Кіріспе

1812 жылғы соғыс шайқасы

1812 жылғы соғыс кезінде 1813 жылғы 24 маусымда Бовер-Дамс шайқасы болды. АҚШ армиясының әскерлері Форт-Джорджтен жорықтап, Бовер-Дамс қаласындағы британдық бекінісіне күтпеген шабуыл жасауға тырысты. Олар түнде Онтарионың Куинстон ауылында тоқтады. Куинстон тұрғыны Лора Секорд бұрын үйінде орналасқан бірнеше американдықтардан американдықтардың жоспарларын білген еді және қазіргі Брок университетіне жақын Декудың тас үйіне британдықтарды ескерту үшін ұзақ және қиын жолға шықты. Америкалықтар жорығын жалғастырғанда, олар Кахнауэк және басқа да жергілікті жауынгерлердің шабуылына ұшырады және ақырында лейтенант Джеймс Фицгиббон басқаратын шағын британдық жасаққа тәслим болды. 500-ге жуық американдық әскер, оның ішінде жараланған командирлері де тұтқынға алынды.

Өмірбаян

1813 жылғы 25 мамырда АҚШ Форт-Джордж шайқасында жеңіске жетіп, фортты басып алды. Британдықтар Онтарио көлінің батыс жағына жақын Бурлингтон биіктігіне шегініп, Ниагара түбегін қысқа мерзімге басып кірген күштерге тастап кетті. Американдықтар британдықтарды қууға тырысты, бірақ олардың ілгерілеуі Стоуни-Крик шайқасында британдықтардың қарсы шабуылымен тоқтатылды. Сонымен қатар, Ниагара түбегіндегі әскерін қолдаған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің флотилиясы өз базасына қауіп туғандықтан асыққан түрде қайтарылды, ал британдық флотилия американдық байланыс жолына қауіп төндірді. Американдықтар Форт-Джорджға қайта шегінді. Британдықтар осы мүмкіндікті пайдаланып, қазіргі Онтарио штатының Торольд қаласындағы ДеКоу үйінде аванпост құрды, одан жергілікті тұрғындар мен жасақтар АҚШ аванпостарын мазалады. Форт-Джордждегі АҚШ армиясының командирі, бригадир генерал Джон Паркер Бойд, жаудың шабуылынан туындаған қауіпті жою және әскерлерінің рухын көтеру үшін ДеКоу аванпостына күтпеген шабуыл жасауға шешім қабылдады.

АҚШ жоспары

Шабуылға тағайындалған күшті 14-ші АҚШ жаяу әскерінің жақында ғана полковник атанған Чарльз Боерстлер басқарды. Күштің қасында екі үлкен жабдық тасымалдау шарабаны болды. 23 маусым күні кешке Боерстлердің күші Форт-Джорджтен Куинстон ауылына жасырын түрде көшті, онда олар үйлерде және басқа ғимараттарда орналасты. Бірнеше американдық офицерлер бұрынғы жылы Куинстон биіктіктеріндегі шайқаста ауыр жарақат алған канадалық милиция капитаны Джеймс Секордтың үйінде тұрып жатқан еді. Оның әйелі Лора Секорд офицерлердің сөздерін естіп қалды. 22 маусымның таңында ол британдықтарды ДеКоудың үйіне ескерту үшін аттанды, 17 миль (27 км) орманды аралап, он екі мильдік сағадағы жергілікті елді мекенге жетті. Ондағы жауынгерлер оны британдық бекінісінің командирі, лейтенант Джеймс Фитцгиббонға жеткізді. Ол Фитцгиббонға берген ақпарат Сент-Дэвид маңында АҚШ колоннасын алғаш байқаған жергілікті тұрғындардың хабарлағандарын растады.

Шайқас

Негізгі контингентті 300 Кахнаваке құрады, олар заманауи есептерде Каухнавага деп те аталады, бұрын иезуит миссионерлері христиан дініне өткізген могавк халқы. Олар номиналды түрде Үндістер бөлімінің капитаны Доминик Дюшармның, лейтенанттар Исаак ЛеКлер мен Дж. Б. де Лоримердің басқаруында болды. Капитан Уильям Джонсон Керрдің басқаруында 100 могавк та болды. Олар Бивер-Дэмс шығысынан 2 шақырым қашықтықтағы тығыз орманды аймақта тықсыруға дайындалды. Фитцгиббон 49-шы жаяу әскер полкінің 46 адамымен резервте тұрды. 24 маусымның таңында АҚШ әскерлері ДеКоудың тас үйіне бет алды. Сент-Дэвидке жеткенде, олар жардың төменгі жағымен өтетін жолмен жүріп, "тауға" апаратын тағы бір жолға шықты. Басына жеткенде, олардың қапталдары мен артынан могавктардың жақындап келе жатқанын байқады, бірақ Боерстлер жоспарларын өзгертпеді. Могавктар оқ атып бастағанда, Боерстлер жараланып, вагондардың біріне жатты. АҚШ есептеріне сәйкес, олар могавктарды қашқызуға мәжбүр етіп, орманнан ашық алаңға шығып, артиллерияларын қолдана алды, ал могавктардың мұндай мүмкіндігі болмады. Бұл мәлімдеме басқа куәгерлермен расталмады. Осы сәтте Фитцгиббон араласты. Ақ тумен Боерстлерге жүгініп, американдықтардың аз қалғанын және қоршауда екенін, егер олар бағынбаса, могавктарды оларды қырғыннан сақтай алмайтынын мәлімдеді. Жарақат алған Боерстлер, жаңа ғана 12 Майл Криктен қосымша британдық әскерлермен (көбінесе 104-ші полк) келген Канадалық Фенсибльдік жаяу әскер полкінің майоры де Харенге бағынды. АҚШ әскерлері қазіргі Уэлланд каналының шығысында, Торольд туннелінің оңтүстігіндегі алаңда бағынды. Тұтқындар алдымен ДеКоуға, содан кейін британдық базаға, Боллс-Фоллсқа жеткізілді.

Ұлттық тарихи нысан

Бобр бөгеттері ұлттық тарихи саябақ құруға жасалған алғашқы әрекеттердің бірі болып табылады. 1914 жылы Онтарионың тарихи және патриоттық ұйымдарының съезі Ішкі істер министрлігінен «Торольд маңындағы 40 акр жерді Бобр бөгеттері шайқасын еске алу үшін ұлттық жауынгерлік саябақ ретінде дамытуды» сұрауға келісім берді. Бобр бөгеттері ұлттық саябаққа айналмаса да, 1919 жылы тарихи орындар мен ескерткіштер жөніндегі кеңес құрылды, ол ұлттық деңгейде тарихи орындарға қатысты мұра саясатын әзірлеуге жауапты болды. 1921 жылы, Кеңес құрылғаннан кейін көп ұзамай, Бобр бөгеттері шайқасы орнын Ұлттық тарихи ескерткіш ретінде тануды ұсынды, бұл оның алғашқы таңдауларының бірі болды. Шайқасты еске алу үшін ескерткіш 1923 жылы ашылды және оқиғаның бастапқы орнында (Дэвис жолы мен Ескі Торольд тас жолының қиылысының оңтүстік-шығыс бұрышының жанында, қазіргі Торольдтан оңтүстік-шығысқа қарай) орналастырылды және ондаған жылдар бойы тұрды. 1976 жылы бұл ескерткіш (сондай-ақ 1876 жылы 3-ші Велланд каналын салу кезінде Бобр бөгеттері шайқасынан қаза болған 16 американдық әскердің қалдықтары табылған жерді белгілейтін ескерткіш) Бобрдамс шайқасы саябағы ашылғанда және жауынгерлік алаңның жанында 5-ші Велланд каналын салу туралы әңгімелер пайда болғанда бірнеше километр батысқа көшірілді. 1976 жылдан 2013 жылға дейін шайқас алаңының бастапқы орны белгіленбеді, ал Бобрдамс шайқасы комитеті екі жүз жылдық мерейтойға орай осы орынды «тарихи таспен» белгілеуді талқылады.

Ұлттық тарихи ескерткішке байланысты, Лора Секорд мұра жолы 2013 жылдың маусым айында ашылды, ол оның 1813 жылғы 22 маусымда лейтенант Фицгиббонға хабарламасын жеткізген Куинстондағы үйінен Торольдтағы ДеСью үйіне дейінгі саяхатының маршрутын қайта жаңғыртты. Жол бес кезеңге бөлінген және ежелгі орманды үнді жолдары мен қазіргі қалалық жаяу жолдарынан тұрады. Жол Трансканада жолымен байланысты және 32 километрге созылады.