Кіріспе

Ямайкалық регги тобы Bob Marley and the Wailers (бұрын The Wailers, одан бұрын The Wailing Rudeboys, The Wailing Wailers және The Teenagers) – Ямайканың ска, рокстеди және регги тобы. 1963 жылы құрылған топтың негізгі мүшелері Боб Марли (Роберт Неста Марли), Питер Тош (Уинстон Хьюберт Макинтош) және Банни Уэйлер (Невилл Ливингстон) болды. 1970 және 1971 жылдары Уэйлер, Марли және Тош белгілі регги продюсерлері Лесли Конг және Ли "Скретч" Перримен бірлесіп жұмыс істеді. 1972 жылы Island Records лейблімен келісімшарт жасауға дейін олар төрт альбом шығарды. Тош пен Уэйлер 1974 жылы лейбл тарапынан дұрыс қарастырылмауы және идеологиялық келіспеушіліктерге байланысты топтан кетті, олардан бұрын тағы екі альбом жарық көрді. Марли I Threes тобын қоса, жаңа құраммен жұмысын жалғастырып, тағы жеті альбом шығарды. Марли 1981 жылы қатерлі ісік ауруынан көз жұмды. The Wailers – новаторлық ска және регги тобы, "Simmer Down", "Trenchtown Rock", "Nice Time", "War", "Stir It Up" және "Get Up, Stand Up" сияқты әндерімен әйгілі.

Алғашқы жылдар

Топ өзін-өзі үйреткен музыкант Питер Тош (1944–1987) әншілер Банни Уэйлер (1947–2021) және Боб Марли (1945–1981) екеуін 1963 жылы кездестірген кезде құрылды. Олар "The Teenagers" деп аталатын ска-вокалдық тобын құрды. Топ 1963 жылы Studio One студиясында The Skatalites студиялық үй тобының ырғақ бөлімімен жазылған "Simmer Down" әнімен Ямайкалық хит-парадтардың басына шықты. "Simmer Down" бір түнде хитке айналып, Ямайкадағы музыкалық бағытты шетелдік әртістерді еліктеуден Ямайканың өмірі мен рухын бейнелеуге өзгертуде маңызды рөл атқарды. Уэйлер, Марли және Тош Ли "Скретч" Перри және оның студиялық тобы Upsetters-пен бірге жазбалар жасады. Олар сондай-ақ танымал регги продюсері Лесли Конгпен жұмыс істеді, ол өзінің студиялық музыканттарын – Беверлидің All Stars (Джеки Джексон, Пол Дуглас, Гладстон Андерсон, Уинстон Райт, Рад Брайан, Хакс Браун) – шақырып, әндерді жаздырды. Бұл әндер "The Best of The Wailers" альбомы ретінде шығарылды. 1963 жылдың соңында әншілер Джуниор Брейтуэйт, Беверли Келсо және Черри Смит топқа қосылды. Топтың құрамында Брейтуэйт вокалда, Марли гитарада, Тош клавишаларда, Уэйлер перкуссияда, ал Смит пен Келсо қосымша вокалда болды. Келсо сол кездегі жазбаларды жылы есінде сақтайды: біз Trench Town-дағы Second Street көшесіндегі үлкен манго ағашының астында репетиция жасағаннан кейін, келесі күні таңертең, шамамен 1963 жылдың соңында Studio 1 студиясына барып, "Simmer Down" және басқа да әндерді жаздық. Бұл Питер, Банни, Джуниор, Боб және мен болдық. Мен оны ешқашан ұмытпаймын. Инженер – Сид Бакнор, ал Кокссон Роланд пен Джеки Митту да онда болды. "Simmer Down" әнін шамамен он рет жаздық, мүмкін Додд ең жақсы нұсқаны алуды қалады. 1965 жылы Келсо топтан кетіп қалды. Марли, Тош, Уэйлер және Брейтуэйт әншілікке кезекпен шықты. Брейтуэйт "It Hurts to be Alone" синглына вокал бергеннен кейін көп ұзамай кетіп, Wailer, Marley және Tosh үштігінен тұратын топты қалдырды. Константин "Dream" Уокер 1966 жылдан 1967 жылға дейін қосымша вокалмен қолдады. 1970 жылдың мамыр айында топ танымал регги продюсері Лесли Конгпен бірге "The Best of the Wailers" альбомын жазды, ол 1971 жылы олардың төртінші альбомы ретінде шықты. 1970 және 1971 жылдары топ Ли 'Скретч' Перримен жұмыс істеді, нәтижесінде топтың екінші және үшінші альбомдары – "Soul Rebels" (1970) және "Soul Revolution Part II" (1971) жарық көрді. Осы кезеңде Upsetters тобының мүшелері Астон "Family Man" Барретт (бас-гитара) және оның інісі Карлтон Барретт (барабан) The Wailers тобына аспаптық қолдау көрсету үшін шақырылды.

Island Records-қа қол қою

1972 жылы Лондонда болғанда Wailers тобы өздерінің жол жетекшісі Брент Кларктан олардың кейбір Coxsone шығарылымдарын Island Records компаниясына лицензиялаған Крис Блэквеллмен таныстыруын сұрады. Wailers бұл шығарылымдардан авторлық төлем алуға құқылы екенін ойлады. Блэквелл көндігісіз болды, бірақ олардың мінез-құлқына әсерленді. Ол олардың кедейлігіне қарамастан, «күш пен өзіне сенімділік» танытқанын сезді. Топтың тікелей өнер көрсеткенін көрмегеніне қарамастан, ол оларға альбом жазу үшін 4000 фунт стерлинг көмектесті. Ол тіпті олардан ештеңеге қол қоюды талап етпеді, олар демалысқа лайық деп санады. Island Records компаниясының танымал регги жұлдызы Джимми Клифф лейблдан кеткен болатын. Клиффтың кеткені Блэквеллды іздей бастауға итермелеген болуы мүмкін. Блэквелл Марлиде рок аудиториясын баурап алуға қажетті элементтерді таныды: «Мен рок музыкасымен айналыстым, ол шынымен де көтеріліс музыкасы еді. Мен жамайкалық музыканы осы арқылы таныстыруға болады деп ойладым. Бірақ сізге сол бейнені көрсететін адам керек еді. Боб келгенде, ол шынымен де сол бейне еді». Wailers Джамайкаға оралып, Кингстондағы Гарри Джей студиясында жазба жасады, нәтижесінде Catch a Fire альбомын құрайтын негізгі тректер дүниеге келді. Негізінен сегіз тректі жазған Catch a Fire альбомы регги тобының заманауи студияға алғаш рет қол жеткізуіне және рок-н-ролл әріптестері сияқты күтімге ие болуына мүмкіндік берді. Ол Марлидің микстерін және аранжировкаларын қайта құрылымдады. Тректер гитарада Уэйн Перкинс пен клавишада Джон «Rabbit» Бундрик көмегімен үстіне жазылды. Олардың аты – растафарилік «Мен және Мен» тұжырымына сілтеме, ол әр адамның ішіндегі Құдайды білдіреді. 1974 жылы Natty Dread альбомы шықты, ол Tosh және Livingstonсыз және I Threes тобымен бірге шыққан алғашқы альбом болды. Перри 1974 жылы Trojan Records үшін екі жинақ альбом шығарды: Rasta Revolution және African Herbsman, олар Soul Rebels және Soul Revolution Part II әндерін қамтыды, сонымен қатар ол осы альбомдардағы бірнеше әндердің авторлық құқығына ие болды. Бұл өзгерістер Марли мен Перри арасында үлкен дау тудырды, өйткені Марли альбомдарды жарық көргеннен кейін алты ай өткен соң Англиядағы Half Way Road-та көрді. Марлидің соңғы өнер көрсетулерінің бірі 1980 жылы Мэдисон Сквер Гарденде болды. Оның соңғы тікелей концерті Питтсбургтегі Стэнли театрында өтті. Марли 1981 жылы Майамидегі ауруханада қайтыс болды.

Кейінгі жылдар

Марли, Тош және Уэйлер музыкасы 1980 жылдары регги музыкасының танымалдылығы артып келе жатқанда үлкен жетістікке жетті. Карлтон Барретт пен Тош 1987 жылы қайтыс болды (екеуі де қастерлі өмірлерінен айырылды). The Wailers Band тобы 1989 жылы Астон Барретт құрды. Брейтуайт 1999 жылы өлтірілді. The Original Wailers тобын Андерсон мен Марвин 2008 жылы құрды, сондай-ақ 2008 жылы Черри Смит қайтыс болды. Ерл Линдо 2017 жылы қайтыс болды. Элвин "Сико" Паттерсон 2021 жылы қайтыс болды. Бэнни Уэйлер (Ливингстон) 2021 жылы қайтыс болды. Клавиатурашы Тайрон Дауни 2022 жылы қайтыс болды. Астон Барретт 2024 жылдың ақпан айында қайтыс болды. Дональд Кинси 2024 жылдың ақпан айында, Боб Марлидің туған күні, 6 ақпанда, Астон Барретттің қазасынан үш күн кейін қайтыс болды. Беверли Келсо мен Константин Уокер – топтың құрамындағы соңғы тірі қалған мүшелері.

Мұра

2001 жылы Catch a Fire альбомы қос дискілік ретінде қайта жарық көрді, бірінші дискісінде Блэкуэллдің қосымша жазбалары жоқ, бұрын жарияланбаған "ямайкалық" үлгідегі әндер болды, ал екінші дискісінде 1972 жылы шыққан альбомның түпнұсқасы орналасты.