1975 жылғы Атлант мұхитының «Элоиза» дауілі

Кіріспе

1975 жылы Атлантика мұхитындағы 3-санатты дауыл «Элоиза» 1975 жылғы Атлантика дауыл маусымындағы ең қиратушы тропикалық циклон болды. Маусымның бесінші тропикалық дауылы, төртінші дауыл және екінші ірі дауыл – «Элоиза» 13 қыркүйекте Виргин аралдарының шығысында тропикалық депрессия ретінде пайда болды. Депрессия батысқа қарай жылжып, Пуэрто-Риконың солтүстігінен өте келе тропикалық дауылға айналды. «Элоиза» бір қысқа уақытқа дауыл күшіне жетті, бірақ Испаньолаға құрлыққа шыққанда қайтадан тропикалық дауылға дейін әлсіреп қалды. Әлсіз және ұйымдаспаған циклон «Элоиза» Кариб теңізінің солтүстік бөлігіндегі ашық суларға шықты; Юкатан түбегінің солтүстігіне соққаннан кейін солтүстікке бұрылып, қайтадан күшеюге кірісті. Мексика шығанағында циклон тез дамып, 23 қыркүйекте 3-санатты дауылға айналды. «Элоиза» Флориданың Панама-Сити батысындағы Панандл аймағына құрлыққа шықты, содан кейін Алабама арқылы ішкі аймаққа өтіп, 24 қыркүйекте тарады. Дауыл Пуэрто-Рико және Испаньола аралдарында мол жаңбыр жаудырып, кең ауқымды су тасқынына әкелді, оның салдарынан ауыр зақымдар келтіліп, 40-тан астам адам қаза тапты. Су тасқыны көптеген елді мекендерді жауып тастағандықтан, осы аймақтардағы мыңдаған адам үйсіз қалды. «Элоиза» батысқа қарай жылжуымен Кубаға да аз дәрежеде әсер етті. Дауылға дейін Мексика шығанағының жағалауынан шамамен 100 000 тұрғын эвакуацияланды. Флоридаға құрлыққа шыққанда «Элоиза» сағатына 249 км/сағ жылдамдықпен жел соқты, бұл аймақтағы жүздеген ғимараттарды қиратты. Дауылдың күшті желдері, толқындары және дауылдық толқыны көптеген жағажайларды, пирстерді және басқа да жағалау құрылыстарын қиратып жіберді. Желден келген зақымдар Алабама және Джорджияның ішкі аймақтарына дейін жетті. Солтүстікке қарай, АҚШ-тың бүкіл шығыс жағалауында, әсіресе Атлантиканың орталық штаттарында нөсерлі жаңбырлар беспрецедентті және кең ауқымды су тасқынына әкелді. Осы аймақта тропикалық дауылдан кейінгі тұщы су тасқынынан тағы 17 адам қаза тапты; инфрақұрылымдық және геологиялық әсерлері бірнеше жыл бұрынғы «Агнес» дауылынан болған әсерлермен салыстыруға болады. АҚШ бойынша келген зиян шамамен 560 миллион долларды құрады. Дауылдың барлық жолында 80 адам қаза тапты; ауыр зақымдануға байланысты «Элоиза» есімі Атлантика тропикалық циклон атау тізімінен алынып тасталды.

Category 3 Atlantic hurricane in 1975

Hurricane Eloise was the most destructive tropical cyclone of the 1975 Atlantic hurricane season. The fifth tropical storm, fourth hurricane, and second major hurricane of the season, Eloise formed as a tropical depression on September 13 to the east of the Virgin Islands. The depression tracked westward and intensified into a tropical storm while passing to the north of Puerto Rico. Eloise briefly attained hurricane intensity soon thereafter, but weakened back to a tropical storm upon making landfall over Hispaniola. A weak and disorganized cyclone, Eloise emerged into open waters of the northern Caribbean Sea; upon striking the northern Yucatan Peninsula, it turned north and began to re intensify. In the Gulf of Mexico, the cyclone quickly matured and became a Category 3 hurricane on September 23. Eloise made landfall along the Florida Panhandle west of Panama City before moving inland across Alabama and dissipating on September 24. The storm produced torrential rainfall throughout the islands of Puerto Rico and Hispaniola, causing extensive flooding that led to severe damage and more than 40 deaths. Thousands of people in these areas became homeless as flood waters submerged numerous communities. As Eloise progressed westward, it affected Cuba to a lesser extent. In advance of the storm, about 100,000 residents evacuated from the Gulf Coast region. Upon making landfall in Florida, Eloise generated wind gusts of 155 miles per hour (249 km/h), which demolished hundreds of buildings in the area. The storm's severe winds, waves, and storm surge left numerous beaches, piers, and other coastal structures heavily impaired. Wind related damage extended into inland Alabama and Georgia. Further north, torrential rains along the entire East Coast of the United States created an unprecedented and far reaching flooding event, especially into the Mid Atlantic States. In that region, an additional 17 people died as a result of freshwater flooding from the post tropical storm; infrastructural and geological effects were comparable to those from Hurricane Agnes several years prior. Across the United States, damage amounted to approximately $560 million. The storm killed 80 people along its entire track; due to the severe damage, the name "Eloise" was retired from the Atlantic tropical cyclone naming lists.

Метеорологиялық тарих

1975 жылғы 6 қыркүйекте Африканың батыс жағалауынан пайда болған тропикалық толқыннан "Элоиз" дауылының пайда болуына бастау болды. Спутниктік суреттер жүйе бастапқыда біртұтас болмаған және нашар дамыған екенін көрсетті, бірақ төменгі деңгейде айналымның белгілері байқалды. Бұл бұзылыс бірнеше күн бойы батысқа қарай жылжумен дами бастады. 13 қыркүйекте "Гальф Ханса" кемесі жүйемен байланысты шамамен 3 метрлік толқындар мен желдің күшін тіркеді. Ұзақ өтпей, барлау ұшағы Виргин аралдарынан 925 км (575 миль) шығысқа қарай айналым орталығын анықтады және дауыл 0600 UTC-де тропикалық депрессияға айналды деп есептеді. Депрессия батысқа қарай жылжуын жалғастырды және біртіндеп күшейді. 16 қыркүйекте жүйе тропикалық дауыл статусына ие болды және "Элоиз" деп аталды.

15 қыркүйекке дейін және оған дейін, "Элоиздің" АҚШ-қа әсер ететініне қатысты белгісіздік сақталды. Алайда, Флорида штатының билігі алдын ала сақтық шараларын қабылдай бастады. Дауыл Мексика шығанағына енгеннен кейін, болжаушылар оның солтүстікке қарай жылжып, Мобил шығанағы маңындағы аймаққа соқпақ екенін болжады. Алайша, 22 қыркүйектің соңында күтпегендей, дауыл солтүстік-шығысқа бұрылды және Флорида тұрғындарының бір бөлігі дауыл туралы 24 сағат бұрын берілген ескертуге қарамастан, оның қаупі туралы хабарсыз болды. Осының салдарынан эвакуация белгілі бір дәрежеде кешіктірілді. Жағалаудағы үйлердің иелері оларды нығайтты, ал теңіздегі мұнай платформаларынан жұмысшылар эвакуацияланды. Royal Dutch Shell компаниясының өкілі 800 жұмысшыны эвакуациялау қажет екенін мәлімдеді. Жаңа Орлеанда төтенше жағдайға дайындық үшін жабдықтар дайындалды және тексерілді. Жаңа Орлеанс су бөгеті басқармасы 21 қыркүйекте екінші деңгейдегі дабылды жариялады және су тасқынынан қалған қоқыстарды тазартты.

Флорида

Элоиза Флориданың солтүстік жағалауына 3 санатты дауыл ретінде келді, желдің жылдамдығы 155 миль/сағ (249 км/сағ) жететін күшті соққылармен бірге. Дауыл Бей округінде жағажайдың күрт эрозиясына себеп болды; шамамен құм шығып кетті. Дауылға байланысты жағалау топографиясының өзгеруі Панама-Сити-Бич аймағында кең ауқымды құрылымдық зақымдануға әкелді. Ең ауыр зақымдану дауылдың ортасынан шығысқа қарай 35 шақырымдық (22 миль) аймақта шоғырланды, ал дауыл толқынының қарқындылығы алдын ала есептерге сәйкес жарты сағаттан аспады. Нәтижесінде болған зақымның көп бөлігі негіздің бұзылуынан туындады, бұл 1938 жылғы Жаңа Англия дауылымен салыстырылды. Элоиза тым күшті болмаса да, аймақтағы географиялық ерекшеліктері мен құрылыс стандарттары көптеген үйлер мен кәсіпорындардың қирауына себепкер болды. Панама-Сити-Бичтегі мүліктік зияннан туындаған ақшалай шығын шамамен 50 миллион долларды құрады. Дегенмен, төрт өлім жағдайы дауылға байланысты болды, бірақ тікелей емес. Зерттеуде дауылға дейінгі 11 айлық мәліметтермен салыстырғанда, әдетте жағалаудан тыс жерде кездесетін жануарлар түрлерінің жағалау аймағына (swash zone) қысқа мерзімге келуі анықталды. Бірақ, көп ұзамай олардың саны қалыпты деңгейге оралды.

АҚШ-тың басқа жерлері

Құрлыққа ішкері жылжыған сайын, дауыл шығыс Алабама арқылы өтіп, күшті желдерді тудырды. Озарк қаласының солтүстік-шығысындағы желдің жылдамдығы тіркелді. Штаттың басқа жерлерінде желдің жылдамдығы шамамен болды. Алабамадағы жауын-шашынның ең жоғары көрсеткіші құрады. Күшті жел салдарынан мүліктер мен егістерге 100 миллион долларлық зиян келді. Женева округінде бірнеше адам дауылдан жарақат алды. Флоридадағыдай, әлсіреген дауыл Алабама мен Джорджияда бірнеше торнадо тудырды. Алдын ала мәліметтерге сәйкес, Оңтүстік-Шығыс Алабаманың барлық округтері дауылдан зардап шекті. Күшті жел ағаштарды түбірлерімен жұлып, электр сымдарын құлатты. Дауылмен байланысты қатты жаңбыр Алабама штатының Капитолий ғимаратының шатырынан су ағуына себеп болды. Күшті жел, орташадан жоғары жаңбыр және төмен қысым Джорджия, Луизиана және Миссисипи штаттарына, аз дәрежеде, тарады. Дауылмен байланысты ең көп жауын-шашын Мэриленд штатының Вестминстер қаласында тіркелді, онда жаңбыр жауды. Басқа жерлерде, немесе одан да көп жауын-шашын Пенсильвания, Нью-Джерси, Нью-Йорк және Коннектикут штаттарының кейбір аймақтарында жауды. Елоиза дауылы мен оның қалдық ылғалынан кем дегенде 22 штат жаңбыр көрді. Жақын орналасқан Фэй дауылы да жаңбырдың көп болуына әсер еткен болуы мүмкін, бірақ бұл байланыс расталмады. Көп жауын-шашын бүкіл аймақта су тасқынына әкелді, кейбір жерлерде 50-100 жылдық деңгейден асып кетті. Пенсильвания мен Нью-Йорк су тасқынынан ең көп зардап шекті, нәтижесінде адам өміріне қатер келді және мүліктерге ауыр зиян келді. Нью-Йорктің орталық-оңтүстік аймағында дауыл 700-ден астам ғимаратты зақымдады немесе жойды. Солтүстік-Шығыс АҚШ-тағы су тасқыны оннан астам су стансасын және кем дегенде 16 сарқыраманы тоқтатты, бұл Пенсильванияның астанасы Харрисбургте суды қайнату туралы ескерту шығаруға себеп болды. Оңтүстіктегі инфрақұрылым да зардап шекті; Мэрилендте Монокаси өзені – Потомак өзенінің саласы – су тасқыны деңгейінен 4 метрге (14 фут) көтеріліп, Фредерик қаласын су басып, қаланың таза сумен қамтамасыз етілуіне қауіп тудырды. Су тасқынының салдары Атлантиканың орталық штаттарының ішкі аймақтарында Агнес дауылынан бері ең ауыр болды, және екі дауылдың арасында жиі салыстырулар жасалды. Сонымен қатар, көптеген адамдар жасыру үшін қашып кетті. Аймақтағы көптеген автокөлік жүргізушілері су тасқынынан су басқан тас жолдарда қалып қойды. "Four Mile Run" және оған жақын өзендер суға толып, "тұрғын үйлерге жақын аудандардан ағып өтті". Александрия және Арлингтон, Вирджиния аймағындағы жүздеген отбасы су тасқынынан зардап шекті.

As the hurricane progressed inland, it passed over eastern Alabama, generating strong winds. A gust of was recorded northeast of Ozark. Winds elsewhere in the state ranged from around to Precipitation in Alabama peaked at The high winds resulted in severe damage to property and crops, amounting to $100 million. and in Geneva County, several people sustained storm related injuries. As in Florida, the weakening hurricane spawned a number of tornadoes in Alabama and Georgia. Preliminary reports indicated that every county in southeastern Alabama received some damage from the storm. The strong winds uprooted trees and knocked down powerlines. Heavy rain associated with the storm caused a leak in the Alabama State Capitol building roof. Gusty winds, moderate to heavy rainfall, and low pressures extended into Georgia, Louisiana, and to a lesser extent, Mississippi. One of the highest rainfall totals in association with the storm occurred in Westminster, Maryland, where of rain were recorded. Elsewhere, or more of precipitation fell throughout parts of Pennsylvania, New Jersey, New York and Connecticut. At least 22 states received rainfall from Hurricane Eloise and its remnant moisture. Nearby Hurricane Faye may have also contributed to the heavy rainfall, although this connection was never confirmed. The excessive rainfall led to extensive flooding throughout the region, in some areas exceeding 50 to 100 year levels. Pennsylvania and New York bore the brunt of the flooding, which culminated in loss of life and severe property damage. Along the central Southern Tier region of New York, the storm damaged or destroyed over 700 structures. Flooding throughout the Northeastern United States disabled over a dozen water plants and at least 16 sewage treatment plants, prompting a boil water advisory in Pennsylvania's capital city of Harrisburg. Infrastructure further south also suffered; in Maryland, the Monocacy River—a tributary of the Potomac—swelled to 14 feet (4 m) above flood stage, inundating the city of Frederick and compromising the city's supply of fresh drinking water. The consequences of the flooding rains were the worst seen in areas of the interior Mid Atlantic states since Agnes, and comparisons were often drawn between the two hurricanes. also fled to seek refuge. Further, many motorists throughout the region became stranded on highways inundated by floodwaters. Four Mile Run and nearby streams overflowed and "tumbled through residential neighborhoods". Hundreds of families in the Alexandria and Arlington, Virginia area suffered flood related losses.

Салдары

Флорида штатының губернаторы Рубин Аскеу апат аймағын аралап шыққаннан кейін: "Бізге кейбір құрылыстарды ұзақ және мұқият қарастыру қажет деп ойлаймын [ ] Кейбір құрылымдарды олар тұрған жерде дәл сол жерге қайта орнату мүмкін болмайды". Ол сондай-ақ Флориданың панхенделі бойындағы бес округті ұлттық апат аймақтары деп жариялауды алғашқы рет сұрады және тағы екі округті қосуды қарастыратынын мәлімдеді. Осы жариялау апат аймағы деп танылған округтердің тұрғындарына федералдық көмек алуға мүмкіндік береді. Дауылдан кейін бірден Панама-Сити қаласының мэрі Флорида штатын дауылдан кейінгі көмек көрсетуде жеткіліксіз болды деп сынады. Бұзушылыққа қарамастан, дауылдың кейбір экономикалық пайдасы болды; қайта құру және қалпына келтіру кезеңінде, әсіресе Панама-Сити және оның төңірегінде бизнес өркендеді, ал адамдар аймаққа көшуді бастады. Кем дегенде бір жағдайда, дауыл және онымен байланысты толқын Бей округіне қарасты Крукэд аралын бұзып, 1 км ені бар Елоиз шығанағын құрасты, бұл жергілікті географияға ұзақ мерзімді әсер етті. Элоиз Флориданың панхенделіндегі жағажайлар мен құмды төбелердің эрозиясы туралы жан-жақты мәліметтер базасын ұсынды, бұл эрозияны болжауға арналған сандық модельдерді жасауға көмектесті. 1995 жылы "Опал" даулының салдарынан алынған мәліметтер одан да кеңірек жинақталды. 26 қыркүйекте президент Джеральд Форд Флорида үшін жариялауға қол қойды, ал кейін дауылдың су тасқыны солтүстікке қарай жылжығанда Пенсильванияның 30 округі үшін жеке жариялау жасады. Пенсильванияның вице-губернаторы Эрнест Клайн су тасқынынан зардап шеккендерді эвакуациялауға және дауылдан қираған аймақтарда қауіпсіздікті сақтауға 600 Ұлттық гвардияшыны жіберді. 1975 жылы жалпы сомасы 430 миллион доллардан астам федералдық апаттан көмек жұмсалды және 92 000 отбасыға бөлінді; қаражаттың көп бөлігі "Элоиз" даулының барлық бағытында зардап шеккен аймақтарды қалпына келтіруге жұмсалды. Мэриленд штатының губернаторы Марвин Мандел штатының 23 округінің 10-ын төтенше жағдайға енгізді.

After touring the disaster area, Florida Governor Reubin Askew noted, "I think we're going to have to take a long, close look at some of the construction [ ] Some of the structures simply won't be able to be built back in the exact location where they were." He also requested the initial declaration of five counties along the Florida panhandle as national disaster areas, and stated that he would consider adding two more counties. The declaration would make residents in the counties recognized as disaster areas eligible to receive federal aid. Immediately following the storm, the mayor of Panama City criticized the state of Florida for failing to provide sufficient post storm aid. Despite the destruction, the storm reportedly had some economic benefits; in the midst of rebuilding and recovery, business grew, especially in and around Panama City, and people began to move into the area. In at least one instance, the hurricane and its associated storm surge had a lasting effect on local geography, breaching Crooked Island in Bay County to create an inlet 0.75 mile (1 km) wide referred to as Eloise Inlet. Eloise provided a comprehensive base of information on beach and dune erosion along the Florida panhandle, which aided in the programming of certain erosion prediction numerical models. In 1995, reports from the aftermath of Hurricane Opal created a more extensive collection of data. On September 26, President Gerald Ford approved the declaration for Florida, and later issued a separate declaration for 30 counties in Pennsylvania as the storm's flooding rains progressed northward. Pennsylvania Lieutenant Governor Ernest Kline assigned 600 National Guardsmen to assist in the evacuation of flood victims and maintain security in storm ravaged areas. Over $430 million in federal disaster relief was spent overall in 1975 and distributed to 92,000 families; the bulk of the funds went to recovery for areas affected by Hurricane Eloise along its entire course. In Maryland, Governor Marvin Mandel placed 10 of the state's 23 counties under a state of emergency.