Кіріспе

Бристольдегі ғылым орталығы, Ұлыбритания

We The Curious (бұрынғы At Bristol немесе "@Bristol") – Англияның Бристоль қаласында орналасқан ғылым және өнер орталығы, сондай-ақ білім берумен айналысатын қайырымдылық ұйымы. Онда екі қабатта 250-ден астам интерактивті экспонаттар бар. Жұртшылық пен мектеп оқушылары ас үйде, студияда және тікелей зертханадағы бағдарламалар кезінде «Тірі ғылым» тобымен байланыса алады. We The Curious – Ұлыбританиядағы алғашқы 3D планетарийінің орны. Орталық өзінің мақсатын «көріктілікке құштарлық мәдениетін қалыптастыру» деп сипаттайды. Қайырымдылық мәртебесінің бір бөлігі ретінде We The Curious қоғаммен байланыс бағдарламасын кең ауқымда жүзеге асырады. Жыл бойы тұрақты түрде өткізілетін демалыс күндері «We The Curious» орталығы қазіргі уақытта келушілер арасында жеткіліксіз өкілдік етілген азаматтар үшін «Сәлемдесу!» күндерін ұйымдастырады, сондай-ақ қоғамдық қайырымдылық ұйымдары мен топтарға арналған қауымдастық мүшелігін ұсынады. Бұдан өзге, We The Curious жергілікті мектептермен және қоғамдық топтармен бірлесіп болашаққа арналған көрмелер мен бағдарламаларды жоспарлауда.

Бастапқы және шығу тегі

Бристоль 2000 жылы Ричард Грегори құрған ғылыми мұражай және демонстрациялық орталық – «Эксплораторияның» мұрагері ретінде ашылды. «Эксплоратория» жеке ұйым болғандықтан, Бристольдің жаңа мұражайы тарихи Жүзетін Портты жаңғырту аясында қала орталығында ашылғанда, экспонаттары мен қызметкерлері ауыстырылмады. Жоба Ұлттық лотерея, Мыңжылдық комиссиясы, Оңтүстік-Батыс Англия аймақтық даму агенттігі, сондай-ақ коммерциялық серіктестер (Нестле компаниясының даулы үлесін қоса алғанда) және Бристоль қалалық кеңесінен 44,3 миллион фунт стерлинг көлемінде қаржыландырылды. Көрмелердің таңдалуы мен дизайнын Грегори және басқа да ғылыми кеңесшілер «ғылымның рухына мүлдем сай емес» деп сынады. Гёри Делакоте 2005 жылдан 2012 жылға дейін бас атқарушы директор болып қызмет етті. Орталық бұрынғы Канонның кемежайында орналасқан. «Wildwalk» және «IMAX» кинотеатры 19 ғасырдағы бұрынғы қорғасын зауытының қайта жаңартылған ғимаратын, ал «Explore» 1906 жылғы теміржол жүк қоймасын пайдаланды. Жүк қоймасы темір бетонды алғаш рет қолданған ғимараттардың бірі болды және екі ғимарат та II санаттағы ескерткіштер тізіміне енген. Ғимараттар Миллениум алаңының маңында орналасқан – ол да жаңғыртудың бір бөлігі, – және Пэро көпірінің жанында, бұл көпір портты Арнольфини өнер галереясымен, Бристоль индустриялық мұражайымен және Королева алаңымен байланыстырады. Орталық ашылғанда «Explore» (механика, дыбыс және жарық, компьютерлік ғылым, ғарыш және адам миы туралы экспонаттары бар дәстүрлі ғылыми орталық), «Wildwalk» (тірі жануарлар мен өсімдіктер, мультимедиалық бейнематериалдар мен экспонаттар, сондай-ақ жасанды жаңбыр орманы, аквариумдар және басқа да экологиялық экспонаттар арқылы жер бетіндегі тіршілікті көрсететін биологиялық әртүрлілік орталығы) және «IMAX» театрынан тұрды.

Wildwalk және IMAX кинотеатрларын жабу

Wildwalk және IMAX театры 2007 жылдың наурыз айының соңында халық арасындағы сұраныстың төмендеуі, іске қосу шығындарының артуы және қаржыландыру мен үкіметтік қолдаудың жетіспеуіне байланысты жабылды. At Bristol үкімет Wildwalk-ті қолдауы тиіс деп талап еткеніне қарамастан, 2000 жылы Мыңжылдық комиссиясы құрған ғылыми орталықтар өздерін-өздері қаржыландыруға бағытталған еді. Бұл 2000 жылы құрылған 18 орталықтың кейбіреулері үшін қиындыққа айналды, нәтижесінде «Жер орталығы», «Big Idea» және Wildwalk орталықтары 10 жыл ішінде жабылды. Wildwalk ғимараты Blue Reef Aquarium аквариумына айналдырылды, ал IMAX кинотеатры табиғат және жабайы жануарлар туралы фильмдер көрсету үшін пайдаланылды. Аквариум иелері 2011 жылдың қараша айында IMAX фильмдерін көрсетуді тоқтату туралы шешім қабылдады, бірақ бұл кеңістік әлі де іс-шаралар үшін жалға берілуде. Қайырымдылық қоры орталық құрылған кезде қысқа мерзімді қаржыландыру мен гранттарды алуда қиындықтарға тап болмады, бұл оларға үш аттракционды алты жылдан астам уақыт бойы іске қосуға мүмкіндік берді. Бірақ 2005/2006 жылдары олардың көпшілігі күрт азайды немесе толығымен тоқтатылды, нәтижесінде 45 адам жұмыссыз қалды. 2008 жылдың сәуір айында Wildwalk ғимараты аквариумға айналдырылатыны және IMAX-тың табиғат және жануарлар дүниесі туралы фильмдер көрсету үшін пайдаланылатыны туралы хабарланды. Newquay фирмасы Blue Reef Aquarium жасаған 4 миллион фунт стерлингтік жоспар тропикалық теңіз және тұщы су жануарларына орын дайындауды көздеді, ол 2009 жылдың қазанында ашылды. We The Curious қазіргі уақытта Wellcome Trust қорының Inspiring Science қорының бөлігі ретінде, сондай-ақ тағы 16 жомарт демеушінің қаржылық қолдауымен «What If» жобасы бойынша жұмыс істеп жатыр. We The Curious қазіргі уақытта 140-тан астам штаттан тыс және штаттық қызметкерлерден тұратын командамен басқарылады, оның бас атқарушы директоры – Дона Спид.

2022 өрт

2022 жылдың 9 сәуірінде ғимараттың шатырында өрт шықты, осыған байланысты келушілер мен қызметкерлер эвакуацияланды және Анкор жолының бір бөлігі жабылды. Өрт сөндірушілер өртті бір сағаттың ішінде сөндіргенімен, өрт сөндіруге қолданылған су ғимараттың жоғарғы қабаттарына ауқымды зақым келтірді. Өрттен кейін We The Curious кем дегенде 2023 жылдың қаңтарына дейін жабық болады деп хабарланды. 2023 жылдың қарашасында ең ерте қайта ашу мерзімі 2024 жылдың қаңтары деп белгіленді. 2024 жылдың қаңтарында бұл мерзім "жаздың басына" дейін ықпалдастырылды.

Қазіргі көрмелер

Көрмелер әртүрлі тақырыптарға бөлінген, олардың кейбіреулері тұрақты, ал басқалары белгілі бір мерзімде ауысып отырады. "Біз қызығушылықпен" орталығының бірінші қабаты 2020 жылы толығымен жаңа экспонаттармен жабдықталады. Планетарий – Ұлыбританиядағы алғашқы 3D планетарий, барлық жастағы көрермендерге арналған, маусымдық және жүргізушінің қатысуымен жұлдыздық шоулар ұсынады. "Тинкеринг кеңістігі" – 2016 жылдың шілдесінде ашылды. Бұл кеңістік бірінші қабатта орналасқан, мұнда дизайн жасауға, құрастыруға және жаңа өнімдер ойлап табуға болады. Онда үлкен шарлар, Бакстер (робот), Нао (робот), 3D принтерлер және ауа кестесі бар. Тамақ – Асхана және жылыжай, онда тамақ туралы ғылым және бағдарламалауға қатысты көрмелер ұсынылады, сонымен қатар өз қолыңызбен тамақ дайындауға мүмкіндік бар. "Тірі зертхана" – Үнемі жаңарып тұратын зертханалық кеңістік, мұнда келушілер қазіргі заманғы ғылыммен танысып, тәжірибелік зертханалық дағдыларды үйрене алады, сондай-ақ зерттеулер мен диссекцияларға қатыса алады. "Біз туралы" – 2011 жылдың көктемінде ашылды, 50 интерактивті экспонаты бар, олар келушілерге адам денесінің қаншалықты керемет екенін білуге көмектеседі. "Нақты ми" – "Біз туралы" көрмесінің бөлігі ретінде, "Біз қызығушылықпен" орталығы нақты адам миын көрсететін экспонат ұсынады. Бұл экспонат медициналық ғылым зерттеулерін түсіндіру мақсатымен жасалған. "Анимация!" – Бұл көрме Aardman Animations компаниясымен бірлесіп жасалды. Келушілер өздерінің (2D және 3D) анимациялық фильмдерін жасауға, Уоллес пен Громиттен "Нан және өлім туралы" фильмінің түсірілім алаңын көруге немесе Морфты Праксиноскопта айналдыруға мүмкіндік алады. "Біздің әлеміміз" – Келушілерге айналамыздағы әлемді зерттеу арқылы ашуға мүмкіндік береді. Онда Мұзды денелер, Үлкен көпіршіктер және Турбулентті шар бар. "Сіздің таңғажайып миыңыз" – Бірінші қабаттағы екінші үлкен бөлім, бұл аймақ адам миымен, әсіресе оптикалық иллюзиялар мен естелікпен айналысады. "Студия ТВ" (Бұрынғы: Қызығушылық аймағы) – Жоғарғы деңгейдің көп бөлігін қамтитын бұл аймақ дыбыс, жарық, күш, магниттермен айналысады, сондай-ақ теледидар студиясын қамтиды. "Ғарыш галереясы" – Бұл аймақта ғарыш саяхаты мен жаңалықтарға қатысты экспонаттар және 3D планетарий орналасқан, онда күн сайын 6-8 шоу өтеді. "Студия ТВ" – теледидар студиясының макеті. "Біз қызығушылықпен" орталығында өз жұмыс шеберханасы бар. Көрме алаңындағы көптеген интерактивті экспонаттар осы шеберхана командасымен жасалған, соның ішінде "Wet Move it" көрмесінің ерекше "Шынжыр дөңгелегі" де бар. "Біз қызығушылықпен" бұрынғы теміржол жүк қоймасында орналасқан, ол орталықты орналастыру үшін қайта жаңартылды. Жаңарту жұмыстары ғимараттың солтүстігінде үлкен шыны атриумды және оңтүстігінде планетарийді орналастыру үшін тот баспайтын болаттан жасалған сфераны қосуды қамтиды. Бұл қайта жөндеуді Крис Уилкинсон жүзеге асырды. Ғимараттың ішінде эутектикалық резервуар бар, ол эутектикалық тұздарды қамтитын мыңдаған шарлармен толтырылған биік мөлдір түтік. Ғимараттың ішіндегі температура көтерілгенде, шарлардағы кристалдар еріп, жылуды сіңіріп, ғимаратты салқындатады. Ғимарат суығанда тұздар қайтадан кристалданып, жылуды бөліп шығарады. Осылайша, резервуар орталықтағы температураны тұрақты ұстауға көмектеседі.

Бұрынғы экспонаттар

Wildwalk Wildwalk – екі жасанды жаңбыр орманы, аквариумдар, қолмен жұмыс істейтін экспонаттар және тірі жануарлар көрмелері бар Экология ғылымы орталығы болды. Орталық бұрынғы қорғасын зауыты ғимараты болған үлкен ғимараттан және оның оңтүстік жағына жалғанған «тірі жаңбыр орманынан» тұрды. Оны Майкл Хопкинс & Партнерс жобалады. Орталықта көбелектер, шаяндар, хамелеондар, бақалар, тырналар, бөденелер, пираньялар, теңіз жылқылары, сарышаяндар, жыландар, өрмекшілер, тарантулалар, триггербалықтар сияқты 150-ден астам түрдегі жануарлар, барлық маңызды жануарлар тобынан жануарлар қоныстанды. Ашылғаннан бері театр 1,1 миллионнан астам келушіні қабылдады және 70 фильм көрсетті. «Біз қызығушылықпен» жақында «Сити академия» серіктес мектебімен бірлесіп мансаптық баспақыш жобасын бастады.

Үй-жайларды жалға алу

Көрме алаңының үстінде жеке жалға берілетін бөлмелер мен төбе террасалары бар. Оларды Sky News, BBC және FameLab сияқты ұйымдармен қатар, басқа да конференциялар, кездесулер мен шаралар үшін пайдаланған. Бұл кеңістіктер сондай-ақ тойлар мен азаматтық одақтар үшін де қолданылды. "Біз қызығушымыз" көрме залын, планетариумды, Миллениум алаңын және Анкор алаңын да жалға береді.

Тұрақтылық

"Біз қызығушылықты" жобасының басталуынан бері тұрақтылық маңызды бөлігі болды. We The Curious ғимараты (бұрынғы Explore және At Bristol) – фазалық өзгеріс жинақтағышы бар, энергияны аз тұтынуға есептелген дизайнның үлгісі. Бұл, ауадан жылу алатын сорғыларды тек түнгі артық электр энергиясын пайдалану арқылы ғимаратты жылытуға және салқындатуға мүмкіндік береді. "At Bristol" (сол кездегі орталықтың атауы) 2010 жылы көміртегі ізін азайту мақсатында 10:10 жобасына қосылды. Бір жыл өткен соң, олар 10:10-ның өлшемшарттарына сәйкес, көміртегі шығарындыларын 12%-ға азайтқанын хабарлады. 2010 жылдан бері We The Curious тұрақтылықтың барлық саласында өнімділігін жақсарту үшін қарқынды жұмыс жүргізіп келеді, сонымен қатар осы тақырыпты білім беру және насихаттау шараларына енгізеді. 2011 жылы "At Bristol" алтын "Жасыл туризм" сыйлығы мен Батыс Англияның "Көміртегі чемпиондары" сыйлығын, ал 2012 жылы күміс "Оңтүстік-Батыс Тұрақты Туризмі" сыйлығын алды. 2012 жылдың наурызында "At Bristol" экологиялық көрсеткіштері 50 киловатт қуаттылықтағы күн фотоэлектрлік панельдерді орнату арқылы жақсартылды, бұл ғимаратқа күннен электр энергиясын өндіруге мүмкіндік берді. Қазір We The Curious манифестінің негізгі қағидаларының бірі – "Тұрақты болашаққа ұмтылу", және Бристольдің "Бір қала жоспарына" сәйкес, көміртегі бейтараптығына қол жеткізу үшін қоршаған ортаға тигізетін әсерін үнемі қарап отырады. Бұл үшін, тұрақты пальма майын қолдау және ауаның ластануын азайту сияқты маңызды экологиялық мәселелер туралы халықты хабардар ету үшін барлық қолданылатын платформаларды пайдалану қажет.