Кіріспе

Ойынның әрекеттерін ретінен шығару Компьютерлік және бейнеойындарда, реттілікті бұзу – ойын әрекеттерін немесе заттарды көзделген сызықтық реттен тыс орындау, немесе "қажетті" әрекеттерді немесе заттарды толығымен өткіріп жіберу. Реттілікті бұзу көбінесе ойынды тым жылдам жеңу үшін (speedrunning-ке қараңыз), тек бірнеше мақсатты орындап немесе бірнеше затты алып жеңу, ойынның басында пайдалы заттар алу, ойынды қиындату, немесе ойынды басқа жағынан мүмкіндігінше алға жылжыту үшін қолданылады.

Терминнің пайда болуы

Тізбекті бұзу концепциясы компьютерлік ойындардың пайда болған сәтінен бері дерлік бар, әсіресе сюжеттік желісі тізбекпен жалғасатын ойындарда. Бірақ, видео ойында тізбекті бұзу деп аталатын алғашқы құжатталған әрекет Nintendo GameCube ойыны Metroid Prime-да, "Гравитациялық костюм және Тардустан бұрынғы мұз сәулесі" тақырыбындағы жазбада тіркелді. Ойындағы тас монстр Тардус, гравитациялық костюм мен мұз сәулесін алудан бұрын міндетті бос ретінде жоспарланған. Сондықтан, босты айналып өтіп, бірқатар заттарды алудың және ойынды мүмкіндігінше жылдам аяқтау мақсатында уақытты үнемдеудің жаңалығы зор болды. 2003 жылдың 18 қаңтарында Стивен Бэнкс деген адам осы жетістікке қол жеткізіп, өз ашылуын GameFAQs-тегі Metroid Prime хабар тақтасына жариялады. Бұл тақырып көптеген ойыншылардың қызығушылығын тудырды, соның нәтижесінде "тізбекті бұзу" термині пайда болды. Содан бері бұл термин танымалдылығы артып, қазір кез келген ойындағы күтпеген қысқа жолдарды білдіреді. Бұл термин кеңінен таралғандықтан, ол тікелей видео ойындарда да қолданыла бастады, ал Super Metroid сияқты ойындардан шабыт алып, ойын дизайнерлері өз ойындарын тізбекті бұзу мүмкіндігін ескере отырып жасауы мүмкін.