Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Есептеу моделі
Computational model
Жасанды қоғам – әлеуметтік талдауда компьютерлік симуляция үшін қолданылатын агенттік негіздегі есептеу моделі. Ол көбінесе күрделі жүйелер, пайда болу, Монте-Карло әдісі, есептеу әлеуметтану, көп агенттік жүйелер және эволюциялық бағдарламалау тақырыптарымен байланысты. Концепция қарапайым болғанымен, осы идеяны іске асыруға біраз уақыт кетті. Күрделі математикалық модельдер бұрын да болды және қазір де бар; ал сырттай қарағанда қарапайым модельдердің тамыры 1940 жылдардың соңына ғана барып жетеді, және олардың дамуы микрокомпьютерлердің пайда болуымен үдеді.
An artificial society is an agent based computational model for computer simulation in social analysis. It is mostly connected to the themes of complex systems, emergence, the Monte Carlo method, computational sociology, multi agent systems, and evolutionary programming. While the concept was simple, actually realizing this conceptual point took a while. Complex mathematical models have been, and are, common; deceivingly simple models only have their roots in the late forties, and took the advent of the microcomputer to really get up to speed.
Шолу
Мақсаты – мақсатты құбылыстарды модельдеу үшін белгілі бір қасиеттері бар агенттер деп аталатын есептеу құрылғыларынан тұратын параллель симуляцияларды құру. Тақырыбы – әлеуметтік жүйенің төменгі (микро) деңгейінен жоғары (немесе макро) деңгейге қалыптасу процесі. Агенттік модельдеудің тарихы көбейтуге қабілетті машина тұжырымын ұсынған Фон Нейман машиналарына дейін жетеді. Ол ұсынған құрылғы өзін-өзі көшіру үшін нақты егжей-тегжейлі нұсқауларды орындауға тиіс болды. Бұл тұжырымдаманы Фон Нейманның досы, математик Станислав Улам кеңейтіп, машинаны қағаз бетіне, тордағы жасушалар жиынтығы ретінде салуды ұсынды. Бұл идея Фон Нейманды қызықтырды, ол оны суреттеді, осылайша кейіннен ұялы автоматтар деп аталатын алғашқы құрылғыны жасады. Математик Джон Конвей одан әрі жетістікке жетті. Ол белгілі «Өмір» ойынын құрды. Фон Нейманның машинасынан айырмашылығы, Конвейдің «Өмір» ойыны екі өлшемді шахмат тақтасы түріндегі виртуалды әлемде өте қарапайым ережелер бойынша жұмыс істеді. Агенттік модельді әлеуметтік модель ретінде қолдануды негізінен компьютер ғалымы Крейг Рейнольдс бастады. Ол тірі биологиялық агенттерді модельдеуге тырысты, бұл әдіс Кристофер Лэнгтонның тапқан «жасанды өмір» терминімен белгілі болды. «Жасанды өмірдің» есептеу әдістері Джошуа М. Эпштейн мен Роберт Акстеллдің «жасанды қоғам» деп атаған әлеуметтік жүйелерді талдау үшін қолданылды. Соңында, «жасанды қоғам» есептеулік социология түрінде социологиялық талдаудың жаңа әдісін ұсынды. Басты мәселе – классикалық социологияның макро-микро байланыс мәселесі: француз социологы Эмиль Дюркгейм алғаш рет айтқандай, әлеуметтік жүйедегі жеке адамдардың макроәлеуметтік деңгейге қалай әсер ететіндігі және оған қалай әсер етуі. «Жасанды қоғам» эволюциялық алгоритмдер (ЭА), генетикалық алгоритмдер (ГА), генетикалық бағдарламалау (ГП), меметикалық бағдарламалау (МП), агенттік модельдер және ұялы автоматтар (ҰА) сияқты компьютерлік бағдарламаларды және компьютерлік симуляцияларды кеңінен пайдаланумен сипатталатын перспективті әдіс ретінде қазіргі социологияда кеңінен қабылданып отыр. Көптеген адамдар үшін «жасанды қоғам» лингвистика, әлеуметтік физика, математика, философия, құқық, компьютерлік ғылым, биология және социология сияқты дәстүрлі салалардан келген адамдардың көп салалы зерттеулерде кездесу орны болып табылады, онда олардың туған салаларында даулы болуы мүмкін ерекше есептеу және теориялық тәсілдер талқыланады. Бұл саланың тарихы да даулы болды; кейбіреулер оны «практикалық теология» немесе «дәлелсіз ғылым» деп сипаттады. Алайда, «Жасанды қоғамдар және әлеуметтік симуляция» журналы және «Әлеуметтік күрделілік» журналы сияқты ғылыми журналдарда «жасанды қоғам» туралы мақалалардың жариялануы «жасанды өмір» әдістері социологиялық ағымда көбірек қабылдана бастағанын көрсетеді.
The aim is to construct parallel simulations consisting of computational devices, referred to as agents, with given properties, in order to model the target phenomena. The subject is the process of emergence from the lower (micro) level of a social system to the higher (or macro) level. The history of agent based modeling can be traced back to Von Neumann machines, the concept of a machine capable of reproduction. The device he proposed would follow precisely detailed instructions to fashion a copy of itself. The concept was then extended by von Neumann's friend Stanislaw Ulam, also a mathematician, who suggested that the machine be built on paper, as a collection of cells on a grid. The idea intrigued von Neumann, who drew it up, thus creating the first of the devices later termed cellular automata. A further advance was achieved by mathematician John Conway. He constructed the well known game of life. Unlike von Neumann's machine, Conway's Game of Life operated according to tremendously simple rules in a virtual world in the form of a 2 dimensional checkerboard. The application of the agent based model as a social model was primarily initiated by computer scientist Craig Reynolds. He attempted to model living biological agents, a method known as artificial life, a term coined by Christopher Langton. The computational methods of artificial life were applied to the analysis of social systems, christened "the artificial society" by Joshua M. Epstein and Robert Axtell. Eventually, the artificial society provided a new method for sociological analysis in the form of computational sociology. The principal problem is that of classical sociology, the issue of macro micro linkage: as first articulated by French Sociologist Émile Durkheim, the question of how individuals within a social system influence and are influenced by the macrosocial level. The artificial society has been widely accepted by recent sociology as a promising method characterized by the extensive use of computer programs and computer simulations which include evolutionary algorithms (EA), genetic algorithms (GA), genetic programming (GP), memetic programming (MP), agent based models, and cellular automata (CA). For many, artificial society is a meeting point for people from many other more traditional fields in interdisciplinary research, such as linguistics, social physics, mathematics, philosophy, law, computer science, biology, and sociology in which unusual computational and theoretical approaches that would be controversial within their native discipline can be discussed. As a field, it has had a controversial history; some have characterized it as "practical theology" or a "fact free science". However, the recent publication of artificial society articles in the scientific journals e. g.: Journal of Artificial Societies and Social Simulation and Journal of Social Complexity shows that artificial life techniques are becoming somewhat more accepted within the sociological mainstream.