Кіріспе

Видеоойындарда "лагерьде отыру" тактикасы – ойыншының тиімді, өзгермейтін стратегиялық позицияны алуы, бұл позиция іздеуге қиын жасырын орын болуы мүмкін. Бұл тактика жеке ойыншылық және көп ойыншылық онлайн ойындарда қолданылады, бірақ көбінесе онлайн көп ойыншылық ойындарда тиімдірек, себебі жеке ойыншылық ойындардағы жасанды интеллект қарсыластары ойыншының орнын білуі мүмкін, тіпті олар көзден таса болса да. Тактика ойын түріне байланысты өзгереді (онлайн мәтіндік оқиға, графикалық MMO, бірінші тұлғадан ату ойындары және т.б.). Бірінші тұлғадан ату ойындарында, әдетте ойыншы басқа ойыншылардың жақындауын күтіп, оларды өлтіруі (немесе ойынға байланысты басқа ойыншыларға зиян келтіретін басқа әрекеттер жасауы) білдіреді, осылайша олардың байқалуына немесе қарсы әрекет жасауына бұрын. "Лагерьде отыру" арқылы ойыншы өзі ойнап жатқан шектеулі ортаны зерттеп, бейімделе алады, қайта-қайта тексеру қажетті нақты нүктелерді анықтайды. Бұл әдісті дұрыс қолданса, өлім жағдайларын азайтуға болады. Кейде ойыншылар лагерьде отырмаған басқа ойыншылардан бұрын заттарды алу немесе әрекеттер жасау үшін белгілі бір аймақта күтеді. "Лагерьде отыру" көбінесе қажетті сыйлықты алу үшін қалыпты күш-жігерді айналып өту тәсілі ретінде қарастырылатындықтан, бұл әрекетке қарсылық туындайды. Көптеген ойыншылар үшін "лагерьде отыру", әсіресе deathmatch түріндегі бірінші тұлғадан ату ойындарында, алдауға ұқсас. Бұған ең көп таралған себеп – егер барлық ойыншылар "лагерьде отырса", қақтығысқа түсу мүмкіндігі болмайды, демек ойын мүлдем болмайды. Бірнеше ойыншының өзара қолдау көрсетіп, қорғалған позицияларда орналасуы кейбір ойындарда "қорғанысқа шабуыл" деп аталады.

Бірінші тұлғадан ату ойындарында кемпинг

Кемпинг көбінесе кемпингке арналған жағдайды сақтап, тактикалық маңызы бар тосқауыл немесе позицияны анық көруге мүмкіндік береді. Бұл тактика бір ойыншыға қарсыласы көзге түсер алдында оны оңай ұстап алуға мүмкіндік береді, қарсылас оның аумақта болуын сезбейді. Бұл стратегиялық позицияны ұстаудан оның тұрақтылығына және қорғанысқа жұмылуына қарай ерекшеленеді. Тәжірибелі ойыншылар кейде "жартылай жылдамды кемпингке баратын/снайперлер" болады, олар тұзақтар қойып, бірнеше ойыншыны өлтіргеннен кейін кек алудың алдын алу үшін орнын ауыстырады. Бұл көбінесе, әсіресе жаңа ойыншыларға көңіл көншітпейді, себебі ол ойынға көп уақыт салғандарға (бұл оларға карталардың орналасуын және ең жақсы қорғаныс позицияларын білуге мүмкіндік береді), сондай-ақ дәл нысанаға ие болғандарға сыйлық береді, ал құрбан ойыншыны күтпеген жерден шабуылдап, оған қарсы әрекет етуге мүмкіндік бермейді. Уақыт және ойыншыларды өлтіру лимиті бар deathmatch типті ойындарда кемпинг уақыт лимитін пайдалану үшін қолданылуы мүмкін. Туды басып алу және оның түрлері қауіпке қарамастан, жау аумағына шабуыл жасауға ынталандырады, себебі туды ұтып алу қарсыластың ойыншыларын өлтіруден маңызды; керісінше, бұл режим ойыншыларды өздерінің осал туын қорғау үшін кемпингке шақырады. Дегенмен, тіпті осындай ойындарда да кейбір ойыншылар туды ұстап алып, онымен қашып кетуге тырысатын командаластарына көмектесу үшін от жағуды таңдауы мүмкін. Бұл бірінші тұлға атыс ойындарында жиі кездеседі, мұнда ойыншы ұзақ уақыт бойы қарсыластарға қарағанда тактикалық артықшылық беретін бір орында жасырынады. Таңдалған орын әдетте көзге түспейді және кем дегенде бір жағынан кез келген затпен қорғалған болуы мүмкін. Содан кейін бұл орын тұзақ құру үшін пайдаланылады. Кемпингке баратын ойыншы белгілі бір орында қанша уақыт өткізеді, ол ойын жағдайына байланысты өзгеруі мүмкін. Кейбір ойындар ұзақ уақыт бойы тұрған ойыншыларды қозғалуға шақырып, кемпингке баруды шектеу үшін қатаң жазалар қолданады, мысалы, үнемі зақым келтіру (егер назар берілмесе, ойыншыны өлтіріп, басқа жерде қайта пайда болуға мәжбүрлейді). Blacklight: Retribution сияқты кейбір ойындарда ойыншылар кемпингке қарсы күресудің жолын табады. Blacklight: Retribution-дағы барлық ойыншыларда "Гипер-реальді визор" (HRV) деп аталатын құрылғы бар, ол оларға, басқа нәрселермен қатар, ойыншыларды қабырғалар арқылы көруге мүмкіндік береді. HRV-ді пайдалану шектеулі және ойыншылар оны іске қосқанда қаруларын қолдана алмайды. Бұл мүмкіндік ойыншыларға кемпингке баратын ойыншылардың қайда екенін білуге және ойынды жылдамдатуға мүмкіндік береді. Дегенмен, HRV-ге қарсы тұруға болатын жабдықтар бар, мысалы, HRV-де ерекшелендіруді бұзатын мина.

Ұрпақ лагері

Жауынгерлік базада тұру – қарсыластың командасының картадағы жауынгерлік базасының орнын күзету немесе оның маңында күтіп отыру. Көбінесе ережелерде тыйым салынбаса да, жауынгерлік базада тұру әдетте спорттық әдепке қайшы келеді және кейбір серверлер «жауынгерлік базада тұруға тыйым» ережесін бейресми түрде сақтайды. Ерекше жағдайларға, мысалы, «Туды басып алу» ойынында, өздерінің қолдауы үшін маңызды нысанымен жауынгерлік базасына кіретін ойыншыны қуу кіре бермейді. Дегенмен, кейбір жағдайларда жауынгерлік базада тұрудан аулақ болуға болады, ал ойыншылар өз стратегияларын жауынгерлік базада тұрушыларды жеңу үшін немесе мұндай жағдайдың туындауына жол бермеу үшін өзгертуі керек, мысалы, өздерінің жауынгерлік базасының аймағын немесе бөлмесін қарсыластардан мұқият қорғау арқылы. Кейбір ойындарда жаңадан пайда болған ойыншыларға уақытша қауіпсіздік беру немесе оларды жауынгерлік базаға жақын «қауіпсіз аймақта» қайта пайда ету жүйесі бар. Ойында қолданылатын тағы бір механизм – «нүктелік жауынгерлік база», онда ойыншы белгілі бір тұрақты орында емес, әріптесінің жанында пайда болады. Кейбір мақсатқа бағытталған ойындарда автоматтандырылған мұнаралар немесе «құдай режиміндегі» ойыншы емес қатардағылар (NPC) қорғалған тұрақты жауынгерлік базалар қолданылады, бұл жауынгерлік базада тұруға қарсы күресуге көмектеседі. Кейде ойыншылар жауынгерлік базаның орнында тұрып, сонда өтіп бара жатқан ойыншыларды өлтіреді, мұны «жауынгерлік базада өлтіру» деп атайды және көбінесе жаңа және тәжірибесіз ойыншыларға қарсы қолданылады. Мұндай ойыншылар өздерін өлтірген ойыншылардың назарына ілігеді.

Ұрық тұтқыны

Жауынгерлік орнына қадалу – бұл жаудың жауынгерлік орнының жанындағы тиімді жерде күтіп отырып, олар жауынгерлік орнынан шыққанда немесе олардың жауынгерлік қорғанысы аяқталғанда дереу өлтіру амалы. Бұл әрекетті сипаттау үшін базалық тұзақтауды да қолдануға болады.

Базалық кемпинг

Базалық кемпинг термині – Capture the Flag, Team Deathmatch және басқа да ойындар түрлерінде өз командасының туу алаңында немесе бастау орнында кемпинг жасауды білдіреді: қорғаныс тактикасының бір түрі. Осындай кемпингте ойыншы (немесе ойыншылар) қарсы команда мүшелерінің келуін күтіп, өз командасының базасының сыртында жасырынып отырады, жауларды белсенді түрде іздемейді. Картаның маңызды аймақтарында жасыру немесе қорғану, әсіресе көп ойыншылардың қатысуымен, жаудың шабуылынан аман қалуға көмектеседі, бірақ кейде сынға ұшырайды. Базалық кемпингке қатысты көзқарас картаға, ойын түріне және сервер иелері белгілеген ережелерге байланысты. Бір команданың базасын қорғауға бағытталған ойындар табиғи түрде туу алаңында кемпинг жасауға ынталандырады. Егер екі команданың да басты мақсаты қарсыластың ойыншыларын жою болса, базалық кемпингке онша көңіл бөлмейді. Кейде базалық кемпингті туу алаңында кемпинг жасау деп те атайды, бірақ соңғысы көбінесе қарсы команданың туу орнында кемпинг жасауды білдіреді. Бір командада бір ойыншы қалғанда, ал екінші командада екі немесе одан көп ойыншы тірі қалғанда, кемпинг жиі қолданылады. Осы жағдайда, жалғыз қалған ойыншы қорғануға қолайлы немесе бір ғана кіреберісі бар жерде жасырынып, өмір сүру мүмкіндігін арттырады. Екінші команда белсенді іздеуге көшеді, картада жалғыз ойыншының жасырынып отырғанын күтеді. Мұндай кемпингке көбінесе жағдайдың өзі түрткі болады, себебі ойыншының саны аз. Егер екі командада да бір-бір ойыншы қалса, кемпинг жасауға тыйым салынады және екі ойыншы да бетпе-бет кездесуге шақырылады. Осыны ынталандыру үшін Battlefield сияқты ойындарда өлген ойыншылар картада қалған ойыншылардың орналасқан жерін көре алады және тірі ойыншылармен сөйлесе алады. Сондықтан, командада бір ойыншы қалғанда және ол кемпинг жасаса, команда мүшелері оның орналасқан жерін қарсы командаға хабарлай алады. Battle Royale ойындары кемпинг жасауға қарсы тұрады, кем дегенде, ойыншылар бір сессия ішінде бір орында ұзақ уақыт тұра алмайды. Мұндай ойындарда картаны жабатын қауіпті, пончик пішіндес аймақ пайда болады, оның ішіндегі қысқарып келе жатқан тесік қауіпсіз аймақты белгілейді, бұл ойыншыларды қозғалуға және қарсыластармен шайқасуға мәжбүрлейді. Қауіпсіз аймақ қысқарып келе жатқанда, қауіпсіз жерге көшпеген ойыншылар қауіпке ұшырап, зиян көреді. Ойыншы қауіпсіз аймақ қысқара беретін сайын орнын ауыстырып, кемпинг жасауды бірнеше рет қайталай алады, қарсыластарды жою арқылы олардан озып кетуге тырысады, бірақ соңында жеңіске жету үшін соңғы қарсыластармен шайқасуға мәжбүр болады.

Әр түрлі

Бірінші тұлғадан ату ойындарында "көлікте қалу", "қорғаныста қалу" немесе "қаруда қалу" сияқты кемпингтің басқа түрлері де кездеседі. Мұндай көптеген ойындарда, аса құнды жабдықтардың (мысалы, танктер, ұшақтар немесе әсіресе қуатты қарулар) сирек кездесуі, ойын механизмі арқылы реттеледі. Ойын механизмі мұндай затты алған немесе қолданған уақыт пен, басқа ойыншылардың пайдалануы үшін ол қайта пайда болатын (немесе "қайта туатын") уақыт арасында белгілі бір кешігуді енгізеді. Егер ойыншы сол көлікке немесе затқа ие болғысы келсе, олар оны басқа ойыншылар емес, өздері алғанын кепілдік ету үшін, сол заттың пайда болатын жерлерінде күте алады. Бұл мәселе тудырады, себебі олар күтіп тұрғанда ойынның қалған бөлігіне қатыспайды, соның салдарынан басқа ойыншылар үшін қақтығыстарды табу қиынға соғады, ал командалық ойындарда, мысалы Battlefield, өз командасына зиян келтіреді. Бұл бір командадағы ойыншылар арасында да қақтығыстарға алып келуі мүмкін. Мысалы, егер екі ойыншы көлік күтіп отырса, біреуі кем дегенде жүргізуші орнынан қағылады және оны алған ойыншыны команда ішінде өлтіруге немесе басқа ойыншының оны пайдалануына жол бермеу үшін көлікті жоюға шешім қабылдауы мүмкін. Бұл қайғы тудырудың бір түрі саналады. Екінші жағынан, ойыншы көлікте қалуды таңдап, көліктің бронясын немесе оның қаруын пайдалана алады, олар әдетте ойыншының қаруларынан жақсырақ болады. Көп жағдайда көлікте көп мөлшерде немесе тіпті шексіз оқ-дәрі болады, бұл кемпинг жасаушыға жау командасымен шайқасқанда өз оқ-дәрісін үнемдеуге мүмкіндік береді.

Қарсы шаралар

Кемпинг ойыншыларға әлі кездеспеген қарсыластарына қарсы тактикалық басымдық бере алады, бірақ бір аймақта тұрақты түрде қалып отыру арқасында, бұрын өлтірілген ойыншылар қайта туғаннан кейін кемпинг жасаған ойыншының орнын біліп қайта оралуы мүмкін, немесе командаластарына мәтіндік немесе дауыстық хабар арқылы хабарлай алады. Қарсыластар кемпинг стратегиясын күшін жоюға тырысуы мүмкін, кемпинг жасаған ойыншыға тактикалық басымдық бермейтін басқа бұрыштан жақындасу арқылы, немесе кемпинг жасаған ойыншының тікелей көру қабілетіне ілікпейтін гранаталар сияқты жанама қаруларды қолдану арқылы. Осы ойын стилі кейде шабуыл/қорғаныс ойындарының маңызды бөлігі саналады, себебі екі команда да қорғаныс позицияларын құруға немесе жоюға тырысады. Дегенмен, мұндай карталарда көбінесе уақыт немесе "жоғалту" лимиті болады, бұл кемпингтік мінез-құлықты ынталандыруға немесе керісінше, одан аулақ болуға бағытталған. Сондықтан, карталарды жобалау кезінде дизайнерлер кемпинг жасауға мүмкіндік беретін, бұзуға тиіс емес орындардың пайда болуын болдырмау үшін ерекше сақтық танытуы керек.

Онлайн-рольдік ойындар

Көп ойыншылы онлайн-рольдік ойындар мен MUD-тарда кемпинг – бұл көбінесе кемпинг жасаушы ойыншының ойын емес кейіпкерлердің, монстрлардың немесе қажетті заттардың пайда болатын жеріне жақын тұруымен байланысты практика. Кейбір ойындарда осы орындарды анықтау оңай, ал ойыншы немесе ойыншылар тобы өз кемпін құра алса, олар өз кейіпкерлеріне аз қауіп төндіре отырып, көбірек сыйлықтар ала алады. Бұл кемпинг түрі бірінші тұлға атыс ойындарынан айырмашылығы, басқа ойыншыларға қауіп келтірмейді. Ойыншыларға кемпіге эксклюзивті құқық беретін ресми ереже жоқ. MMORPG EverQuest алғаш шыққанда, көптеген ойыншылар үшін деңгейді көтеру үшін көп уақыт жұмсау қажет болды, көп сағат бойы ойын емес кейіпкерлерді өлтіруді талап етті. Ойыншылар тез арада бір орында кемпинг жасап, бір ойыншыны ("тартушы" деп аталады) топтан шығып, монстрды топқа қайта "тартып" әкелсе, ал қалған топ оған шабуыл жасаса, тәжірибе жинаудың ең тиімді жолы екенін түсінді. EverQuest-те кемпингтің кең таралғаны кейбір ойыншылар мен сыншыларды ойынды әзілде "EverCamp" деп атауға жеткізді.