Кіріспе
Уоррен округіне жататын көл, Нью-Йорк штаты, АҚШ. Джордж көлі, «Америка көлдерінің патшайымы» деген лақап атымен белгілі, АҚШ-тың Нью-Йорк штатының солтүстік-шығыс бөлігіндегі Адриондак тауларының оңтүстік-шығыс етегінде орналасқан ұзын, тар, олиготрофты көл. Ол Ұлы Аппалач аңғарының жоғарғы бөлігінде жатады және солтүстікке қарай Шамплейн көлі мен Сент-Лоуренс өзенінің су жинау алабына құйылады. Көл Хадсон және Сент-Лоуренс өзендерінің аңғарлары арасындағы тарихи табиғи (үндістер) жолында орналасқан, сондықтан ол Олбани, Нью-Йорк және Монреаль, Квебек, Канада арасындағы тікелей құрлық жолында жатыр. Көл солтүстік-оңтүстік бағытта шамамен 32,2 миль (52 км) созылып, тереңдігі 187 фут (57 м) және ені әртүрлі, шығыс-батыс бағыттағы саяхатқа елеулі кедергі келтіреді. Джордж көлі аймағының жылдық халқы салыстырмалы түрде аз болғанымен, жаз айларында 50 000-нан астам адамға жетеді, олардың көпшілігі көлдің оңтүстік жағындағы Джордж көлі айманындағы елді мекендерде шоғырланған. Джордж көлі Ла Чуте өзені арқылы Шамплейн көліне құяды, бұл өзен көптеген сарқырамалар мен тауарналарға толы, 6 км қашықтықта 226 фут (69 м) биіктікке төмендейді және толығымен Тикондерога, Нью-Йорк жерінде және Тикондерога бекінісі орналасқан жерге жақын орналасқан. Соңында, 106 миль (171 км) ұзындығындағы Ришелье өзені арқылы ағып жатқан сулар Монреальден төмен және солтүстік-шығысқа қарай Сент-Лоуренс өзеніне құйылады, ал одан Солтүстік Атлант мұхитына құяды.
Lake George, nicknamed the Queen of American Lakes, is a long, narrow oligotrophic lake located at the southeast base of the Adirondack Mountains, in the northeastern portion of the U. S. state of New York. It lies within the upper region of the Great Appalachian Valley and drains all the way northward into Lake Champlain and the St. Lawrence River drainage basin. The lake is situated along the historical natural (Amerindian) path between the valleys of the Hudson and St. Lawrence Rivers, and so lies on the direct land route between Albany, New York, and Montreal, Quebec, Canada. The lake extends about 32.2 mile (52 km) on a north–south axis, is 187 feet (57 m) deep, and ranges from in width, presenting a significant barrier to east–west travel. Although the year round population of the Lake George region is relatively small, the summertime population can swell to over 50,000 residents, many in the village of Lake George region at the southern end of the lake. Lake George drains into Lake Champlain to its north through a short stream, the La Chute River, with many falls and rapids, dropping 226 feet (69 m) in its 3.5 mile (6 km) course—virtually all of which is within the lands of Ticonderoga, New York, and near the site of Fort Ticonderoga. Ultimately the waters flowing via the 106 mile (171 km) Richelieu River drain into the St. Lawrence River downstream and northeast of Montreal, and then into the North Atlantic Ocean Nova Scotia.
География
Джордж көлі оңтүстік-шығыс Адирондак штаттық саябағында орналасқан және Сент-Лоуренс су алабының бөлігі болып табылады. Ерекше жер бедерлері: Энтони мұрны, Еленнің секіруі, Пегги нүктесі (көлге 5 метрден секіру) немесе (9 метрден секіру), Үнді қазандықтары және Роджердің тасы. Айналасындағы таулардың арасында Қара тау, Піл тауы, Пилоттық шоқы, Перспектива тауы, Шелвинг Рок, Ұйықтаған сұлу тауы, Қант тауы және Тіл тау жотасы бар. Көлдің ең танымал шығанақтары: Бассейн шығанағы, Каттскилл шығанағы, Солтүстік-батыс шығанағы, Онейда шығанағы және Күміс шығанағы. Көл "Тарлық" деп аталатын, шамамен 8 километрлік аралдармен толы тар бөлікпен ерекшеленеді, батысында Тіл тау жотасы және шығысында Қара таумен шектеседі. Барлығында Джордж көлі 170-тен астам аралға ие, олардың 148-і мемлекеттік меншікте. Олар Skipper's Jib (көліктің көлемімен салыстырылатын) кішкентай аралдардан бастап, Vicar's және Long Islands сияқты үлкен аралдарға дейін жетеді. Көптеген аралдарда кемпинг жасауға рұқсат бар. Көлдің ең терең нүктесі 60 метр, ол көлдің оңтүстік бөлігіндегі Дом аралы мен Бак тауы арасында орналасқан. Тикондерогаға жақын орналасқан көлдің солтүстік жағы Шамплейн аңғарының оңтүстік шегі болып саналады, оған Шамплейн көлі, сондай-ақ Нью-Йорк штатының Платтсбург және Вермонт штатының Берлингтон қалалары кіреді. 2014 жылы IBM, Ренсселер политехникалық институты және Джордж көлі қоры арасында басталған ынтымақтастық – Джефферсон жобасы, ағымдарды, pH, тұздылықты және басқа да деректерді бақылай алатын тереңдік сенсорларын пайдаланып көлден деректер жинап, оны "[әлемдегі ең ақылды көл]" деп атауға әкелді.
Инвазивті түрлер
Джордж көлінде 6 белгілі инвазивті түр бар. 2010 жылы алғаш рет табылған Азиялық қабықшалылар, Еуразиялық су өсімдігімен бірге ең үлкен қауіпті құрайды. Басқа инвазивті түрлерге қытайлық құпия құлы, бұйра жапырақты су өсімдігі, тікенді су биттері және зебра мидиясы жатады.
Тарих
Көл бастапқыда жергілікті американдықтармен "Андия та рокте" деп аталған. Джеймс Фенимор Купер "Соңғы мохикан" повесінде оны сол жерде тұрған тайпаның атымен "Хорикан" деп атады, себебі ол бастапқы атауды айту қиын деп ойлады. Аймаққа алғаш келген еуропалық Самуэль де Шамплен 1609 жылғы 3 шілдедегі күнделігінде көлді атап өтті, бірақ оған есім қоймады. 1646 жылы француз-канад иезуит миссионері Исаак Жогой көлді алғаш көрген еуропалық болды және оны "Қасиетті Тағайындау көлі" (Lac du Saint Sacrement) деп атады, ал оның шығыс арнасын "Ла-Шют" ("Сағала") деп атады. 1696 жылғы Джон Нельсонның соғыс жоспарында бұл орын "Мохок көлі" деп көрсетілген. 1755 жылғы 28 тамызда Уильям Джонсон француз және үнді соғысында британдық отаршыл әскерлерін басқарды. Ол көлдің атын король Георг II құрметіне Георг көлі деп өзгертті. 1755 жылғы 8 қыркүйекте Джордж көлінде Ұлыбритания мен Франция күштері арасында шайқас болды, нәтижесінде британдықтар мен олардың ирокез одақтастары стратегиялық жеңіске жетті. Шайқастан кейін Джонсон көлдің оңтүстік жағында әскери бекініс салуға бұйрық берді. Форт корольдің немересі, кейіннен король Георг III-нің кіші інісі принц Уильям Генридің құрметіне Форт Уильям Генри деп аталды. Қыркүйекте француздар жауап ретінде Ла-Шют арқылы Шамплен көліне құятын жерде кейіннен Форт Тикондерога деп аталған Форт Кариллон құрылысын бастады. Бұл бекіністер Канада мен колониялық Нью-Йорк арасындағы су жолын бақылауда ұстады. 1757 жылы француз армиясы және генерал Луи Жозеф де Монкальм бастаған олардың тума тайпалық одақтастары Форт Уильям Генриді қоршап алды және британдықтар қарсыласудан кейін оны өртеп жіберді. Британдықтар Форт-Эдвардқа қайтарылғанда, француздықтармен одақтас тума тайпалықтар оларға шабуыл жасап, қырғын жасады, бұл оқиға Форт Уильям Генридегі қырғын деп танылды. 1758 жылғы 13 наурызда Роберт Роджерс басқарған жалдамалы әскерлердің бұл фортқа жасаған шабуылы соғыстың ең батыл шабуылдарының бірі болды. Роджерс рейнджерлерінің (еуропалықтар үшін) дәстүрден тыс тактикасы кейінірек соғыстарда ұқсас күштер құруға, соның ішінде АҚШ армиясының рейнджерлерін құруға әсер етті деп есептеледі. Джордж көлінің Монреаль мен Нью-Йорк арасындағы су жолындағы маңызды орны Америка революциясы кезінде екі жақтағы бекіністерді, әсіресе Тикондероганы бақылауды стратегиялық тұрғыдан маңызды етті. Соғыстың соңында британдық генерал Джон Бургойннің Джордж көлі ұсынған Гудзон өзеніне жеңіл су жолынан өтуден бас тартуы және оның орнына Шамплен көлінің оңтүстік жағындағы батпақтар мен ормандар арқылы Гудзонға жетуге тырысуы Саратогадағы британдықтардың жеңілісіне әкелді. 1791 жылғы 31 мамырда Томас Джефферсон қызына жазған хатында: "Джордж көлі бұл әлемдегі ең әдемі су, оны таулардың шеңбері аралдармен араласқан ойысқа айналдырған, суы мөлдір кристалдай, ал тау беткейлері су жиегіне дейін жасыл жеңілдіктермен жабылған: мұнда-сонда тау жыныстары көріністі әсемдеп, бірқалыптылықтан сақтайды". XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында Джордж көлі белгілі суретшілердің іздеген ортасы болды, соның ішінде Мартин Джонсон Хед, Джон Ф. Кенсетт, Э. Чарлтон Фортуна, Фрэнк Винсент Дюмонд және Джорджия О'Киф.
Итан Алленнің апаты
2005 жылдың 2 қазанында сағат 14:55-те «Шорлайн Круиз» компаниясына тиесілі, 47 жолаушыны тасымалдаған, шыныдан жасалған 12 метрлік «Этан Аллен» туристік қайығы көлдегі тыныш ауа райында айналып кетті. Жергілікті газеттің хабарлауынша, 20 адам (көбінесе зейнеткерлер) қаза тапты. Алғашқы хабарлар туристік топтың Канададан келгенін көрсеткен, бірақ кейін бұл ақпарат дұрыс емес екені анықталды. Кейіннен топтың Мичиган штатының Трентон қаласынан екені белгілі болды. Олар бір апталық күзгі саяхатын автобус және пойызбен Шығыс жағалауында жасап, Трентон қаласының саябақтар мен демалыс департаменті ұйымдастырған және канадалық компания арқылы іске асырылған еді. Полиция бұрын мұндай ауқымды апатты көлде көрмегендерін мәлімдеді. Капитан аман қалды және полициямен ынтымақтастық етті. Ұлттық көлік қауіпсіздігі жөніндегі кеңес жүргізген тергеуде қайық 1966 жылы 50 адамды тасымалдауға есептелгенімен, кейіннен оның дизайнына енгізілген өзгерістер тұрақтылығын күрт төмендеткені анықталды. Оқиға болған кезде қайықта 14 жолаушыдан аспауы керек еді. 2007 жылдың 5 ақпанында капитан Ричард Пэрис және қайықтың иесі «Шорлайн Круиз» компаниясы қайықта тек бір экипаж мүшесі болғандығы үшін айыпталып сотқа тартылды. Қауіпсіздік ережелерін бұзғанын білмегендіктен, одан да ауыр айыптар қойылған жоқ.
Туристік бағыт
Нью-Йорк пен Монреаль арасындағы теміржол желісінде орналасқан Джордж көлі 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында сол дәуірдің бай және танымал адамдарын өзіне тартты. Рузвельт, ван Ренссельер, Вандербильт, Рокфеллер және Уитни отбасыларының мүшелері оның жағалауларына келді. Қазіргі Lake George Village-дегі Fort William Henry қонақ үйі мен Болтон-Лэндингтегі The Sagamore осы кезеңде туристерге қызмет көрсету үшін ашылды. Ең бай келгендер көбінесе өздерінің жеке үйлерінде, теңдестерімен бірге тұруды қалаған. Джордж көліндегі Сильвер Бэй YMCA 1900 жылы салынды. Одан бері ол жазғы отбасылық лагерьге айналды, әр жазда жүздеген ұйымдар мен туристерге қызмет көрсетеді. 1913 жылдан бері Джордж көлінің шығыс жағалауында орналасқан Чингачгук лагері әр жазда мыңдаған қонақтарды қабылдап келеді. Джордж көліне автомобильмен 87-ші тас жол арқылы, ал 72 шақырым қашықтықтағы Олбэни халықаралық әуежайынан әуе арқылы жетуге болады. Бүгінде Джордж көлі туристік мақсат, курорттық орталық және жазғы демалыс орны болып табылады. Джордж көлі аймағында су спорты, кемпинг, ойын-сауық парктері, жаяу серуендеу, қайықпен жүзу және заводтық дүкендерде сауда жасау сияқты танымал іс-шаралар бар. Жақын орналасқан Куинсбериде әр қыркүйекте елдегі ең көне ыстық ауа шары фестивалі өтеді. Джордж көлі жергілікті аймаққа жыл сайын шамамен 2 миллиард доллар табыс әкеледі.
opened at this time to serve tourists. The wealthiest visitors were more likely to stay with their peers at their private country estates. The Silver Bay YMCA on Lake George was constructed in 1900. It has since evolved into a summer family camp, serving several hundred organizations and tourists every summer. Since 1913, on the East Shore of Lake George, YMCA Camp Chingachgook has hosted thousands of guests every summer. Lake George is accessible by car via Interstate 87 and by air from Albany International Airport, which is about 45 mile (72 km) away. Today, Lake George remains a tourism destination, resort center, and summer colony. Popular activities in the Lake George area include water sports, camping, amusement parks, hiking, paddling, and factory outlet shopping. One of the nation's oldest gatherings of hot air balloons occurs every September in nearby Queensbury. Lake George is responsible for generating about $2 billion annually to the local region.
Миллионерлер қатары
Миллионерлер жолы – көлдің батыс жағындағы Болтон жолының (қазіргі Лейк Шор Драйв) бір бөлігіне берілген лақап ат, онда миллионерлер жаз айларында сарайлар салған немесе тұрған. Спенсер Траск, Катрина Траск, Эдвард М. Шепард, Джордж Фостер Пибоди, Гарольд Питкэрн, Расселл Корнелл Лефингвелл, Джорджия О’Кифф, Альфред Стиглиц, Марселла Сембрих, Чарльз Эванс Хьюз, Гарри Кендалл Тоу, Адольф Окс, Луиза Гомер және Сидни Гомер сияқты белгілі тұлғалар Миллионерлер жолындағы сәнді жазғы үйлерде тұрған немесе оларды салған. Иелері кейде оларды «коттедждер» деп атағанмен, бұл әсем үйлердің ондаған жатын бөлмесі және 350 шаршы метрден астам алақаны болған. Миллионерлер жолы Уильям Уэст Дюрант және Джон Д. Рокфеллер сияқты басқа бай Адирондак жазғы тұрғындары салған қарапайым «лагерьлерден» ерекшеленген. Лагерьдегі ағаштан және бұтадан жасалған құрылыстардан айырмашылығы, Миллионерлер жолындағы үйлер тас және кірпіштен Тюдор жаңғыру, Грузин жаңғыру және итальяндық стильдерде салынған. Ньюпорт және Хэмптонс қалаларындағы кішкентай жер участаларына салынған үйлерден өзгеше, Миллионерлер жолындағы коттедждер шынайы мағынасында сарайлар болған. Олар көбінесе жүздеген акр таза көл жағалауындағы жабайы жерге салынған. Экономикалық жағдайдың өзгеруі және табыс салығының енгізілуімен Миллионерлер жолы 1930 жылдары бұрынғыдай тұрақты болмай қалды. 1950 жылдары қолжетімді автомобильдер мен әуе саяхатының пайда болуымен Джордж көлі өсіп келе жатқан орта тапқа тартымдырақ болды, ал «жетісетін» адамдар үшін бұрынғыдай қызығушылық тудырмады. Миллионерлер жолындағы көптеген сарайлар бұзылып, қонақүйлер мен мейрамханаларға айналдырылды. Бүгінге дейін сақталған сарайлардың арасында Эвелли, Халкьон, Күн сарайы (Эрлоуэст), Дуб газон, Викиоско, Грин Харбор, Отан, Крамер Пойнт, Деп Дене, Канон Пойнт, Хермстоун, Мохикан Пойнт, Вилла Мария Антуанеттаның қақпа үйі, Үш бауырлас аралы, Нирвана және Вапанак бар.