Уэльстің таулы ауылы Лландогед

Кіріспе

Ландогед – Уэльстің Конви округінде, Ланрвст қаласының солтүстігінде бір шақырымнан астам қашықтықтағы төбелерде орналасқан шағын ауыл. Ауылдың өзінде аз адам тұрады, ал оны айналасында шаруалардың қауымдастығы бар. Көптеген тұрғындар валли тілінде сөйлейді. Ландогед өзінің аудандық кеңесін Маэнан ауылдық қауымдастығымен бөліседі. Ландогедке Гросффорд және Тан Лан деген екі кішкентай ауылша байланысты. Гросффордта "Garej Groesffordd" деп аталатын автокөлік жөндеу шеберханасы бар. Тан Лан А470 тас жолындағы қиын бұрылыстарымен белгілі болды, онда жол жақсартылғанға дейін көптеген жол апаттары орын алған. Тан Ланда Уэльс қоршаған орта агенттігінің базасы да орналасқан.

Ыңғайлылықтар

Ол жерде Ysgol Llanddoged бастауыш мектебі бар, ал білім беру валли тілінде жүргізіледі. Мектептегі балалардың көп бөлігі Ландогед пен Мейнаннан, бірақ кейбіреулері Лланрвсттен де келеді. Мектеп залы сонымен қатар қоғамдық орталық ретінде де пайдаланылады. "Merched y Wawr" және Әйелдер институты сияқты бірнеше ұйымдар да осы жерде жиналады. Ауылдың айналасында көптеген жаяу жолдары мен бағыттары бар, солардың көріністері ашылады. "Cae Cetyn" деп аталатын шағын ойын алаңы мен ойынға арналған жай да бар. Ауылға аты берілген қауымдық шіркеудің аты Eglwys St Doged. Шіркеу Уэльс шіркеуінің Санкт-Асаф епархиясының құрамына кіреді. Қызметтер әр жексенбіде сағат 9:30-дан 10:30-ға дейін екі тілде өткізіледі.

Рас Фаур Ландогде

Жыл сайын ауыл "Рас фаур Лланддогед" (Уэльс тілінде: Лланддогедтің ұлы жарысы) жарысын қабылдайды. Жарыс 10 шақырымдық, көбінесе көтеріліске қарай бағытталған трассада өтеді. Жыл сайын шамамен 60 адам жарысқа қатысады. Бұл жарысты Арфон Джонс, Ффрит Галед бастаған.

Тарих

Сент-Догед шіркеуі Лланддогедтегі дөңгелек шіркеу ауласында орналасқан, 1839 жылы қайта салынған, бірақ бастапқыда ол алтыншы ғасырдағы Сент-Догедтің қабірін сақтау үшін салынған мартириум болған. Ол ІІ* дәрежелі ескерткіш. Жақын жердегі Сент-Догед құдығының суы көз ауруларын емдейтін қасиетке ие деп есептелген. Шіркеу келушілерге ашық, ішінде әрбір бай отбасы үшін үлкен отыру орындары және олардың қызметшілері үшін артында орналасқан орындықтар сақталған. Есіктерде әлі де ескі үйлердің аттарын көруге болады. Навтың қарсы жағы ауыл тұрғындарының пайдалануына арналған. Шіркеуде сондай-ақ бір-бірінің үстіне орналасқан үш қатарлы орындықтар бар, ол кішкентай капелла сияқты. Алтарь шіркеудің алдыңғы жағында, ауылдық орындықтардың алдында, бірақ жеке отыру орындары бар отбасыларға диагональ орналасқан. Шіркеудің артында жоғарыда айтылған аңыздармен байланысты ескі құдық орналасқан. Бастапқыда шіркеудің айналасына 12 ағаш отырғызылған, бұл 12 апостолды және олардың ортасындағы Мәсіхті бейнелеген. Өкінішке орай, қазір шіркеудің айналасында 10 ғана ағаш тұр. Лланддогедке жақын жерден римдік жол өтеді, оны жақын жердегі жер атауы – картада жергілікті кәріз станциясының атауы ретінде көрсетілген ‘Sarn Ddu’ көрсетеді. Уэльс тілінде «көпір» немесе «жол» деген мағынаны білдіретін ‘Sarn’ сөзі, римдік Уэльстегі Сарн Хелен сияқты римдік жолдарды атау үшін жиі қолданылған. ‘Sarn’ суға қарсы қорғанысты (тасқын, толқын) білдіру үшін де қолданылады, мұндай қорғаныстар, римдік жолдар сияқты, тас қабаттарынан тұратын күрделі құрылымдарды қамтиды. Сондай-ақ, көпірдің іздері де бар. Бұл жолдың болуы мүмкін маршруты – NNW-SSE бағытындағы жол, ол Афон Конви өзенінің шығыс жағалауының шетінен басталып, Код Бортодағы Таньр Алт ғимаратының оңтүстік-шығысында орналасқан және Кеерхундағы римдік бекінісіне қарайтын жол болуы мүмкін, бұл жол кеме өткізу орнына немесе бродына дейін созылуы мүмкін. Ол ШОҢ бағытта Сарн-Дду арқылы Небоға және А5 тас жолына дейін жалғасуы мүмкін, бірақ бұл мәселе әлі зерттелуде. Тағы бір мүмкін маршрут – BҒО-ШҒО бағытындағы жол, оның бағыты жақын маңдағы Caer Fabanға жақын болуы мүмкін, бұл басқа расталмаған римдік орын, сондықтан Лланддогед/Сарн-Дду римдік жолдардың тоғысқан жеріне жақын орналасқан болуы мүмкін.

Saint Doged's Church, set in a circular churchyard in Llanddoged, was rebuilt in 1839, but was originally a sixth century martyrium constructed to shelter the grave of Saint Doged. It is Grade II* listed. Nearby, the waters of Saint Doged's Well were reputed to cure eye disorders. The church is open to visitors and inside still has the original layout, with a large seating box for each wealthy family and seats for their servants behind. Some old house names can still be seen on the doors. The area across the aisle was provided for the villagers to use. The church also has three pews above each other, much like a chapel. The altar is at the front of the church, before the village seating but diagonal to the families with their own seating boxes. An old well can be seen behind the church to which the myths above relate. The church originally had 12 trees planted around it to signify the 12 disciples with Christ in the middle. Unfortunately, now there are only 10 trees standing around the church. A Roman road passes close to Llanddoged, indicated by the nearby place name: 'Sarn Ddu' shown on the map as the name of the local sewage works. Sarn, which means causeway in Welsh, has been commonly used to name Roman roads such as Sarn Helen, also in Roman Wales. Sarn is also used to indicate defences against water (flood, tide) where these, like Roman roads, involve significant built up lines of layers of stones. There are also indications of a causeway. A possible route on which this may stand is a NNW SSE road starting close to the edge of the east bank of Afon Conwy, just SE of the Tan yr Allt building in Coed Bortho, facing the confirmed Roman fort at Caerhun, suggesting this road may have been to a Ferry or ford. It may have run SSE via Sarn Ddu towards Nebo, & the A5, but this is still being researched. Another possible route is a WSW ENE road the route of which may run close to the nearby Caer Faban, another unconfirmed possible Roman site, in which case Llanddoged / Sarn Ddu may stand in the vicinity of Roman crossroads.