Кіріспе
Тарақты хоккей – Египет қабырғаларында бейнеленген, танымал ойын. 4000 жыл бұрынғы Египет қабірінен хоккейге ұқсас суреттер табылған. Хоккей Үндістан мен Пәкістанда кең таралған ойын. Англия және басқа елдер оны жаңарту алдында, жүздеген жылдар бойы ойналып келген. Хоккей Шотландиядағы шинти деп аталатын ежелгі ойынға ұқсас. Ұлыбритания мектептерінде жиі ойнатылатын хоккейдің нақты шығу тегі белгісіз. Кейіннен Канадада мұз үстіндегі хоккей пайда болды.
Field hockey is a popular game possibly depicted on walls in Egypt. Drawings of what looks to be hockey have been found in an Egyptian tomb that was 4000 years old. Hockey is a popular game in India and Pakistan. It was played for hundreds of years before other countries like England modernised it. Hockey is similar to an ancient game played in Scotland called shinty. Hockey is often played at schools in the UK but its origins are unclear. Later came ice hockey, which developed in Canada.
Жерорта теңізі әлемінен тыс хоккейге ұқсас ойындар
Қытайдың Ішкі Монголия аймағында Даур халқы шамамен 1000 жылдан бері бейку ойынымен айналысып келеді (қазіргі заманғы хоккейге ұқсас ойын). Чилиде 16 ғасырдағы еуропалық қоныс аударушылар араукано үндістерінің хокейге ұқсас «чуэка» (немесе ойыншылар қолданатын таяқтың иілген ұшынан шыққан «қисайған» деген мағынадағы) ойынын сипаттаған. Батыс Австралияда алғашқы ақтар нонгар халқының «dumbung» деп аталатын ойын ойнағанын көрді, онда иілген таяқтармен жергілікті бадыраңның кепкен шырынынан жасалған допты ұратын. (Ойынның аты Дэмблюнг қаласының шығуына себеп болған деп саналады, ол ойналған жерге жақын орналасқан.) Пенджабта хоккейге ұқсас дәстүрлі «хидо хунди» ойыны бар, ол шамамен «доп және жуан таяқ» деп аударылады.
Қазіргі хоккей
19-шы ғасырдың басында ағылшын мектептерінде хоккей деп аталатын ойын ойналған. Лорд Литтон 1853 жылы жазғандай, "Жазық жерде" кейбір жастар хоккей ойнап жатыр. Бұл ескі ойын, қазір Англияда сирек кездеседі, мектептерден басқа. Хоккейдің танымалдылығы басқа командалық ойындармен бірге артты. Ойынның оңтүстік-шығыс Лондонда ойналатын түрі, қазіргі түрінен қатал болды, өте үлкен алаңда (247м х 64м) ойналды, және қара резеңкеден жасалған куб пен дөңгелек ойықталған таяқтар қолданылды. Қазіргі заманғы ойынды Лондонның екінші жағындағы Миддлсекс крикет клубтары, әсіресе Теддингтон хоккей клубы дамытты. Бұл клубтардың мүшелері қысқы жаттығу іздеді, бірақ футболды аса қамқорламады. 1870 жылы Буши паркіне жаңадан көшіп келген Теддингтон крикет клубының мүшелері қысқы ойын іздеді. Олар футбол ережелеріне негізделген "таяқпен ойнау" ойынын сынады. Теддингтон ойынды крикет алаңының тегіс бөлігінде ойнады және крикет добын пайдаланды, бұл тегіс және болжамды қозғалысқа мүмкіндік берді. 1874 жылы олар өздерінің ойын ережелерін жасауға кірісті, соның ішінде таяқты иықтан жоғары көтеруге тыйым салды және қақпаға соққы беру алдындағы шеңберде болуын талап етті. 1875 жылы жеті жылдан кейін тараған қауымдастық құрылды, бірақ 1886 жылы Хоккей қауымдастығы жеті Лондон клубы мен Кембридждің Тринити колледжінің өкілдерімен құрылды. Блэкхит клубтарының бірі құрылтайшы мүшелердің бірі болды, бірақ басқа клубтардың ережелерін қабылдаудан бас тартып, Ұлттық хоккей одағын құру үшін кетті. Одақ сәтсіз аяқталды, бірақ Қауымдастық тез өсті. Олар регби футболына негізделген, резеңке кубты, ұстап алуды, белгілеуді және бағысқа қатысуды қамтитын ойынның түрін қабылдамады, сол кезде Блэкхит клубы ұнатқан. Теддингтон клубы әр командадағы ойыншылар санын он бірге дейін шектеуді және ескі крикет доптарымен ойнауды жөн көрді. Олар соққылау шеңберінің ("ди" немесе "D") идеясын енгізді және 1871 жылдың қысында Буши паркінде бірнеше ойын ойнады. 1874 жылы Ричмонд пен Сурбитонда да клубтар құрылды, ал клубтар арасындағы матчтар олар мен Теддингтон арасында өтті. Ойынның дамуы кемеңгерлік танытпады, себебі клубтар ережелер бойынша келісе алмады. 19-шы ғасырдың соңында, негізінен британдық армияның арқасында, ойын бүкіл Британ империясына тарады, бұл 1895 жылы алғашқы халықаралық жарысқа әкелді (Ирландия 3, Уэльс 0). Халықаралық ережелер кеңесі 1895 жылы құрылды, ал хоккей алғаш рет Олимпиада ойындарында 1908 жылы Лондондағы Олимпиада ойындарында ерлер арасындағы жарыс ретінде пайда болды, онда үш команда ғана болды: Англия, Ирландия және Шотландия. Ерлер хоккейі 1928 жылы Амстердамда өткен Олимпиада ойындарында тұрақты орын алды. Халықаралық құрылымды құруға алғашқы қадам 1909 жылы Англия мен Бельгия халықаралық жарыстарда бір-бірін мойындауға келіскенде жасалды, оларға француз федерациясы да қосылды. 1924 жылы Парижде Халықаралық хоккей федерациясы (FIH, Fédération Internationale de Hockey) француз Пауль Леотейдің бастамасымен 1924 жылғы Париж ойындарында хоккейдің болмауына жауап ретінде құрылды. Құрылтайшы мүшелері Австрия, Бельгия, Чехословакия, Франция, Венгрия, Испания және Швейцария болды. FIH-ның дамуы екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдарда 1970-жылдарға дейін бельгиялық Рене Джордж Франктың жұмысына байланысты. Ерлер хоккейі 1970 жылы FIH аясында бірікті, онда Хоккей қауымдастығы қосылды және Халықаралық ережелер кеңесі FIH құрылымының бөлігі болды. Ойынды Үндістанға британдық әскерилер алып келді, ал алғашқы клубтар Калькуттада 1885 жылы құрылды. Бигтон кубогы мен Ага Хан турнирі он жыл ішінде басталды. 1928 жылы Олимпиада ойындарына қатысқан Үндістан барлық бес ойында бір гол жібермей жеңіске жетті, 1932 жылдан 1956 жылға дейін, содан кейін 1964 және 1980 жылдары жеңіске жетті. Пәкістан 1960, 1968 және 1984 жылдары жеңімпаз атанды.
1874, and inter club matches were played between them and Teddington. The game grew sporadically, as the clubs did not always agree on the rules! In the late 19th century, largely due to the British Army, the game spread throughout the British Empire, leading to the first international competition in 1895 (Ireland 3, Wales 0). The International Rules Board was founded in 1895, and hockey first appeared at the Olympic Games as a men's competition at 1908 Olympic Games in London, with only three teams: England, Ireland and Scotland. Men's hockey became a permanent fixture at the Olympics at the 1928 Olympic Games, at Amsterdam. The first step towards an international structuring occurred in 1909, when England and Belgium agreed to recognize each other for international competitions, soon joined in by the French federation. In 1924, the International Hockey Federation (FIH, Fédération Internationale de Hockey) was founded in Paris, under the initiative of the French man, Paul Léautey, as a response to hockey's omission from the 1924 Paris Games. The founding members were Austria, Belgium, Czechoslovakia, France, Hungary, Spain, and Switzerland. The development of the FIH owes a lot to the work of Réné George Frank, a Belgian, in the years after the Second World War until the 1970s. Men's hockey united under the FIH in 1970, when the Hockey Association joined and the International Rules Board became part of the FIH's structure. The game had been taken to India by British servicemen, and the first clubs formed there in Calcutta in 1885. The Beighton Cup and the Aga Khan tournament had commenced within ten years. Entering the Olympic Games in 1928, India won all five of its games without conceding a goal, and went on to win in 1932 until 1956, and then in 1964 and 1980. Pakistan won in 1960, 1968, and 1984.
Әйелдер хоккейі
Әйелдер хоккейі ерлер хоккейінен тәуелсіз дамыды. Қазіргі заманға дейін әйелдердің кеңінен хоккей ойнағаны туралы мәліметтер жоқ. Әйелдер хоккейі алғаш рет британдық университеттер мен мектептерде ойналды, ал алғашқы клуб – 1887 жылы құрылған Молези әйелдер хоккей клубы болды. Алғашқы ұлттық қауымдастық – 1894 жылы құрылған Ирландия әйелдер хоккей одағы. Хоккей қауымдастығы оны қабылдамаса да, әйелдер хоккейі әлем бойынша жылдам дамыды. Бұл 1927 жылы Халықаралық әйелдер хоккей қауымдастықтары федерациясының (IFWHA) құрылуына әкелді. Алайда, бастапқыда көптеген континенталды Еуропа елдері кірмеді, себебі әйелдер ерлер қауымдастықтарының бөлімдері ретінде ойнады және FIH-қа мүше болды. IFWHA үш жылда бір рет конференциялар өткізді, ал осы конференциялармен байланысты турнирлер IFWHA-ның басты жарыстары болып саналды. Бұл турнирлер 1975 жылға дейін бәсекелі болған жоқ. 1970 жылдардың басында FIH-да әйелдер секциялары бар 22 қауымдастық, ал IFWHA-да 36 қауымдастық болды. Бірыңғай ережелерді талқылау басталды. FIH 1974 жылы бәсекелі турнирлерді енгізді, нәтижесінде 1973 жылы IFWHA бәсекелі хоккей принципін қабылдауға мәжбүр болды. Екі ұйым 1982 жылға дейін біріге алмады, бірақ бұл әйелдер хоккейін 1980 жылғы Олимпиада ойындарына енгізуге мүмкіндік берді. Олимпиадада, ерлер ойынындағыдай, Австралия, Германия және Нидерланды үнемі күшті көрсетіп келеді.
Синтетикалық революция
1970 жылдардың басында "жасанды шөп" алаңдары хоккейге қолданыла бастады, ал 1976 жылғы Монреаль Олимпиадасында осындай жабында алғашқы ойындар өтті. Бүгінде синтетикалық алаңдар барлық халықаралық турнирлерде және көптеген ұлттық жарыстарда міндетті болып табылады. Хоккей кейбір жергілікті деңгейлерде және төменгі лигаларда шөп алаңдарында ойналса да, батыс әлемінде көбінесе жасанды шөппен алмастырылды. Жасанды жабындардың пайда болуы ойынды өзгертіп жіберді. Осы жабынның ерекшеліктерін ескере отырып, жаңа тактикалар мен әдістер (мысалы, үнді дриблингі) жасалды және осы жаңа әдістерді бақылау үшін жаңа ережелер енгізілді. Хоккейшінің жабдықтарының эволюциясына келетін болсақ, таяқтардың пішіні өзгерді, алдыңғы бөлігінде иілген басы, бұрын шамамен 15 сантиметр болса, енді әлдеқайда қысқа болды. Доп жасанды алаңдарда түзурақ жүретіндіктен, қосымша ұзындық қажет болмады. Ұзындығының қысқаруы допты "кері соққымен" (таяқтың басын ойыншының сол жағына бұрып, 180 градусқа айналдырып ойнау) ойнауды жеңілдетіп, осы тактиканы жылдам пайдалану мүмкіндігін арттырды. Бұл сонымен қатар, бүкіл таяқты жерге қойып, басының ұшын ойыншының сол жағына тигізіп, допты тоқтатуға мүмкіндік берді. Бұл тоқтату әдісі енді пенальти соққыларында допты тоқтату үшін әмбебап қолданылады. Таяқтардың серіктігі де артты, допқа күштірек соққы беру үшін. 1970 жылдардың басында шыны талшық, көміртек талшық және кевлар дәстүрлі ағаш өзегіне алғаш рет қолданылды. Алюминий өзегі бар таяқтар да жасалды, бірақ олар сынғанда қауіпті болғандықтан қазір тыйым салынған. Ағаш таяқтар азайып барады, ал ойыншылар енді толығымен жасанды композиттік материалдардан жасалған таяқтармен ойнайды. Қақпашының жабдықтары да осы тенденцияны ұстанды, жаңа буын таяқтарының күшіне қарсы тұру қабілеті артты. Қақпақтар міндетті, төсемдер қалыңдатылды және соққыны жақсы сіңіретін (және қайтаратын) көбік материалдан жасалған, сонымен қатар дененің көбірек бөліктері қорғалды. Жаңа жабдықтар өте қымбат, клубтар мен жеке қақпашылар үшін сатып алу қиындық тудырады. Хоккей доптарының құрамы да өзгерді, бұрын крикет доптарына ұқсас тігісі бар былғары доптар болса, енді тігісі жоқ, әдетте ойықтары бар қатты пластикалық доптар қолданылады. Бұл пластикалық доптар арзан, берік, мінез-құлқы тұрақты және суға төзімді, бұл элиталық деңгейдегі хоккейде қолданылатын сумен баяулатылатын жасанды алаңдар үшін маңызды талап. Ойыншының қосымша жабдықтары да өзгерді. Шөп алаңдарына арналған тікпақ аяқ киімдері жасанды жабындарда тыйым салынған (бұл өте ыңғайсыз болған), олардың орнына жасанды шөпке арналған аяқ киімдер енгізілді. Шин сақшыларының төсемдері жақсартылды. Көптеген ойыншылар, әсіресе сол қолымен, жарақаттан қорғану және таяқты ұстап тұрып, синтетикалық шөпті сырғыту үшін төсемді қолғап киеді. Соңында, көптеген елдерде тісті қорғау үшін ауыз қорғаушыларды кию міндетті болып табылады.