Кіріспе

Пакистандық экономист және жазушы Шахид Джавед Бурки – пакистандық-америкалық кәсіби экономист, Дүниежүзілік банк вице-президенті қызметін атқарған және Пакистанның уақытша қаржы министрі болған. Ол экономикалық даму және Пәкістанның саяси тарихы туралы көптеген еңбектер жазған.

Ерте өмір және білім

Бүркі 1938 жылдың 14 қыркүйегінде Британдық Үндістанның Пәнджаб провинциясында (қазіргі Үндістанның Химачал-Прадеш штаты) Пәнджаб тілінде сөйлейтін Бүрки тайпасының Патан отбасында дүниеге келді. Бүркінің отбасы 1947 жылдың қыркүйегінде Үндістанның бөлінуі кезінде Пәкістанға көшіп келді. Олар Равалпиндиде қоныстанды, онда оның әкесі Пәкістан армиясы штабында қызметкер болып жұмыс істеді. Бүркі - крикетші Джавед Буркидің туысы. Бүркі Равалпиндидегі Презентация Конвенті орта мектебінде және Равалпиндидегі Сент-Мэри колледжінде білім алды. Бітірген соң Лахор қаласындағы Лахор мемлекеттік университетінде физика және математика мамандықтарын оқыды. 1959 жылы Пәнджаб университетінен физика ғылымдарының магистрі дәрежесін алды. Келесі жылы ол Пәкістаннан Родс стипендиясын жеңіп алып, экономиканы оқу үшін Оксфордтың Крайст-Черч колледжіне барып оқыды. 1963 жылы Оксфордтан магистратураны аяқтағаннан кейін Гарвард университетіне экономика және мемлекеттік басқару салаларында аспирантураға түсті. Ол Пәкістан мен АҚШ-тың екі азаматтығын иеленеді.

Дүниежүзілік банктегі мансап

Бурки 1974 жылы әлемдік банкке аға экономист ретінде қабылданды және бірнеше жоғары лауазымдарда қызмет етті. Ол Қытай бөлімінің (бірінші) директоры (1987–1994) болды, осы лауазымда ол әлемдік банк пен қытай үкіметі арасындағы диалогты басқаруға және Қытайдағы банк жүзеге асыратын барлық талдау және несие беру жұмыстарын қадағалауға жауапты болды. 1989 жылы Тяньаньмэнь алаңындағы наразылықтарды қытай билігінің басуынан кейін, ол әлемдік банк басшылығын банк Қытаймен белсенді қарым-қатынаста болуы керек дегенге көндірді, бұл позиция сол кезде банктегі ең ықпалды акционер елдердің көпшілігімен күресті. 1994–1999 жылдары Латын Америкасы және Кариб аймақтары бойынша өңірлік вице-президент болып қызмет етті. 1996–1997 жылдары 67 күнге Пакистанның де-факто қаржы министрі қызметін атқару үшін әлемдік банкте демалысқа шықты (қаржы министрінің лауазымын ресми түрде атқарусыз оның міндеттерін орындады). 1999 жылы әлемдік банктен зейнетке шықты.

Жарияланымдар

Бүркі Пакистан туралы бірнеше кітаптың авторы немесе редакторы, оның ішінде: «Бхутто билігіндегі Пәкістан» (1980, Macmillan); «Пәкістан әскери үкіметі: Зия Уль Хақтың он бір жылы» (Крейг Бакстермен бірлесіп, 1991, Westview Press); «Пәкістан: Ұлттық тәуелсіздіктің елу жылы» (1999, Westview Press); «Пәкістан тарихи сөздігі» (1999, Scarecrow Press); және «Өзгерген көзқарас, өзгеше шындық: Мүшәрраф тұсындағы Пәкістан экономикасы, 1999–2006» (2007, Оксфорд университетінің баспасы, Карачи). Даму саласындағы басқа жариялымдары: «Қытай коммундарының зерттелуі» (1969, Гарвард университетінің баспасы); «Бірінші кезектегі мәселелер» (Пол Стритенмен бірлесіп, 1981, Оксфорд университетінің баспасы); және «Социалистік экономикалардың трансформациясы: Куба мен одан тыс жерлерден алынған сабақтар» (Дэниел П. Эриксонмен редакциялап, 2005, Palgrave Macmillan).

Басқа қызмет түрлері

Бұрын Бурки пакистандық "Таң" газетіне пікір мақалалары жазған. Қазіргі уақытта ол Daily Times газетіне жиі пікір білдіруші. Бурки – Пәкістанның Лахор қаласындағы NetSol (BIPP) ұйымындағы Шахид Жавед Бурки қоғамдық саясат институтының төрағасы.