуыл жасауын бастаған кезде және 3-дивизия Бельгияның Лувен қаласы маңында жоспарланған позициясына жеткенде өзінің нәтижесін берді. Келуден кейін көп ұзамай, дивизияны неміс парашютистері деп жаңылысқан Бельгияның 10-шы жаяу әскер дивизиясының әскери қызметкерлері оққа тосты; Монтгомери оларға жақындасып, өзін бельгиялық қолбасшылыққа бағынуға дайын екенін ұсынды, бірақ немістер келген кезде Монтгомери өзі басқаруды қолға алды. Осы кезеңде ол соғыс бойы сақтап келген ерекше әдетті қалыптастыра бастады – әр түнде 21:30-да міндетті түрде ұйықтау және тек бір ғана бұйрық беру – оны мазаламау, бұл бұйрық өте сирек бұзылды. 3-дивизия BEF-тің көптеген басқа бөлімшелерімен және құрамаларымен салыстырғанда аз шайқасқа қатысты, бірақ Монтгомеридің қатаң оқу әдістерінің арқасында, оның дивизиясы жақсы дайындалған, тәртіпті және жаттығудан өткендіктен, дивизия әрқашан дұрыс уақытта дұрыс жерде болды, әсіресе Францияға шегіну кезінде. 27 мамырда, BEF-тің сол жақ фланкіндегі Бельгия армиясы ыдырай бастағанда, 3-дивизия өте қиын міндетті орындады – түнгі уақытта басқа дивизияның оң жағынан сол жағына, одан 2000 метрдей қалыптауып қозғалды. Бұл жоғары кәсіби деңгейде орындалды, ешқандай оқиғаларсыз және BEF-тің қорғаныс шебіндегі осал жерді толтырды. 29/30 мамырда, 3-дивизия Дюнкерк көпірбасына кірген кезде Монтгомери уақытша Бруктан II корпустың бас қолбасшысы (GOC) лауазымын қабылдады, ал Брукқа Дюнкерк эвакуациясының соңғы кезеңдері үшін Ұлыбританияға оралуға бұйрық берілді. Монтгомеридің болмаған уақытында Кеннет Андерсон басқарған 3-дивизия аз шығынмен Британияға қайта оралды. «Динамо» операциясы – Дюнкерк эвакуациясының кодовое атауы – 330 000 одақтас әскери қызметкерді, оның ішінде BEF-тің көп бөлігін Ұлыбританияға жеткізді, бірақ BEF маңызды жабдықтарды қалдыруға мәжбүр болды.

Montgomery's training paid off when the Germans began their invasion of the Low Countries on 10 May 1940 and the 3rd Division advanced to its planned position, near the Belgian city of Louvain. Soon after arrival, the division was fired on by members of the Belgian 10th Infantry Division who mistook them for German paratroopers; Montgomery resolved the incident by approaching them and offering to place himself under Belgian command, although Montgomery himself took control when the Germans arrived. During this time he began to develop a particular habit, which he would keep throughout the war, of going to bed at 21:30 every night without fail and giving only a single order—that he was not to be disturbed—which was only very rarely disobeyed. The 3rd Division saw little action compared to many other units and formations in the BEF but, owing to the strict training methods of Montgomery, who ensured that his division was thoroughly well trained, disciplined and rehearsed, the division always managed to be in the right place at the right time, especially so during the retreat into France. By 27 May, when the Belgian Army on the left flank of the BEF began to disintegrate, the 3rd Division achieved something very difficult, the movement at night from the right to the left of another division and only 2,000 yards behind it. This was performed with great professionalism and occurred without any incidents and thereby filled a very vulnerable gap in the BEF's defensive line. On 29/30 May, as the 3rd Division moved into the Dunkirk bridgehead, Montgomery temporarily took over from Brooke, who received orders to return to the United Kingdom, as GOC of II Corps for the final stages of the Dunkirk evacuation. The 3rd Division, temporarily commanded by Kenneth Anderson in Montgomery's absence, returned to Britain intact with minimal casualties. Operation Dynamo—codename for the Dunkirk evacuation—saw 330,000 Allied military personnel, including most of the BEF, to Britain, although the BEF was forced to leave behind a significant amount of equipment.

1940 - 1942 жылдары Ұлыбританиядағы қызмет

Монтгомери қайтып келген соң, BEF басшылығына қатысты өткір сынмен Соғыс кеңсесінің наразылығын тудырды. Ол Бан орденінің серігі атанды. Бұл басып алу жоспарлары да іске аспады. Монтгомериге бейтарап Ирландияны басып алу және Корк, Коб және Корк портын жаулап алу жоспарларын жасау бұйырылды. Шілдеде уақытша генерал-лейтенант шеніне көтеріліп, Кент, Сассекс және Суррей аймақтарының қорғанысын басқарды. Желтоқсан айында Монтгомериге Оңтүстік-Шығыс аймақтық басқару құқығы берілді. Ол өз басқару құрылымын шабуылдық рухты нығайту мақсатында Оңтүстік-Шығыс армиясы деп атады. Осы кезеңде ол өз идеяларын одан әрі жетілдіріп, оларды сынап көрді және әскерлерін даярлады, бұл 1942 жылдың мамыр айында 100 000 сарбазды қамтыған бірлескен күштердің «Тигр» жаттығуымен аяқталды.

Монтгомеридің алғашқы командасы

1942 жылы Таяу Шығыста жаңа далалық қолбасшы қажет болды, онда Очинлек Таяу Шығыстағы қолбасшылықтың C-тегі ролін және Сегізінші армияның қолбасшысы қызметін атқарып тұрды. Ол Эль-Аламейн шайқасының бірінші кезеңінде одақтастардың позициясын тұрақтандырды, бірақ 1942 жылдың тамызындағы сапарынан кейін премьер-министр Уинстон Черчилль оны генерал сэр Гарольд Александрмен және Уильям Готтпен Батыс шөліндегі Сегізінші армияның қолбасшысы ретінде алмастырды. Бірақ Готт Каирге қайтып келе жатқанда қаза тапқаннан кейін, сол кезде Императорлық Бас штабтың (CIGS) бастығы болған Брук Черчилльді Александрдың орнына жаңа ғана тағайындалған Монтгомериді Француз Солтүстік Африкасына жасалатын «Торч» операциясы үшін Британдық Бірінші армияның қолбасшысы етіп тағайындауға көндірді. Аңыз бойынша, бұл тағайындау Монтгомеридің: «Оңай соғыс болғаннан кейін, енді жағдай қиынға түсті» деген пікірін айтты. Бір әріптесі оған көңіл көтеруді ұсынғанда, Монтгомери: «Мен өзім туралы емес, Роммель туралы айтып отырмын!» деді. Монтгомеридің қолбасшылыққа тағайындалуы Сегізінші армияның жауынгерлік рухын және қабілеттерін өзгертті. 1942 жылдың 13 тамызында қолбасшылыққа кіріскен ол бірден белсенділікке толы болды. Ол барлық бронетанкті дивизияларды қамтитын X корпусын құруға бұйрық берді, ол барлық жаяу әскер дивизияларынан тұратын XXX корпусымен бірге соғысуға тиіс болды. Бұл құрылым неміс танк корпусынан ерекшеленді: Роммельдің танк корпусының бірі жаяу әскер, бронетехника және артиллерия бөлімдерін бір корпус командирінің басқаруымен біріктірді. Монтгомеридің барлық жаяу әскерлері мен бронетехникалық корпустарының жалғыз ортақ қолбасшысы – Сегізінші армияның қолбасшысы болды. Соғыстан кейін ағылшын тарихшысы Коррелли Барнетт Монтгомеридің шешімі «Очинлектің шешімінен толығымен өзгеше және толығымен дұрыс емес еді, себебі ол қазіргі қауіпті сепаратизмді одан әрі күшейте түсті» деп жазды. Монтгомери Эль-Аламейндегі 48 км (30 миль) ұзындықтағы майданды күшейтті, бұл екі айға созылатын іс еді. Ол Александрдан өзіне екі жаңа британдық дивизияны (51-ші Хайленд және 44-ші үй округтері) жіберуін сұрады, олар сол кезде Мысырға келіп, Нил дельтасын қорғауға жіберілетін болды. Ол өзінің штабын әуе күштерінің басқару орталығына жақын Бург-эль-Арабқа көшірді, осылайша бірлескен операцияларды жақсы үйлестіруге мүмкіндік алды. Ол офицерлерімен шөлде өткен алғашқы кездесуінде Очинлектің таңдап алған және орнатқан қорғаныс позициясынан кетуді жоспарламағанын айтты. Монтгомери әскерлердің алдына мүмкіндігінше жиі шығуға тырысты, әртүрлі бөлімшелерге барып, өзін ерлерге таныстырды және көбінесе темекі таратуды ұйымдастырды. Шөлге келген кезде ол әлі де стандартты британдық офицерлік шапкасын киіп жүрсе де, қысқа уақытқа австралиялық кең жиекті шапка киді, содан кейін ол өзінің танымал болған қара беретін (Корольдік танк полкінің белгісі және британдық генерал офицерінің шапка белгісімен) кие бастады. Джим Фрейзер оған қара береттік сыйлағанда, ол оны тексеру сапарынан оралғанда киді. Брук пен Александр 19 тамызда, Монтгомери қолбасшылыққа кіріскеннен бір аптадан аспаған соң, атмосфераның өзгеруіне таң қалды. Монтгомери кері шегінген күштерге қарсы дереу шабуыл жасамағаны үшін сынға түсті, бірақ ол британдық күштерін әдепті түрде жинап алу әлі дайын емес деп сенді. Асығыс шабуыл жасау қазан айының соңында өзінің шарттары бойынша шабуыл жасау стратегиясын құртуға әкелуі мүмкін еді. Ол қазан айының ортасында генерал-лейтенант шеніне бекітілді. Ливияны бағындыру Мальтаны қолдауға және «Торч» операциясына қарсы тұрған Оське қатысты күштердің тылын қауіптеуге арналған әуежайлар үшін маңызды болды. Монтгомери Черчилльді уақытты текке кетірмейтініне көндіргеннен кейін жаңа шабуылға мұқият дайындалды. (Черчилль 1942 жылдың 23 қыркүйегінде Александрға «Біз сіздің қолыңыздамыз және, әрине, жеңіске жету шайқасы көп кешіктіруді түзетеді» деп бастаған телеграмма жіберді.) Ол шешуші жеңіске жеткілікті дайындық болғанға дейін соғыспауға бел буды және ресурстарды жинау, егжей-тегжейлі жоспарлау, әскерлерді оқыту (әсіресе мина өрістерін тазарту және түнгі ұрыстарда) және 252 американдық жаңа «Шерман» танктері, 90 «М7 Пріст» өзі жүретін гаубицаларын пайдалану және шабуылға қатысатын әрбір бөлімге жеке сапармен барып, осы сенімдерін іске асырды. Қазан айының соңында шабуылға дайын болған кезде Сегізінші армияның рационы 231 000 адамнан тұратын.

In 1942, a new field commander was required in the Middle East, where Auchinleck was fulfilling both the role of C in C of Middle East Command and commander Eighth Army. He had stabilised the Allied position at the First Battle of El Alamein, but after a visit in August 1942, the Prime Minister, Winston Churchill, replaced him as C in C with General Sir Harold Alexander and William Gott as commander of the Eighth Army in the Western Desert. However, after Gott was killed flying back to Cairo, Churchill was persuaded by Brooke, who by this time was Chief of the Imperial General Staff (CIGS), to appoint Montgomery, who had only just been nominated to replace Alexander, as commander of the British First Army for Operation Torch, the invasion of French North Africa. A story, probably apocryphal but popular at the time, is that the appointment caused Montgomery to remark that "After having an easy war, things have now got much more difficult." A colleague is supposed to have told him to cheer up—at which point Montgomery said "I'm not talking about me, I'm talking about Rommel!" Montgomery's assumption of command transformed the fighting spirit and abilities of the Eighth Army. Taking command on 13 August 1942, he immediately became a whirlwind of activity. He ordered the creation of the X Corps, which contained all armoured divisions, to fight alongside his XXX Corps, which was all infantry divisions. This arrangement differed from the German Panzer Corps: one of Rommel's Panzer Corps combined infantry, armour and artillery units under one corps commander. The only common commander for Montgomery's all infantry and all armour corps was the Eighth Army Commander himself. Writing post war the English historian Correlli Barnett commented that Montgomery's solution " was in every way opposite to Auchinleck's and in every way wrong, for it carried the existing dangerous separatism still further." Montgomery reinforced the 30 mile (48 km) long front line at El Alamein, something that would take two months to accomplish. He asked Alexander to send him two new British divisions (51st Highland and 44th Home Counties) that were then arriving in Egypt and were scheduled to be deployed in defence of the Nile Delta. He moved his field HQ to Burg al Arab, close to the Air Force command post in order to better coordinate combined operations. he told his officers at the first meeting he held with them in the desert, though, in fact, Auchinleck had no plans to withdraw from the strong defensive position he had chosen and established at El Alamein. Montgomery made a great effort to appear before troops as often as possible, frequently visiting various units and making himself known to the men, often arranging for cigarettes to be distributed. Although he still wore a standard British officer's cap on arrival in the desert, he briefly wore an Australian broad brimmed hat before switching to wearing the black beret (with the badge of the Royal Tank Regiment and the British General Officer's cap badge) for which he became notable. The black beret was offered to him by Jim Fraser while the latter was driving him on an inspection tour. Both Brooke and Alexander were astonished by the transformation in atmosphere when they visited on 19 August, less than a week after Montgomery had taken command. Montgomery was criticised for not counter attacking the retreating forces immediately, but he felt strongly that his methodical build up of British forces was not yet ready. A hasty counter attack risked ruining his strategy for an offensive on his own terms in late October, planning for which had begun soon after he took command. He was confirmed in the permanent rank of lieutenant general in mid October. The conquest of Libya was essential for airfields to support Malta and to threaten the rear of Axis forces opposing Operation Torch. Montgomery prepared meticulously for the new offensive after convincing Churchill that the time was not being wasted. (Churchill sent a telegram to Alexander on 23 September 1942 which began, "We are in your hands and of course a victorious battle makes amends for much delay.") He was determined not to fight until he thought there had been sufficient preparation for a decisive victory, and put into action his beliefs with the gathering of resources, detailed planning, the training of troops—especially in clearing minefields and fighting at night—and in the use of 252 of the latest American built Sherman tanks, 90 M7 Priest self propelled howitzers, and making a personal visit to every unit involved in the offensive. By the time the offensive was ready in late October, Eighth Army had 231,000 men on its ration strength.

Ел-Аламейн

Эль-Аламейннің екінші шайқасы 1942 жылдың 23 қазанында басталды және 12 күннен кейін соғыстың алғашқы ірі, шешуші одақтастардың құрлықтағы жеңістерінің бірімен аяқталды. Монтгомери шайқастың ұзақтығын да, қаза тапқандардың санын да (13 500) дұрыс болжады. Тарихшы Коррелли Барнетт жаңбыр немістерге де жауғанын және ауа райының бұзылыстан пайдалана алмаудың толық себебі емес екенін көрсетті, бірақ бәрібір Эль-Аламейн шайқасы үлкен табысқа жетті. 30 000-нан астам әскер тұтқынға алынды, оның ішінде неміс әскерінің екінші тұлғасы генерал фон Тома және тағы сегіз генерал-офицер болды. Ромель шайқас басталғанда Германиядағы ауруханада болды, ал 1942 жылдың 25 қазанында оның орнына тағайындалған неміс командирі Штумме шайқастың басында жүрек талмасынан қайтыс болғаннан кейін қайта оралуға мәжбүр болды.

Тунисі

Монтгомери ККБ орденімен марапатталды және толық генерал дәрежесіне көтерілді. 20-27 наурыздағы Марет желісінде Монтгомери күткеннен де қатты қарсылыққа тап болды, сол себепті ол өзінің басты күшін ішкі жақтан айналып өтуге, қыспаққа түсіруге ауыстырды, бұл шараға RAF истребитель-бомбардировщиктерінің төмен қанатынан қолдау көрсетілді. Солтүстік Африкадағы рөлі үшін АҚШ үкіметі оған Бас қолбасшы дәрежесінде "Ерлік легионы" орденін табыс етті. Америкалық командирлер Паттон мен Омар Брэдли (сол кезде Паттонның басшылығымен АҚШ ІІ корпусының командирі) Монтгомеридің мінез-құлқы мен мақтанғанына ренжіді.

Италия

Монтгомеридің Сегізінші армиясы 1943 жылдың қыркүйек айының басында Италияға қарсы одақтастардың шабуылына толыққанды қатысып, Батыс Еуропаға қоныс аударған одақтас күштердің алғашқысы болды. Генерал-лейтенант сэр Майлз Демпсидің XIII корпусы басшылығымен Сегізінші армия 3 қыркүйекте, Ұлыбритания Германияға соғыс жариялағаннан кейін нақты төрт жыл өткенде, Бейтаун операциясы аясында Италияның тобына түсті. Олар көбінесе жаудан қарсылыққа тап болмады. Немістер кері шегінуге шешім қабылдады және Сегізінші армияның ілгерілеуін тоқтату үшін бар күштерін жұмсады, оның ішінде көпірлерді жарып, миналар қойып, тұзақтар орнатты. Бұлардың бәрі армияның Италияның қиын жолдарымен солтүстікке қарай жылжуын баяулатты, бірақ кейіннен прогресс болмағандығы үшін Монтгомери қатты сынға ұшырады. 9 қыркүйекте британдық 1-ші әуе десанттық дивизиясы Италияның тобындағы Таранто портына Slapstick операциясының бөлігі ретінде қонды және қарсылықсыз порты басып алды. Ол 21-ші армия тобын басқаруға тағайындалды, ол Нормандияға қарсы одақтастардың шабуылының кодолық атауы – Overlord операциясына қатысқан барлық одақтас құрлық әскерлерін қамтыды. Жалпы басшылық американдық генерал Дуайт Д. Эйзенхауэрге, Одақтас экспедициялық күштердің Жоғарғы Бас қолбасшысына жүктелді. Алайда Монтгомеридің қамқоршысы генерал сэр Алан Брук Монтгомери Александрдан әлдеқайда жоғары генерал екенін және оның тағайындалуын қамтамасыз етті. Монтгомери 3-ші жаяу әскер дивизиясымен, 50-ші (Нортумбрия) жаяу әскер дивизиясымен және 3-ші канадтық дивизиясымен Каенді басып алуға тырысты, бірақ 6-8 маусымда 21-ші танк дивизиясы мен 12-ші СС танк дивизиясы тоқтатты. «Гитлер жастары», алға жылжудағы ағылшын-канад әскерлеріне ауыр соққы берді. Роммель бұл жетістікті 2-ші танк дивизиясын Каенге жіберуге бұйрық берді, ал фельдмаршал Герд фон Рундштедт Гитлерден элиталық 1-ші Waffen SS дивизиясы «Лейбштандарте Адольф Гитлер» және 2-ші Waffen SS дивизиясы «Дас Райхты» Каенге жіберуге рұқсат сұрады және алды. Каенді бірден басып алмау қатал ұлттық астарлы тарихи-тарихи даудың себебі болды. Жалпы алғанда, Монтгомеридің соғыстан кейінгі «Британ мектебі» болды, ол Монтгомеридің Каенді бірден басып алуға ниеттенбегенін, керісінше, Каенді қоршаған англо-канад операцияларының «ұстау операциясы» болғанын қабылдады, мақсаты неміс күштерінің басым бөлігін Каен секторына тарту болды, бұл американдықтарға неміс позицияларының сол жақ фланғында «үзіліс операциясын» жүргізуге мүмкіндік берді, бұл Монтгомеридің Нормандия кампаниясының алдында ұзақ уақыттан бері ойлап келген «Бас жоспарының» бір бөлігі болды. Шабуыл кезінде Эйзенхауэр жазған хаттар Эйзенхауэр Монтгомериден «Каеннің маңызды ошағын ерте басып алуды» күткенін көрсетті. Кейіннен, бұл жоспар сәтсіз аяқталғаннан кейін, Эйзенхауэр Монтгомеридің АҚШ күштерінің үзіліске жетуі үшін жоспарды «дамытқанын» жазды. Кампания барысында Монтгомери өзінің алғашқы басқыншылық жоспарын өзгертті және Каеннің оңтүстігіне емес, солтүстігіндегі аймақта неміс қарсы шабуылдарын тарту және ұстау стратегиясын жалғастырды, бұл батыстағы АҚШ-тың бірінші армиясына Шербурды басып алуға мүмкіндік берді. Монтгомеридің операцияларын қорытындылайтын Эйзенхауэр штабының бастығы генерал Уолтер Беделл Смит 1944 жылдың маусым айының соңында Монтгомеримен кездескенде, Монтгомеридің Каен секторында «ұстақтау операциясын» жүргізгені туралы ештеңе айтпады, керісінше, ол Сенаның оңтүстік жағалауындағы жазықтарға «бұзуға» тырысқанын айтты. 12 маусымда Монтгомери 7-ші бронетанкті дивизияға Panzer Lehr дивизиясына қарсы шабуыл жасауға бұйрық берді, ол алдымен жақсы жетістіктерге жетті, бірақ Panzer Lehr-ге 2-ші Panzer дивизиясы қосылғанда аяқталды. 14 маусымда Виллерс-Бокажда британдықтар шамамен бес минут ішінде СС Оберштурмфюрер Майкл Виттман басқарған бес «Тигр» танкісіне жиырма «Кромвель» танкісін жоғалтты. Әуе маршалы сэр Артур Теддер Монтгомери кейбір әуеайлақтарды басып алмайынша, Францияға ұшақ эскадрильяларын жылжыту мүмкін емес деп шағымданып, Монтгомеридің бұл әрекетке қабілетсіз болып көрінгенін мәлімдеді. 13 маусымда басталған Лондонға қарсы алғашқы V1 ұшатын бомбалық шабуылдар Уайтхоллдан Монтгомериге оның алға жылжуын жылдамдату үшін қысымды күшейтті. Эпсом О'Коннордың шабуыл күштерімен (британдық 15-ші шотландтық дивизиясы) 11 бронетанкті дивизияның 12-ші СС дивизиясының қарсы шабуылдарын тоқтатуымен жақсы басталды. Монтгомери британдық екінші армияның қолбасшысы генерал Майлз Демпсиге: «Брэдке [Брэдлиге] жолды жеңілдету үшін, неміс күшін, әсіресе, кейбір броняларды өзіне тарта отырып, соққы беріңіз», - деді. Немістер 12 дивизияны, оның ішінде 6 танк дивизиясын британдықтарға қарсы, ал 8 дивизияны, оның ішінде 3 танк дивизиясын американдықтарға қарсы жөнелтті. Бұл Монтгомери жоспарлағандай болды, бірақ ол Сент-Полде айтқандай жылдам болмады. Американдық тарихшы Карло Д'Эсте атап өткендей, Нормандиядағы нақты жағдай Сент-Полдегі конференцияда көзделгеннен «қатты өзгеше» болды, өйткені мамырда белгіленген төрт мақсаттың тек біреуі 10 шілдеге дейін орындалды. 7 шілдеде Монтгомери француздық ауылды және Каен қаласын қиратуға айналдырған төселген бомбалау шабуылымен Operation Charnwood операциясын бастады. Британдықтар мен канадтықтар Каеннің солтүстігіне ілгерілеуге жетті, бірақ немістер қираған орындарды өз пайдасына қолданып, шабуылды тоқтатты. 10 шілдеде Монтгомери Брэдлиге Аврашті басып алуға бұйрық берді, содан кейін АҚШ-тың үшінші армиясы Ле-Ман мен Аленсонға қарай жылдамдауға белсенділенді. 1944 жылдың 14 шілдесінде Монтгомери өзінің қамқоршысы Брукке хат жазып, ол «Каен-Фалез жолындағы ашық далада үш бронетанкті дивизиядан тұратын нақты көрсетілімді» таңдағанын айтты. «Мүмкіндіктер зор; Каеннің оңтүстік-шығысына жеті жүз танк жіберілсе және бронеавтомобильдер Сенадан әлдеқайда алға жылса, кез келген нәрсе болуы мүмкін». Француздық қарсыластары 1944 жылдың маусым айында Францияның телефон желісін жүйелі түрде жоюға бағытталған Plan Violet жоспарын іске қосты, бұл немістерді радио байланысын көбірек пайдалануға мәжбүр етті, ал Блетчли Парк кодотүсірушілері неміс кодтарының көп бөлігін бұзғандықтан, Монтгомери неміс жағдайы туралы жақсы хабардар болды. Осылайша Монтгомери неміс армиясының B тобы 96 400 адамын жоғалтқанын, ал 5200-ге жуық адамдар қосылғанын білді, ал қазір Сен-Лода орналасқан Panzer Lehr дивизиясының танктерінің саны 40-қа дейін азайды. Американдықтар Cobra операциясымен үзіліске жетті және Фалез қалтасындағы неміс күштерін қоршап алды, бұл британдық шығындармен Goodwood операциясымен жүзеге асырылды. 1944 жылдың 18 шілдесінің таңында Goodwood операциясы британдық ауыр бомбалаушылары Каенді және айналасындағы ауылды одан әрі қиратып, төселген бомбалау шабуылын бастады. Қорғаушы бронетанкті дивизиясынан шыққан британдық танк экипажының бірі кейіннен: «Таңғы сағат 05:00-де ауадағы алыс дауыс барлық ұйықтап жатқан танк экипаждарын төсектерінен шығарды. 1000 «Ланкастер» теңізден үш немесе төрттік топтарда 3000 фут (914 м) биіктікте ұшып келе жатты. Олардың алдында жол көрсетушілер шараларын таратып, көп ұзамай алғашқы бомбалар түсе бастады», - деді. 21-ші танк дивизиясынан шыққан неміс танкшісі бұл бомбалаудың нәтижесін еске алды: «Біз ұшақтардан бөлініп шыққан кішкентай нүктелерді көрдік, олар сонша көп болды, тіпті есімізде қалды: бұл жалаушалар ма? Жарылыстардың арасында біз жараланғандардың айқайын және [ақылдан асып] қорқып, еңіреген адамдардың даусын естідік». Британдық бомбалау неміс алдыңғы қатарлық бөлімшелерін қиратты; мысалы, француз фермаларының шатырларына танктер лақтырылды. Бастапқыда шабуылға белгіленген үш британдық бронетанкті дивизиясы – 7-ші, 11-ші және Қорғаушылар – жылдам ілгерілеуге жетті және жақын арада ландшафты басып тұрған Боргбюс қыратын жақындысты.

Montgomery's Eighth Army was then fully involved in the Allied invasion of Italy in early September 1943, becoming the first of the Allied forces to land in Western Europe. Led by Lieutenant General Sir Miles Dempsey's XIII Corps, the Eighth Army landed on the toe of Italy in Operation Baytown on 3 September, four years to the day after Britain declared war on Germany. They encountered little enemy resistance. The Germans had made the decision to fall back and did what they could to stall the Eighth Army's advance, including blowing up bridges, laying mines, and setting up booby traps. All of these slowed the Army's advance north on the awful Italian roads, although it was Montgomery who was later much criticised for the lack of progress. On 9 September the British 1st Airborne Division landed at the key port of Taranto in the heel of Italy as part of Operation Slapstick, capturing the port unopposed. He was assigned to command the 21st Army Group consisting of all Allied ground forces participating in Operation Overlord, codename for the Allied invasion of Normandy. Overall direction was assigned to the Supreme Allied Commander of the Allied Expeditionary Forces, American General Dwight D. Eisenhower. However Montgomery's patron, General Sir Alan Brooke, firmly argued that Montgomery was a much superior general to Alexander and ensured his appointment. Montgomery attempted to take Caen with the 3rd Infantry Division, 50th (Northumbrian) Infantry Division and the 3rd Canadian Division but was stopped from 6–8 June by 21st Panzer Division and 12th SS Panzer Division Hitlerjugend, who hit the advancing Anglo Canadian troops very hard. Rommel followed up this success by ordering the 2nd Panzer Division to Caen while Field Marshal Gerd von Rundstedt asked for and received permission from Hitler to have the elite 1st Waffen SS Division Leibstandarte Adolf Hitler and 2nd Waffen SS Division Das Reich sent to Caen as well. The failure to take Caen immediately has been the source of an immense historiographical dispute with bitter nationalist overtones. Broadly, there has been a "British school" which accepts Montgomery's post war claim that he never intended to take Caen at once, and instead the Anglo Canadian operations around Caen were a "holding operation" intended to attract the bulk of the German forces towards the Caen sector to allow the Americans to stage the "break out operation" on the left flank of the German positions, which was all part of Montgomery's "Master Plan" that he had conceived long before the Normandy campaign. Letters written by Eisenhower at the time of the battle make it clear that Eisenhower was expecting from Montgomery "the early capture of the important focal point of Caen". Later, when this plan had clearly failed, Eisenhower wrote that Montgomery had "evolved" the plan to have the US forces achieve the break out instead. As the campaign progressed, Montgomery altered his initial plan for the invasion and continued the strategy of attracting and holding German counter attacks in the area north of Caen rather than to the south, to allow the U. S. First Army in the west to take Cherbourg. A memo summarising Montgomery's operations written by Eisenhower's chief of staff, General Walter Bedell Smith who met with Montgomery in late June 1944 says nothing about Montgomery conducting a "holding operation" in the Caen sector, and instead speaks of him seeking a "breakout" into the plains south of the Seine. On 12 June, Montgomery ordered the 7th Armoured Division into an attack against the Panzer Lehr Division that made good progress at first but ended when the Panzer Lehr was joined by the 2nd Panzer Division. At Villers Bocage on 14 June, the British lost twenty Cromwell tanks to five Tiger tanks led by SS Obersturmführer Michael Wittmann, in about five minutes. Air Marshal Sir Arthur Tedder complained that it was impossible to move fighter squadrons to France until Montgomery had captured some airfields, something he asserted that Montgomery appeared incapable of doing. The first V 1 flying bomb attacks on London, which started on 13 June, further increased the pressure on Montgomery from Whitehall to speed up his advance. Epsom began well with O'Connor's assault force (the British 15th Scottish Division) breaking through and with the 11th Armoured Division stopping the counter attacks of the 12th SS Division. Montgomery told General Sir Miles Dempsey, the commander of Second British Army: "Go on hitting, drawing the German strength, especially some of the armour, onto yourself—so as to ease the way for Brad [Bradley]." The Germans had deployed twelve divisions, of which six were Panzer divisions, against the British while deploying eight divisions, of which three were Panzer divisions, against the Americans. This was broadly as Montgomery had planned, albeit not with the same speed as he outlined at St Paul's, although as the American historian Carlo D'Este pointed out the actual situation in Normandy was "vastly different" from what was envisioned at the St. Paul's conference, as only one of four goals outlined in May had been achieved by 10 July. On 7 July, Montgomery began Operation Charnwood with a carpet bombing offensive that turned much of the French countryside and the city of Caen into a wasteland. The British and Canadians succeeded in advancing into northern Caen before the Germans, who used the ruins to their advantage and stopped the offensive. On 10 July, Montgomery ordered Bradley to take Avranches, after which U. S. Third Army would be activated to drive towards Le Mans and Alençon. On 14 July 1944, Montgomery wrote to his patron Brooke, saying he had chosen on a "real show down on the eastern flanks, and to loose a Corps of three armoured divisions in the open country about the Caen Falaise road The possibilities are immense; with seven hundred tanks loosed to the South east of Caen, and the armoured cars operating far ahead, anything can happen." The French Resistance had launched Plan Violet in June 1944 to systematically destroy the telephone system of France, which forced the Germans to use their radios more and more to communicate, and as the code breakers of Bletchley Park had broken many of the German codes, Montgomery had, thanks to "Ultra" intelligence, a good idea of the German situation. Montgomery thus knew German Army Group B had lost 96,400 men while receiving 5,200 replacements and the Panzer Lehr Division now based at St. Lô was down to only 40 tanks. An American break out was achieved with Operation Cobra and the encirclement of German forces in the Falaise pocket at the cost of British losses with the diversionary Operation Goodwood. On the early morning of 18 July 1944, Operation Goodwood began with British heavy bombers beginning carpet bombing attacks that further devastated what was left of Caen and the surrounding countryside. A British tank crewman from the Guards Armoured Division later recalled: "At 0500 hours a distant thunder in the air brought all the sleepy eyed tank crews out of their blankets. 1,000 Lancasters were flying from the sea in groups of three or four at 3000 feet (914 m). Ahead of them the pathfinders were scattering their flares and before long the first bombs were dropping." A German tankman from the 21st Panzer Division at the receiving end of this bombardment remembered: "We saw little dots detach themselves from the planes, so many of them that the crazy thought occurred to us: are those leaflets? Among the thunder of the explosions, we could hear the wounded scream and the insane howling of men who had [been] driven mad." The British bombing had badly smashed the German front line units; e. g., tanks were thrown up on the roofs of French farmhouses. Initially, the three British armoured divisions assigned to lead the offensive, the 7th, 11th and the Guards, made rapid progress and were soon approaching the Borguebus ridge, which dominated the landscape south of Caen, by noon. If the British could take the Borguebus Ridge, the way to the plains of northern France would be wide open, and potentially Paris could be taken, which explains the ferocity with which the Germans defended the ridge. One German officer, Lieutenant Baron von Rosen, recalled that to motivate a Luftwaffe officer commanding a battery of four 88 mm guns to fight against the British tanks, he had to hold his handgun to the officer's head "and asked him whether he would like to be killed immediately or get a high decoration. He decided for the latter." The well dug in 88 mm guns around the Borguebus Ridge began taking a toll on the British Sherman tanks, and the countryside was soon dotted with dozens of burning Shermans. One British officer reported with worry: "I see palls of smoke and tanks brewing up with flames belching forth from their turrets. I see men climbing out, on fire like torches, rolling on the ground to try and douse the flames." "Ultra" decrypts indicated that the Germans now facing Bradley were seriously understrength, with Operation Cobra about to commence. During Operation Goodwood, the British had 400 tanks knocked out, with many recovered returning to service. The casualties were 5,500 with 7 mile (11 km) of ground gained. The long running dispute over what Montgomery's "master plan" in Normandy led historians to differ greatly about the purpose of Goodwood. The British journalist Mark Urban wrote that the purpose of Goodwood was to draw German troops to their left flank to allow the American forces to break out on the right flank, arguing that Montgomery had to lie to his soldiers about the purpose of Goodwood, as the average British soldier would not have understood why they were being asked to create a diversion to allow the Americans to have the glory of staging the breakout with Operation Cobra. Power noted that Goodwood and Cobra were supposed to take effect on the same day, 18 July 1944, but Cobra was cancelled owing to heavy rain in the American sector, and argued that both operations were meant to be breakout operations to trap the German armies in Normandy. American military writer Drew Middleton wrote that there is no doubt that Montgomery wanted Goodwood to provide a "shield" for Bradley, but at the same time Montgomery was clearly hoping for more than merely diverting German attention away from the American sector. British historian John Keegan pointed out that Montgomery made differing statements before Goodwood about the purpose of the operation. Keegan wrote that Montgomery engaged in what he called a "hedging of his bets" when drafting his plans for Goodwood, with a plan for a "break out if the front collapsed, if not, sound documentary evidence that all he had intended in the first place was a battle of attrition". Again Bradley confirmed Montgomery's plan and that the capture of Caen was only incidental to his mission, not critical. The American magazine LIFE quoted Bradley in 1951:
While Collins was hoisting his VII Corps flag over Cherbourg, Montgomery was spending his reputation in a bitter siege against the old university city of Caen. For three weeks he had rammed his troops against those panzer divisions he had deliberately drawn towards that city as part of our Allied strategy of diversion in the Normandy Campaign. Although Caen contained an important road junction that Montgomery would eventually need, for the moment the capture of that city was only incidental to his mission. For Monty's primary task was to attract German troops to the British front that we might more easily secure Cherbourg and get into position for the breakout. While this diversion of Monty's was brilliantly achieved, he nevertheless left himself open to criticism by overemphasising the importance of his thrust toward Caen. Had he limited himself simply to the containment without making Caen a symbol of it, he would have been credited with success instead of being charged, as he was, with failure. With Goodwood drawing the Wehrmacht towards the British sector, U. S. First Army enjoyed a two to one numerical superiority. Bradley accepted Montgomery's advice to begin the offensive by concentrating at one point instead of a "broad front" as Eisenhower would have preferred. Operation Goodwood almost cost Montgomery his job, as Eisenhower seriously considered sacking him and only chose not to do so because to sack the popular "Monty" would have caused such a political backlash in Britain against the Americans at a critical moment in the war that the resulting strains in the Atlantic alliance were not considered worth it. Montgomery expressed his satisfaction at the results of Goodwood when calling the operation off. Eisenhower was under the impression that Goodwood was to be a break out operation. Either there was a miscommunication between the two men or Eisenhower did not understand the strategy. Bradley fully understood Montgomery's intentions. Both men would not give away to the press the true intentions of their strategy. Many American officers had found Montgomery a difficult man to work with, and after Goodwood, pressured Eisenhower to fire Montgomery. An American officer wrote in his diary that Tedder had come to see Eisenhower to "pursue his current favourite subject, the sacking of Monty". With Tedder leading the "sack Monty" campaign, it encouraged Montgomery's American enemies to press Eisenhower to fire Montgomery. The success of Cobra was aided by Operation Spring, when the II Canadian Corps under General Guy Simonds (the only Canadian general whose skill Montgomery respected) began an offensive south of Caen that made little headway, but which the Germans regarded as the main offensive. Once Third Army arrived, Bradley was promoted to take command of the newly created 12th Army Group, consisting of U. S. First and Third Armies. Following the American breakout, there followed the Battle of Falaise Gap. British, Canadian, and Polish soldiers of 21st Army Group commanded by Montgomery advanced south, while the American and French soldiers of Bradley's 12th Army Group advanced north to encircle the German Army Group B at Falaise, as Montgomery waged what Urban called "a huge battle of annihilation" in August 1944. A dissatisfied Montgomery sacked Bucknall for being insufficiently aggressive and replaced him with General Brian Horrocks. On 11 August, Montgomery changed his plan, with the Canadians to take Falaise and to meet the Americans at Argentan. In view of the slow Canadian advance, Patton requested permission to take Falaise, but was refused by Bradley on 13 August. This prompted much controversy, many historians arguing that Bradley lacked aggression and that Montgomery should have overruled Bradley. The so called Falaise Gap was closed on 22 August 1944, but several American generals, most notably Patton, accused Montgomery of being insufficiently aggressive in closing it. About 60,000 German soldiers were trapped in Normandy, but before 22 August, about 20,000 Germans had escaped through the Falaise Gap. The successful conclusion of the Normandy campaign saw the beginning of the debate between the "American school" and "British school" as both American and British generals started to advance claims about who was most responsible for this victory. About Montgomery's conduct of the Normandy campaign, Badsey wrote:

Too much discussion on Normandy has centered on the controversial decisions of the Allied commanders. It was not good enough, apparently, to win such a complete and spectacular victory over an enemy that had conquered most of Europe unless it was done perfectly. Most of the blame for this lies with Montgomery, who was foolish enough to insist that it had been done perfectly, that Normandy—and all his other battles—had been fought accordingly to a precise master plan drawn up beforehand, from which he never deviated. It says much for his personality that Montgomery found others to agree with him, despite overwhelming evidence to the contrary. His handling of the Battle of Normandy was of a very high order, and as the person who would certainly have been blamed for losing the battle, he deserves the credit for winning it.

Құрлық әскерлерінің қолбасшысы лауазымынан ауыстырылды

Эйзенхауэр 1 қыркүйекте Жер күштерінің басқаруын өз қолына алды, сонымен бірге Жоғарғы Бас қолбасшы қызметін де атқаруын жалғастырды, ал Монтгомери 21-ші армия тобына басшылық етуді жалғастырды, оның құрамында негізінен британдық және канадалық бөлімшелер болды. Монтгомери бұл өзгеріске қатты наразылық білдірді, бірақ бұл D күні шабуылына дейін келісілген болатын. Британдық журналист Марк Урбан Батыс майданында Германияға қарсы күрескен 2,2 миллион одақтас әскерінің көп бөлігі американдықтар болғандықтан (қатынас 3:1), Монтгомеридің Құрлық әскерлерінің бас қолбасшысы қызметін атқаруы американдық қоғамдық пікірге саяси жағынан қабылдамас еді деп жазды: «Саясат оған американдық әскерлеріне бұйрық беруді жалғастыруға мүмкіндік бермес еді, себебі оның пікірінше, ол олардың генералдарынан жақсырақ болатын». Уинстон Черчилль Монтгомериді өтемақы ретінде фельдмаршалдық шеніне көтерді. Батыс майданының неміс қолбасшысы фон Рундштедт 15-ші армияның қолбасшысы генерал Густав Адольф фон Зангенге: «Дұшпанның Антверпен портын еркін пайдалану үшін Батыс Шельданы басып алу әрекетіне бар күшімен қарсы тұру керек» деп бұйрық берді (түпнұсқадағы баса назар). Рундштедт Гитлермен келісіп, одақтастар Антверпен портын пайдалана алмаса, Германияға шабуыл жасау үшін одақтастарда логистикалық мүмкіндіктер болмайды деді. Бельгиялық қарсылық қозғалысының Витте бригадасы (Ақ бригада) немістер порттың маңызды бөліктерін жоймас бұрын Антверпен портын басып алды, ал 4 қыркүйекте Хоррокс портының көп бөлігімен Антверпенді басып алды. Британдықтар Альберт каналы арқылы шабуылға түсуден бас тартты, соның салдарынан неміс 15-ші армиясын жою мүмкіндігінен айырылды. Крэрар бұл міндетті орындау мүмкін емес деп мәлімдеді, өйткені оған екі операцияны бір уақытта орындауға жеткілікті әскер болмады. Монтгомери Крерардың Нейл Ричи басқаратын британдық XII корпусын Шельданы тазартуға көмектесу туралы өтінішін қабылдамады, себебі Монтгомери Маркет-Гарден операциясы үшін XII корпусы қажет екенін айтты. 1944 жылдың 6 қыркүйегінде Монтгомери Крерарға «Мен Булоньді қатты қалаймын» және қала қандай құнмен болса да алынуы керек деді. 4-ші канадалық дивизияның Леопольд каналына шабуыл жасау әрекеті неміс қорғаушыларынан күйрегеннен кейін, Симондс француз порттарын басып алу миссиясы аяқталғанша, Шельда өзенін тазартуға бағытталған әрекеттерді тоқтатуға бұйрық берді; бұл неміс 15-ші армиясына Шельдадағы жаңа бекінісін салуға жеткілікті уақыт берді. Канадалықтар басып алмаған жалғыз порт – Дюнкерк болды, себебі Монтгомери 15 қыркүйекте 2-ші канадалық дивизиясына Шельдаға шабуыл жасауға дайындалу үшін Антверпендегі флангін қорғауға бұйрық берді. Монтгомери Бірінші канадалық армиясынан (қазіргі уақытта ауруға шалдыққан Крерардың орнына уақытша Симондс басқарып отыр), британдық 51-ші жоғары таулы дивизиясынан, 1-ші поляк дивизиясынан, британдық 49-шы (Батыс райдынг) дивизиясынан және 2-ші канадалық бронетандық бригадасынан бөлініп, осы құрылымдардың барлығын Екінші британ армиясына Маркет-Гарденді кеңейту үшін Операциялар Констелляция, Эйнтри және қазан айының соңындағы Фазант операцияларына көмектесу үшін жіберді. Алайда, Симондс Шельда жорығын өзінің қабілетін сынау ретінде қарастырды және ол 2-ші, 3-ші және 4-ші дивизиялардың күштерімен ғана Шельданы тазарта алатынына сенді, тіпті бүкіл 15-ші армияға қарсы тұруға тура келсе де, ол Шельдадағы бекіністерін нығайтып алған. Симондс әуе көмегінің жетіспеушілігіне (қазан айындағы бұлтты ауа райымен нашарлаған), оқ-дәрілердің жетіспеушілігіне немесе жеткіліксіз әскерге шағымданған жоқ, осы мәселелерді жеңуге тиіс міндеттер ретінде қарастырды. Нәтижесінде, Симондс 1944 жылдың қазан айында Шелда шайқасындағы шайқастарда баяу ілгеріледі, бірақ ол Копптан қияли және агрессивті басшылығы үшін мақтау алды, ол барлық қиындықтарға қарамастан көп нәрсеге қол жеткізді. Монтгомери канадалық генералдарды құрметтемеді, оларды орташа деңгейдегілер деп санады, бірақ ол соғыс бойына Канаданың жалғыз «бірінші деңгейдегі» генералы деп мақтаған Симондсты қоспағанда.

Eisenhower took over Ground Forces Command on 1 September, while continuing as Supreme Commander, with Montgomery continuing to command the 21st Army Group, now consisting mainly of British and Canadian units. Montgomery bitterly resented this change, although it had been agreed before the D Day invasion. The British journalist Mark Urban writes that Montgomery seemed unable to grasp that as the majority of the 2.2 million Allied soldiers fighting against Germany on the Western Front were now American (the ratio was 3:1) that it was politically unacceptable to American public opinion to have Montgomery remain as Land Forces Commander as: "Politics would not allow him to carry on giving orders to great armies of Americans simply because, in his view, he was better than their generals." Winston Churchill had Montgomery promoted to field marshal by way of compensation. Von Rundstedt, the German commander of the Western Front, ordered General Gustav Adolf von Zangen, the commander of 15th Army, that: "The attempt of the enemy to occupy the West Scheldt in order to obtain the free use of the harbor of Antwerp must be resisted to the utmost" (emphasis in the original). Rundstedt argued with Hitler that as long as the Allies could not use the port of Antwerp, the Allies would lack the logistical capacity for an invasion of Germany. The Witte Brigade (White Brigade) of the Belgian resistance had captured the Port of Antwerp before the Germans could destroy key port facilities, and on 4 September, Antwerp was captured by Horrocks with its harbour mostly intact. The British declined to immediately advance over the Albert Canal, and an opportunity to destroy the German Fifteenth Army was lost. and to clear the Scheldt, a task that Crerar stated was impossible as he lacked enough troops to perform both operations at once. Montgomery refused Crerar's request to have British XII Corps under Neil Ritchie assigned to help clear the Scheldt as Montgomery stated he needed XII Corps for Operation Market Garden. On 6 September 1944, Montgomery told Crerar that "I want Boulogne badly" and that city should be taken no matter what the cost. After an attempt to storm the Leopold Canal by the 4th Canadian Division had been badly smashed by the German defenders, Simonds ordered a stop to further attempts to clear the river Scheldt until his mission of capturing the French ports on the English Channel had been accomplished; this allowed the German Fifteenth Army ample time to dig into its new home on the Scheldt. The only port that was not captured by the Canadians was Dunkirk, as Montgomery ordered the 2nd Canadian Division on 15 September to hold his flank at Antwerp as a prelude for an advance up the Scheldt. Montgomery pulled away from the First Canadian Army (temporarily commanded now by Simonds as Crerar was ill), the British 51st Highland Division, 1st Polish Division, British 49th (West Riding) Division and 2nd Canadian Armoured Brigade, and sent all of these formations to help the Second British Army to expand the Market Garden salient with Operations Constellation, Aintree, and towards the end of October Pheasant. However, Simonds seems to have regarded the Scheldt campaign as a test of his ability, and he felt he could clear the Scheldt with only three Canadian divisions, namely the 2nd, the 3rd, and the 4th, despite having to take on the entire Fifteenth Army, which held strongly fortified positions in a landscape that favoured the defence. Simonds never complained about the lack of air support (made worse by the cloudy October weather), shortages of ammunition or having insufficient troops, regarding these problems as challenges for him to overcome, rather than a cause for complaint. As it was, Simonds made only slow progress in October 1944 during the fighting in the Battle of the Scheldt, although he was praised by Copp for imaginative and aggressive leadership who managed to achieve much, despite all of the odds against him. Montgomery had little respect for the Canadian generals, whom he dismissed as mediocre, with the exception of Simonds, whom he consistently praised as Canada's only "first rate" general in the entire war.

"Маркет-Гарден" операциясы

Монтгомери Эйзенхауэрді 1944 жылдың қыркүйек айында Рур аймағына бірден шабуыл жасау стратегиясын сынауға рұқсат беруге көндірді. Бұл шабуыл стратегиялық тұрғыдан өте батыл болды. Черчилль де, Монтгомери де операцияның шамамен 90% сәтті аяқталғанын мәлімдеді, бірақ Монтгомери жауапкершілікті қабылдағанда қолдаудың жетіспеуін кінәлады, сондай-ақ Маркет-Гарден операциясына қатысы жоқ канадалық әскерлер жүргізген Шелда шайқасына сілтеме жасайды. Монтгомери кейін былай деді:

Маркет-Гарденнен кейін Монтгомери Арнемді бағындыруды өзінің ең маңызды міндеті деп белгіледі, өйткені Екінші британ армиясы Германияның солтүстігіндегі кең далаға бұзып өтуге және қазан айының соңына дейін Рурды басып алуға мүмкіндік алады деп санады. Қазан айының басында фельдмаршал Вальтер Модель басқаратын неміс әскері Ниймегенді қайта басып алуға тырысты, бірақ олардың күшін қайтарды. Осы уақытта Канаданың бірінші армиясы Копп пен Фогельдің сөздерімен айтқанда, "Монтгомеридің директивасы канадалықтарды шамамен екі апта бойы жалғыз күресуге мәжбүр етті, ал бұл шайқастың жеңілуі үшін қосымша дивизиялардың көмегі қажет екеніне барлығы келісті" міндетін орындады.

Рейн өзенінен өту

1945 жылдың ақпан айында Монтгомеридің 21-ші армия тобы «Veritable» және «Grenade» операциялары барысында Рейнге шабуыл жасады. Ол 1945 жылдың 24 наурызында «Plunder» операциясы кезінде Рейн өзенін кешіп өтті, бұл Ремаген шайқасында Людендорф көпірін басып алғаннан кейін АҚШ-тың Бірінші армиясы Рейннен өткеннен екі апта соң болды. 21-ші армия тобының өзеннен өтуі Рур қапшығын қоршауға әкелді. Осы шайқаста, Арденн шайқасынан кейін 21-ші армия тобының құрамында қалған АҚШ-тың 9-шы армиясы, неміс армиясының B тобын қоршаудың солтүстік жағын құрды, ал АҚШ-тың Бірінші армиясы оңтүстік жағын құрды. Екі армия 1945 жылдың 1 сәуірінде бірігіп, 370 000 неміс әскерін қоршады, ал 1945 жылдың 4 сәуірінде 9-шы армия Омар Брэдлидің 12-ші армия тобына қайта бағынды. Соғыс аяқталғанда 21-ші армия тобының қалған құрамалары – Бірінші канад армиясы және Британдық Екінші армиясы Нидерландының солтүстік бөлігін азат етті, Германияның солтүстік-батысының көп бөлігін басып алды, Гамбург пен Росток қалаларын жаулап алды және Дания түбегін толықтай бақылауға алды. 1945 жылдың 4 мамырында Лүнберг даласында Монтгомери Германияның солтүстік-батысы, Дания және Нидерландыдағы неміс күштерінің капитуляциясын қабылдады.

Апатты сақтау саясаты

Британдық жоғарғы басшылығы соғысты жеңіп, Германияны жеңумен ғана емес, сонымен қатар соғыстан кейінгі әлемде жаһандық саясатты анықтау үшін жеткілікті ықпалға ие болуды қамтамасыз етумен де айналысты. Нормандиядағы ауыр шығындар британдық көшбасшылық пен беделін оның империясында және әсіресе соғыстан кейінгі Еуропада төмендетуі мүмкін еді. Монтгомери мен Эйзенхауэрдің көптеген келіспеушіліктері соғысты «Британия үшін ең қолайлы бағытта» жүргізуге оның деген ниетіне негізделген. Соғыс аяқталысында британдықтардың жауынгерлік тәжірибесі бар дивизияларының саны азайған сайын, Америка Құрама Штаттары мен Кеңес Одағының күшейіп келе жатқан үлкен державаларымен салыстырғанда, Еуропадағы Британияның ықпалы азаюы мүмкін еді. Сондықтан Монтгомери қиын жағдайға түсті – британдық армия Еуропаны азат етуде кем дегенде жартысын атқаруы керек болды, бірақ мұндай рөлдің сөзсіз тудыратын ауыр шығындарға ұшырамауы тиіс еді. 21-ші армия тобы мұндай әскери маңызға ие болу үшін жеткілікті күшке ие болған жоқ, ал қалған дивизияларды сақтап жұмсау қажет болды. 1944 жылы Британияда қираған дивизияларды қайта құруға жететін адам күші болмады, сондықтан Монтгомери үшін британдық армияның қабілеттілігін сақтап, Британия соңғы жеңіске маңызды үлес қоса алуын қамтамасыз ету өте маңызды болды. Соғыс кеңсесіне «Монтгомери шығыс жағында не істейтініне өте мұқият болуы керек, себебі сол жақта осы аймақта қалған жалғыз британдық армия бар» деп хабарланды. Британдық шығындар мен күштердің жетіспеуі Монтгомериді «артық сақтыққа» итермеледі. Демпси 13 маусымда жазғандай, Кан қаласын «тек жақсы дайындалған шабуылмен ғана алуға болады, ал қазір бізде адам да, оқ-дәрі де жеткіліксіз». Монтгомеридің бұл мәселені шешу жолы – соғыс аяқталғанға дейін барлық құрлық әскерлерінің бас қолбасшысы болып қалу болды, осылайша Батыс майданда қол жеткізілген кез келген жеңіс – бірінші кезекте американдық құрамалардың есебінен болса да – оған және, демек, Британияға тиесілі болар еді. Ол сондай-ақ британдық бөлімшелердің жоғары шығындарға байланысты қиын операциялардан сақталуын қамтамасыз ете алады, бірақ соңғы шабуылдар кезінде ең ірі рөл атқарады. Бұл стратегия сәтсіз аяқталғанда, ол Эйзенхауэрді кейде 21-ші армия тобының бақылауына американдық құрамалардың бір бөлігін беруге көндірді, осылайша британдық күш-жігердің табысты екенін көрсетіп, өзінің күштерін арттыра алады. Монтгомери бастапқыда маңызды стратегиялық Кан қаласын басып алу үшін Екінші (британдық) армияны қарқынды түрде итеруге және осының салдарынан ауыр шығындарға ұшырауға дайын болды. Бастапқы жоспар бойынша Монтгомери Каннан Фалезге мүмкіндігінше жылдам жетпекші болды. Алайда Кан қаласын басып алғандағы ауыр шығындардан кейін ол шешімін өзгертті.

The British high command were not only concerned with winning the war and defeating Germany, but also with ensuring that it retained sufficient influence in the post war world to govern global policy. Suffering heavy losses in Normandy would diminish British leadership and prestige within its empire and on post war Europe in particular. Many of Montgomery's clashes with Eisenhower were based on his determination to pursue the war "on lines most suitable to Britain". The fewer the number of combat experienced divisions the British had left at the end of the war, the smaller Britain's influence in Europe was likely to be, compared to the emerging superpowers of the United States and the Soviet Union. Montgomery was thus caught in a dilemma—the British Army needed to be seen to be pulling at least half the weight in the liberation of Europe, but without incurring the heavy casualties that such a role would inevitably produce. 21st Army Group scarcely possessed sufficient forces to achieve such a military prominence, and the remaining divisions had to be expended sparingly. In 1944, Britain did not possess the manpower to rebuild shattered divisions and it was imperative for Montgomery to protect the viability of the British army so that Britain could still play an important part in the final victory. It was reported to the War Office that "Montgomery has to be very careful of what he does on his eastern flank because on that flank is the only British Army there is left in this part of the world". The context of British casualties and the shortage of reinforcements, prompted Montgomery to "excessive caution". Dempsey wrote on 13 June, that Caen could only be taken by a "set piece assault and we did not have the men or the ammunition for that at the time". Montgomery's solution to the dilemma was to attempt to remain Commander of All Land Forces until the end of the war, so that any victory attained on the Western front—although achieved primarily by American formations—would accrue in part to him and thus to Britain. He would also be able to ensure that British units were spared some of the high attrition actions, but would be most prominent when the final blows were struck. When that strategy failed, he persuaded Eisenhower to occasionally put some American formations under the control of the 21st Army Group, so as to bolster his resources while still maintaining the outward appearance of successful British effort. Montgomery initially remained prepared to push Second (British) Army hard to capture the vital strategic town of Caen, and consequently incur heavy losses. In the original Overlord plan, Montgomery was determined to push past Caen to Falaise as quickly as possible. However, after the heavy casualties incurred in capturing Caen, he changed his mind.

Тұлға

Монтгомери тактикалық және дипломатиялық қабілетсіздігімен танымал болды. Тіпті оның "қамқоршысы", Императорлық Бас штабтың бастығы, генерал сэр Алан Брук, соғыс күнделіктерінде оны жиі айтады: "оның тактикалық қабілетсіздігінен санаусыз қателіктер жасауы мүмкін" және "Мен оны әдеттегі тактикалық қабілетсіздігі мен өзімшіл көзқарасы үшін сөккенімде, ол басқа адамдардың сезімдерін түсінуге кедергі келтірді". Мұны көрсететін бір оқиға Солтүстік Африка жорығы кезінде Монтгомери Уолтер Беделл Смитпен 1943 жылдың сәуір айының ортасына дейін Сфаксты басып алатынына бәс тікті. Смит әзілдеп, егер Монтгомери оны жасай алса, оған экипажымен бірге "ұшқыш бекініс" сыйлайтынын айтты. Смит бұл туралы ұмытып кетті, бірақ Монтгомери ұмытпады, және 10 сәуірде Сфакс алынғанда, ол Смитқа "жеңісін талап ете" хабарлама жіберді. Смит оны күлкімен өткізуге тырысты, бірақ Монтгомери келіспеді және ұшағын беруін талап етті. Бұл мәселе Айзенхауэрге дейін жетті, ол өзінің дипломатиялық шеберлігімен Монтгомериге "ұшқыш бекініс" алуға көмектесті, бірақ бұл көптеген наразылықтарға себеп болды. Брук та мұны ақымақтық деп ойлады. Антони Бивор Монтгомеридің соғыстың соңғы айларындағы өнімсіз тактикалық қабілетсіздігін талқылағанда, оны "көтерімсіз" деп сипаттады. Бивор 1945 жылдың қаңтарында Монтгомеридің 1944 жылдың желтоқсанында Арденндердегі неміс шабуылын жеңудегі британдықтарға (және өзіне) тым көп еңбек сіңіргенін айтқанын мәлімдеді. Бұл "ақымақтық және жағымсыз қателік" Черчилль мен Алан Бруктың Эйзенхауэрді Германия арқылы Берлинге Монтгомери басқаратын дереу шабуыл қажеттігіне көндіруіне кедергі келтірді. Эйзенхауэр "пышақпен соққы" тактикасының дұрыстығына сенбеді, Берлиннің болашақта кеңестік оккупациялық аймаққа түсетіні туралы келісім болған еді, және ол ешқандай пайдасыз ауыр шығындарға баруға дайын емес еді, сондықтан Эйзенхауэр британдық ұсыныстарды қабылдамады және өзінің консервативті кең майдан стратегиясын жалғастырды, ал Қызыл Армия Батыс одақтастарынан бұрын Берлинге жетті. 1945 жылдың тамызында Брук, сэр Эндрю Каннингэм және сэр Чарльз Портал "Бас штабтар басшылары" ретіндегі олардың ықтимал ізбасарларын талқылағанда, Монтгомери армия тұрғысынан CIGS лауазымына өте тиімді болатынын, бірақ армияның көп бөлігінде оның беделі нашар екенін айтты. Осыған қарамастан, Каннингэм мен Портал Брук зейнетке шыққаннан кейін Монтгомери оны алмастыруын қатты қолдады. Барлық есептер бойынша, адал досы Черчилль Монтгомери туралы: "Жеңілісте жеңіске жеткізе алмайды, жеңісте көтере алмайды" деген. Монтгомери "өтемақысыз мақтанғанымен және өзін-өзі жарнамалауға бақытсыз құштарлықпен" күресті. Сол кездегі Уинстон Черчилльдің штаб бастығы және сенімді әскери кеңесшісі генерал Хейстингс Исмей Монтгомери туралы былай деді: "Мен оның танылуға құштарлығы алкоголизм немесе есірткіге тәуелділік сияқты ауру екеніне және оны да ақылдан бездіретініне көз жеткіздім".

Montgomery was notorious for his lack of tact and diplomacy. Even his "patron", the Chief of the Imperial General Staff, General Sir Alan Brooke, frequently mentions it in his war diaries: "he is liable to commit untold errors in lack of tact" and "I had to haul him over the coals for his usual lack of tact and egotistical outlook which prevented him from appreciating other people's feelings". One incident that illustrated this occurred during the North African campaign when Montgomery bet Walter Bedell Smith that he could capture Sfax by the middle of April 1943. Smith jokingly replied that if Montgomery could do it he would give him a Flying Fortress complete with crew. Smith promptly forgot all about it, but Montgomery did not, and when Sfax was taken on 10 April he sent a message to Smith "claiming his winnings". Smith tried to laugh it off, but Montgomery was having none of it and insisted on his aircraft. It got as high as Eisenhower who, with his renowned skill in diplomacy, ensured Montgomery did get his Flying Fortress, though at a great cost in ill feeling. Even Brooke thought it crass stupidity. Antony Beevor, in discussing Montgomery's counterproductive lack of tact in the final months of the war, described him as "insufferable". Beevor says that in January 1945 Montgomery had tried to claim far too much credit for the British (and for himself) in defeating the German counter attack in the Ardennes in December 1944. This "crass and unpleasant blunder" helped make it impossible for Churchill and Alan Brooke to persuade Eisenhower of the need for an immediate thrust—to be led by Montgomery—through Germany to Berlin. Eisenhower did not accept the viability of the "dagger thrust" approach, it had already been agreed that Berlin would fall into the future Soviet occupation zone, and he was not willing to accept heavy casualties for no gain, so Eisenhower disregarded the British suggestions and continued with his conservative broad front strategy, and the Red Army reached Berlin well ahead of the Western Allies. In August 1945, while Brooke, Sir Andrew Cunningham and Sir Charles Portal were discussing their possible successors as "Chiefs of Staff", they concluded that Montgomery would be very efficient as CIGS from the Army's point of view but that he was also very unpopular with a large proportion of the Army. Despite this, Cunningham and Portal were strongly in favour of Montgomery succeeding Brooke after his retirement. Churchill, by all accounts a faithful friend, is quoted as saying of Montgomery, "In defeat, unbeatable; in victory, unbearable." Montgomery suffered from "an overbearing conceit and an uncontrollable urge for self promotion." General Hastings Ismay, who was at the time Winston Churchill's chief staff officer and trusted military adviser, once stated of Montgomery: "I have come to the conclusion that his love of publicity is a disease, like alcoholism or taking drugs, and that it sends him equally mad."

Соғыстан кейінгі әскери мансап

Соғыстан кейін Монтгомери Рейн армиясының (BAOR) бас қолбасшысы болды, бұл британдық оккупациялық күштердің ресми атауы еді, сондай-ақ Одақтас әскерлерінің Бақылау кеңесіндегі британдық өкілі де болды.

Императорлық бас штабтың бастығы

Монтгомери 1946 жылдан 1948 жылға дейін Императорлық Бас штабтың (CIGS) бастығы қызметін атқарды, Алан Бруктан кейін осы лауазымға тағайындалды.

Батыс Одақ Қорғаныс Ұйымы

Монтгомери кейін Батыс Одақ Қорғаныс Ұйымының Бас қолбасшы комитетінің төрағасы болып тағайындалды.

НАТО

1951 жылы Солтүстік Атлант келісім ұйымының Еуропадағы Біріккен Күштердің Бас штабы құрылғанда Монтгомери Эйзенхауэрдің орынбасары болды. Ол Эйзенхауэрдің кейінгі басшылары, генералдар Мэтью Риджвей және Аль Грюентердің басшылығымен 1958 жылы, шамамен 71 жасқа келгенде зейнетке шыққанға дейін қызметін жалғастырды.

Жеке

Монтгомери 1946 жылы Аламейннің 1-ші виконты атанды. Монтгомеридің анасы, Мод Монтгомери, 1949 жылы Инишовендегі Мовиллдегі Нью-паркте қайтыс болды. Ол күйеуінің қасында Сент-Клумб шіркеуінің артындағы зиратта жерленді, кішкентай Англия шіркеуі Нью-парк қасындағы Лох-Фойл көліне қарап тұр. Монтгомери "өте шаруалымын" деп, қаназдыққа қатыспады. Ол 1951 жылдан 1966 жылға дейін Суррейдегі Лезерхедтегі Сент-Джон мектебінің басқару кеңесінің төрағасы және үлкен демеушісі болды. Сонымен қатар, ол 1944 жылдан 1961 жылға дейін Портсмут футбол клубының президенті болды. 1950 жылдардың ортасында "Иллюстрациялы Лондон жаңалықтары" Монтгомеридің Швейцария Альпының үстінен ұшқанда түсірген суреттер жинағын жариялады. 1957 жылдың ақпан айында Ролефлекс камерасымен түсірілген Тоеди тауының суреті жарияланды.

Мемуарлары

Монтгомеридің естеліктері (1958) соғыстағы көптеген әріптестерін, соның ішінде Эйзенхауэрді де қатал сынға алды. Ол Аучинлекке егер қайтадан шабуыл жасалса, Аламейн позициясынан шегінуді ниеттенгенін айтқандығы үшін фельдмаршал Аучинлектің заңдық шаралармен қорқытуына ұшырады және Аучинлекке Бірінші Аламейн шайқасында майданды тұрақтандырғаны үшін алғысын білдіріп, радио хабарлама (20 қараша 1958) беруге мәжбүр болды. Монтгомеридің естеліктерінің 1960 жылғы жұмсақ мұқабалы басылымында осы хабарламаға назар аударатын баспагердің түсіндірмесі бар. Оқырман Монтгомеридің мәтінінен Аучинлек "Ніл дельтасына немесе одан әрі" шегінуді жоспарлап отырғанын болжауы мүмкін, бірақ баспагердің пікірінше, Аучинлек Сегізінші армия "демалып, қайта жиналғаннан кейін" шабуылға көшуді ниеттенген. Монтгомери Монтгомери, Алабама штатының құрметті азаматтығынан айырылды және итальяндық адвокат оны дуэльге шақырды. Монтгомери 1944 жылдың сәуір айында американдық журналист Джон Гантерге (Аланбрук сияқты) құпия күнделік жүргізетінін айтты. Гантер бұл күнделік тарихшылар үшін аса құнды дереккөз болатынын атап өтті. Монтгомери бір күні оның ақшаға тұрар ма екенін сұрағанда, Гантер "кем дегенде 100 000 доллар" деді. Бұл сома фунт стерлингке аударылды, ол күлімсіреп: "Енді, мен кедейханада өлмеймін екен" деді.

Әскери пікірлер

Монтгомери екі рет Израиль генералы Моше Дайанмен кездесті. 1950 жылдардың басындағы алғашқы кездесуден кейін Монтгомери 1960 жылдары Дайанмен қайта кездесіп, Дайан зерттеп жатқан Вьетнам соғысын талқылады. Монтгомери АҚШ-тың Вьетнамдағы стратегиясын қатысты сынға алды, ол көптеген жауынгерлік әскерлерді орналастыру, агрессивті бомбалау шабуылдары және тұтас ауылдарды тұрғындарымен бірге қиратып, оларды стратегиялық поселкелерге күштеп орналастыруды қамтиды. Монтгомери американдықтардың ең үлкен мәселесі – олардың нақты мақсаты болмауы және әскери саясатты жергілікті командирлерге жүктеуі екенін айтты. Кездесу соңында Монтгомери Дайаннан өз атынан американдықтарға олардың "есінен жаңылып" кеткенін жеткізуін сұрады. 1967 жылдың мамыр айында Аламейн шайқасының даласына сапар барысында ол Мысыр армиясының жоғары шенді офицерлеріне Израильмен соғыс жағдайында жеңіліске ұшырайтындарын тікелей айтты, бұл ескерту бірнеше аптадан кейін Алты күндік соғыста расталды.

Әлеуметтік пікірлер

Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Монтгомери 1962 жылы Оңтүстік Африкаға сапар жасаған соң апартеидті жақтады, ал Қытайға барғаннан кейін Мао Цзэдун төрағалық еткен қытай басшылығына әсерленгенін мәлімдеді. Ол Ұлыбританияда гомосексуализмді заңдастыруға қарсы сөйлеп, 1967 жылғы Жыныстық қатынас туралы заңды "бұзықтарға арналған жарғы" деп атады және "мұндай нәрсені француздықтар шыдауы мүмкін, бірақ біз британдықтармыз – құдайға шүкір" деді. Монтгомери темекі тартпаған, спирттік ішімдік ішпеген, вегетариандық өмір салтын ұстанған және христиан дінін ұстанған.

Өлім

Монтгомери 1976 жылы 88 жасында, Хэмпширдегі Исингтон Миллдегі үйінде белгісіз себептерден қайтыс болды. Виндзордағы Сент-Джордж капеліндегі жерлеу рәсімінен кейін, оның денесі Хэмпширдің Бинстед қаласындағы Holy Cross шіркеуінің қорымдарына жерленді. Оның өмірінде Виндзордағы Сент-Джордж капелінде ілінген Гартер байрағы қазір Уорвик қаласындағы Сент-Мэри шіркеуінде қойылған.

Мұра

Монтгомеридің Франк О. Солсбери салған портреті (1945) Ұлттық портрет галереясында ілулі тұр. Оскар Немонның Монтгомери мүсіні Уайтхоллдағы Қорғаныс министрлігі алдында, фельдмаршал лорд Слим мен фельдмаршал лорд Аланбрук мүсіндерімен қатар орналасқан. Монтгомери Нормандиядағы француз коммунасы Коллевиль-Монтгомериге өз атын берді. Императорлық соғыс мұражайы Монтгомериге қатысты түрлі материалдарды сақтайды. Олардың ішінде Монтгомеридің қолданысқа жараған Грант танкысы (мұражайдың Лондон филиалындағы атриумда көрсетіледі), Солтүстік-Батыс Еуропада қолданған басқаруға арналған тіркемелі үйлері (IWM Duxford-та) және оның құжаттары мұражайдың Құжаттар бөлімінде сақталады. Мұражай Монтгомери туралы «Монти: майдан шебері» деген тұрақты көрмені ұйымдастырған. Солтүстік Ирландияның әлем чемпионы фельдмаршал Монтгомери әскери оркестрі оның құрметіне аталған. Монтгомеридің Rolls Royce басқару машинасы Royal Logistic Corps мұражайында, Суррейдегі Дипкут қаласында қойылған. Монтгомери коктейлі – 15 бөлік джин және 1 бөлік вермут қосылған мартини, ол Венециядағы Гарри барында Эрнест Хемингуэйге өте ұнаған. Бұл сусынға Монтгомеридің әскери артықшылығы кемінде он бестен бірге болмаса, шайқасқа бармауға дайындығы үшін осылай ат қойылған, және ол Хемингуэйдің 1950 жылғы «Өзен арқылы, ағаштарға» романында кездеседі. Қызығы, Бірінші дүниежүзілік соғыста алған ауыр дене жарақаттарынан кейін Монтгомеринің өзі темекі шегуге және ішімдік ішуге мүмкіндігі болмады.