Кіріспе

Солтүстік жеңіл жаяу әскер полкі (NLI) – Пәкістан армиясының жеңіл жаяу әскер полкі, негізгі штабы Пәкістанның Гилгит қаласында орналасқан. NLI, Пәкістан әскерінің басқа күштерімен бірге, 1947 жылдан бері Пәкістан мен Үндістан арасында даулы болып келе жатқан Кашмирдің бөлігін құрайтын, Пәкістан бақылауындағы Гилгит-Балтистанның стратегиялық маңызды аумағын қорғау үшін жердегі әскери операцияларды жүргізуге жауапты. Полк өз қатарына негізгі жауынгерлерін жақын орналасқан таулы аймақтарда тұратын жергілікті тайпалардан шақырады. Бұл тайпалардың өкілдері биіктікке байланысты ауруға және таулы жердегі суық температураға төзімдірек болғандықтан, полк өз міндеттерін тиімді атқаруға мүмкіндік алады.

Құрылу

Солтүстік жарық жаяу әскерінің бастауы 1913 жылы Британдық Үндістан құрған Гилгит скауттарынан бастау алады, олар Джамму және Кашмир княздығының солтүстік шекарасын қорғау үшін құрылған. Скауттар, Джамму және Кашмир мемлекеттік күштеріндегі көтерілісшілермен бірге, Бірінші Кашмир соғысының солтүстік майданында Пәкістан үшін соғысып, Скарду, Каргил және Драс сияқты маңызды нысандарды басып алды (соңғы екеуі кейіннен Үндістан армиясы тарапынан қайта басылып алынды). 1949 жылы Гилгит скауттары екі күшке бөлінді: бастапқы атауымен "Гилгит скауттары" қалған бөлігі ішкі қауіпсіздік операцияларына, ал екінші бөлігі "Солтүстік скауттары" деп аталды және ірі сыртқы операцияларға бағытталды. 1964 жылы Скардуда "Каракорам скауттары" құрылғаннан кейін Солтүстік скауттары тағы екіге бөлінді. 1975 жылы үш күш те Солтүстік жеңіл жаяу әскерінің (сол кезде жарымәскери күш) туы астында қайта біріктірілді. 1999 жылғы Каргил соғысында Солтүстік жеңіл жаяу әскері кең ауқымда жауынгерлік қимылдарға қатысты, содан кейін бұл күш Пәкістан армиясының толыққанды әскеріне айналдырылды. 2003 жылы бұрынғы Гилгит скауттарының ішкі қауіпсіздік функциясын атқару үшін Гилгит-Балтистан скауттары деген жаңа жарымәскери күш құрылды.

Кеңес-Ауған соғысы (1979-1989 жж.)

1979 жылы Кеңес Одағының Ауғанстанға басып кіргенінен кейін АҚШ, Ұлыбритания, Пәкістан және Израиль "Циклон" операциясын іске қосты, оның аясында олар Ауғанстанның кеңестік сателлит мемлекетіне айналуына жол бермеу және одан кейін Пәкістанға (Суық соғыстағы АҚШ-тың одақтасы) қауіп тудырмау мақсатымен ауған муджахидтерін қаржыландырып, қарулады. Осы ретте, негізінен Сауд Арабиясы мен Американың қаржысымен, Солтүстік жеңіл жаяу әскері Гилгит-Балтистан аймағында ауған муджахидтерін даярлады, содан кейін оларды кеңес әскерімен күресу үшін заманауи қару-жарақпен Ауғанстанға жіберді.

Сиачен мұздықтарының қақтығысы (1984-2003)

1984 жылы Үндістанның Сиачен мұздығын басып алуы (Кәшмирдің ешкім қоныстанбаған және Кашмир дауындағы тараптардың ешқайсысы бақыламайтын аймағы) 2003 жылы өзара атысты тоқтату келісімі күшіне енгенге дейін Пәкістанмен жоғары деңгейдегі шиеленісті қайтадан күшейтті. Сиачен қақтығысындағы үзілісті соғыстар барысында NLI-дің 1-ші батальоны қорғаныс және көмекші жұмыстарды жүзеге асырды.

Қаргил соғысы (1999)

1999 жылдың мамыр айында Пәкістан Бақылау сызығындағы маңызды үнділік алдыңғы посттарды басып алу операцияларын бастады, осылайша Каргил соғысы басталды. Бастапқыда Пәкістан армиясы соғысқа қатысқандығын жоққа шығарды. Бірақ кейіннен Пәкістан армиясы осы қақтығыс кезінде тек Солтүстік Жеңіл жаяу әскерін жұмылдырғаны хабарланды. Олардың ішінде 5-ші, 6-шы, 8-ші және 12-ші батальондар толық құрамымен, ал 3-ші, 4-ші, 7-ші және 11-ші батальондардың бір бөлігі, сондай-ақ шекара корпусының екі жарым әскери бөлімшесі – Читрал және Баджаур Скауттары логистикалық қолдау үшін тартылды. Премьер-министр Наваз Шариф және басқа да дереккөздер Пәкістан тарапынан 2700-ден 4000-қа дейін адам шығыны болғанын мәлімдеді.

Хайбер-Пахтунхвадағы көтеріліс (2004 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

Полк Солтүстік-Батыс Пәкістандағы контр-инсургенциялық операцияларға қатысып келеді. 2013 жылдың 12 маусымында 11-ші NLI батальонының командирі Тирах аңғарындағы әскери операция кезінде IED (жарыққыш құрылғы) шабуылынан қаза тапты.