Кіріспе

Нью-Йорк қаласындағы Ист-Ривердің саласы – Ньютаун-Крик, 3,5 миль (6 км) ұзындығындағы сала, Нью-Йорк қаласындағы Бруклин және Куинс аудандары арасындағы шекараның бір бөлігін құрайды. Каналға түсіру арқасында ол Нью-Йорк және Нью-Джерси портындағы ең көп пайдаланылатын су көлігіне айналды, соның салдарынан АҚШ-тағы ең ластанған өнеркәсіптік аймақтардың біріне айналды. Онда жылдар бойы тасталған зиянды заттар, төгілген мұнай, оның ішінде Гринпойнт мұнай төгілуі, Нью-Йорк қаласының кәріз жүйесінен шыққан таза емес сулар жинақталған. 2010 жылдың 27 қыркүйегінде бұл аймаққа осы мәртебе берілді. Қоршаған ортаны қорғау агенттігі тазалау жұмыстарын 2032 жылға дейін кейінге шегерді.

Курс

Өзен 47-ші көше мен Гранд-авенюдің қиылысынан басталады. Ол Лонг-Айленд қаласындағы 2-ші көше мен 54-ші даңғыл арқылы Ист-Риверге құяды, Манхэттендегі Беллвью ауруханасының қарама-қарсы жағындағы 26-шы көшеде. Оның жағалауы, сондай-ақ Голланд Киллз, Уайл Крик, Маспет Крик және Инглиш Киллз сияқты салалары ауыр өнеркәсіптік аймақтармен жабылған. Біріктірілген кәріз ағындысы (CSO) құбырлары барлық төрт негізгі салаға, сондай-ақ өзеннің шығыс тармағына құйылады; жаңбыр кезінде олар шикі кәріз суларын қабылдайды. Айналасындағы аудандар толығымен кәріз жүйесімен жабдықталғандықтан, өзенге табиғи тұщы судың ағыны аз, көбінесе толқындардың әсерінен қозғалмай тұрады. Жылдық шығыс ағыны CSO, қалалық ағынды су, шикі тұрмыстық кәріз су және өнеркәсіптік ағынды сулардан тұрады. Оның қалыңдығы 15 фут (5 метр) құрайды, кейбір жерлерде 25 футқа (8 метр) жетеді.

Уайл Крик қазіргі Ньютаун Крик Қалдық Суларды Тазарту Құрылысынан, Бруклиндегі Гринпойнттен басталады және Инглиш Киллздің қарсы жағындағы сол жағалауға құяды. Бұрын ол оңтүстікке қарай Гринпойнт даңғылына дейін созылған, бірақ 20-шы ғасырда түзетіліп, каналға айналдырылды. Өзеннің көп бөлігі тазарту құрылысына орын беру үшін толтырылды. Бүгінде Ньютаун Крик табиғат серуен жолы өзеннің қалған бөлігімен өтеді. Маспет Крик Квинстегі Маспеттен басталып, оң жағалаудан өтеді және Ньютаун Крикке құйылғанға дейін шамамен 305 метр (1000 фут) жүреді. Квинстің өнеркәсіптік дамуына дейін Маспет Крик Риджвуд үстіртінде пайда болған, бұл үстірт оңтүстікке қарай Ньютаун Крик және шығысқа қарай Флашинг өзенінің су жинау алаптарын бөліп тұрған. Инглиш Киллз Шығыс Уильямсбургтегі 465 Джонсон даңғылындағы CSO құбырынан басталады. Ол жыл сайын ағынды судың белгілі бір көлемін шығарады. Инглиш Киллздің қазіргі бағыты 19-шы ғасырдың соңында түзетілді. LIRR Бушвик тармағы және Метрополитен даңғылы көпірі Киллзден өтеді. Шығыс тармағы Метрополитен және Ондердонк даңғылдарындағы CSO құбырынан басталады, ол жыл сайын суды шығарады. Оны тек Гранд-стрит көпірі ғана кесіп өтеді.

Ерте тарих

Өзен өз атын Нью-Тауннан (Nieuwe Stad) алады, ол қазіргі Квинстегі Элмхерст ауданындағы голланд және британдық қоныстың атауы еді. Он тоғызыншы ғасырдағы қала құрылысы және айналасындағы аудандардың өнеркәсіптік дамуына дейін Ньютаун Крик ұзын және ағысы шалғай болатын, кеңдігі Мүсіл аралы мен Фурман аралы сияқты аралдарды қамтитын су жолы болды. Ол қазіргі Бруклиндегі Бушвик, Уильямсбург және Гринпойнт аудандарының, сондай-ақ Куинстегі Маспет, Риджвуд, Саннисайд және Лонг-Айленд-Сити аудандарының бір бөлігін сумен жуды. Америка революциясы кезінде британдық генерал Уоррен өз штабын осы өзеннің бойында орналастырған. Саккет үйі ДеУит Клинтонның әйеліне мұра болып өтті, ал Клинтон Эри каналы жобасын жоспарлаудың көп бөлігін сол жерде өткізді. Гершом Мурдың меншігінде Ньютаун Пиппинс деп аталатын алмалар өсірілді. Бұл алмалар тез арада кең танымал болды, Лондон бау-бақша қоғамының алмалардың "Таңдаулы тізіміне" еніп, Бенджамин Франклиннің, Томас Джефферсонның және королева Викторияның мақтауына ие болды. Виктория алманы татып көргеннен кейін алма импортына салық салуды жойды.

Индустрияландыру

19-ғасырдың басында фермерлер өз тауарларын нарыққа жеткізу үшін арықты пайдаланды, бірақ Пенсильваниядан мұнай келіп, бір кезде көмірден мұнай айыру қондырғыларына жеткізілген кезде, арықтағы трафик күрт өсті. Көптеген мұнай өңдеу зауыттары пайда болды, соның ішінде Роберт Чесброудың вазелин ретінде сатылатын мұнай желесін шығаратын зауыты. 1860 жылы Куинсте тек бір мұнай өңдеу зауыты болды, бірақ керосин және басқа мұнай өнімдеріне деген сұраныс олардың санын күрт арттырды, олардың барлығына сақтау және өңдеу үшін үлкен жер участалары, сондай-ақ өнімді тасымалдау үшін құбырлар қажет болды. Джон Д. Рокфеллер Standard Oil компаниясының Ньютаун-Крик аймағында орналасатынын шешті және жақын арада бәсекелестерінің мұнай өңдеу зауыттарын сатып ала бастады. 1880 жылдары компания апта сайын шикі мұнайды өңдеп, 100-ден астам дистилляторларында 2000 адамды жұмысқа алды. Арықтың төңірегіндегі жайылымдық жер "өзара байланысқан кемежайлардың, дистилляторлардың, резервуарлардың және құбырлардың кең кешеніне" айналды, ол тек мұнай өңдеу зауыттарына ғана емес, сонымен қатар бояу және лак өндірушілер, күкірт қышқылын өндіретін химиялық компаниялар сияқты байланысты салалардың объектілеріне де қызмет етті. Есептеулер бойынша, бұл өнеркәсіптік объектілер апта сайын қалдықтарды шығарып, оларды өртеді немесе арықтың суына немесе ауаға тастады. Қалдықтардың ішінде шлам қышқылы болды, ол сульфатты тыңайтқыштарда қолданылатын шайыр тәрізді зат еді. Бұл кәсіпорындар шикізат көзіне жақын зауыттар салып, қалдықтарын қоршаған ортаға төгіп тастады, химиялық компаниялар да күкірт қышқылын өндіру қалдығын төкті. 19-ғасырдың ортасына қарай Ньютаун-Крик ірі өнеркәсіптік су жолына айналды, ал қала 1866 жылы оған шикі кәріз суларын төгуді бастады. Компанияның өркендеген кезеңінде шамамен 1250 адам жұмыс істеді, бірақ балқыту зауыты жабылғаннан кейін жұмыс күші азайды, содан кейін 1986 жылы ол АҚШ Пошта қызметіне сатылды. USPS балқыту процесінен ауыр металл қалдықтарының қабылдамас деңгейін анықтағаннан кейін, АҚШ прокурорының кеңсесі Phelps Dodge компаниясын сатуды жоюға, мүлікті қайтарып алуға және оны тазалауға мәжбүр етті, бірақ 2016 жылға дейін бұл жұмыс істелмеді. Ньютаун-Крикті Флашинг өзенімен байланыстыратын каналды алғаш рет 19-ғасырдың соңында ұсынған. Канал Маспет-Крик өзенінің тоқтап тұрған суын ағызып, екі су жолының арасында тікелей бағыт құрған болар еді, бірақ сол кездегі егістік жердің индустриялануына қарсы болған Орталық Куинстің тұрғындары оған қарсылық көрсетті. 1914 жылы Флашинг өзені мен Ньютаун-Крикті байланыстыратын 9 шақырымдық каналды салу жоспарлары жасалды, олардың жобалары кем дегенде бір ғасыр бұрын жасалған. Аталған канал ешқашан салынбады. 1929 жылы бекітілген арықтың дендрологиялық жобасы 1930 жылдары Муссель аралын жойды. Сонымен қатар, Фурман аралының шығыс жағалауындағы Шати-Крик арығы сусызданып, арал Маспет қаласының бір бөлігіне айналды.

Белгілі ластану оқиғалары

1950 жылға дейін Манхэттен даңғылы мен Хьюрон көшесінің қиылысындағы ірі мұнай сақтау нысандары Exxon Valdez мұнай төгілуінен асып түсетін мөлшерде мұнай төгіп жатты. Сол қиылыстағы жер астындағы жарылыс та мәселені ушықтырды. BP, Chevron және ExxonMobil компаниялары төгілген мұнайдың жартысын, шамамен, 500 миллион галлонын алып тастады және алынған мұнайды сатты. 1973 жылы Питер ван Идерстин зауыты, 1855 жылдан бері малдың қалдықтарын және кем дегенде 10 тонналық бір пілді тыңайтқышқа, мал азығына және желімге айналдырып келген, бұлақты жануар майларымен ластады деп айыпталды. Зауыт екі жылдан кейін жабылды, бірақ жанған жануарлардың иісі ұзақ сақталды. 1978 жылы АҚШ жағалау күзетінің тікұшағы кездейсоқ тексеру кезінде Гринпойнт мұнай төгілуін анықтады, бұл төгілу тағы 30 жылға созылды және барлығы Exxon Valdez мұнай төгілуінен үш есе көп мұнай төгілді. 2000 жылдардың басында құрылыс қарқыны өскен кезде құрылыс компаниялары арыққа бетон қоспасын төгіп тастады. Қала 2005 жылы Empire Transit Mix компаниясына құпия құбыр арқылы қоспасынан құтылғаны үшін айыппұл салды. Кейбір компаниялардың төгілген суларының pH деңгейі тұрмыстық аммиак деңгейімен тең болды. Бұл Нью-Йорк қаласының қоршаған ортаны қорғау департаменті басқаратын ең ірі сарқырамалық тазарту қондырғысы. Гринпойнт өзенінің сағасына жақын оңтүстік жағалауда орналасқан зауыт Манхэттеннің шығыс жағынан келетін судың көп бөлігін тазартады. Гринвич ауылы, Төменгі Шығыс жағы, Мидтаун Шығыс және 71-ші көшеге дейінгі Шығыс жағындағы қаржы ауданынан кәріз сулары 180 миль (290 км) кәріз құбырлары арқылы 13-ші көше мен Авеню D-дегі Он үшінші көшедегі сорғы станциясына жіберіледі, ал содан Шығыс өзенінің астынан зауытқа барады. Күнделікті ағын көлемі – , ал жаңбырлы күндері артады. 1977 жылы Нью-Йорк қаласындағы тоқ кесілуі кезінде (Ист-Риверге төгілген шикі ағынды сулардың) үлкен мөлшерде төгілуіне байланысты, 1995 жылы федералды үкімет қалаға нысандарды қайта жаңартуды тапсырды. Осыған қарамастан, 2003 жылғы Солтүстік-Шығыс аймағындағы тоқ кесілуі кезінде де шикі ағынды сулар төгілді. 1998 жылы қала нысанды кеңейту бағдарламасын бастады. Құрылыс 2014 жылы аяқталды, және жаңарту процесі кезінде зауыт жұмысын тоқтатпады. Зауыттың ерекше архитектурасы, әсіресе 42 метрлік биіктігі бар металл "қорыту жұмыртқалары", түнде көк жарықтармен жарықтандырылады, оны жергілікті мақтанышқа айналдырды. Зауыттың кеңейтуіне бастапқыда қарсы болған жергілікті тұрғындарды ынталандыру үшін Нью-Йорк қаласы 2009 жылы зауыт аумағынан тыс жерде Ньютаун ағысының бойында серуендеу жолын салды. Кейіннен Солтүстік Бруклин қайық клубы Exxon компаниясымен мемлекеттік келісімнен түскен қаражат есебінен ағысқа қол жеткізуді қамтамасыз ету үшін қайық тұрағы мен білім беру орталығын салды. Зауыттың кеңейтілуіне қарамастан, 2014 жылы қала 1972 жылғы федералды таза су туралы заңға толыққанды сәйкес келмейді, онда екінші реттік тазарту кіретін ағынды судан ластаушы заттардың 85% -ын жою керек, сондай-ақ Нью-Йорк штатының 1992 жылғы бұйрығына сәйкес 2013 жылға дейін ағып кетуді болдырмау керек. Ньютаун-Крик зауытынан ағып кетулер аптасына бір рет орын алады. Бұл кезде, ағынды судың көлемі Ньютаун өзенінің ағынды суды тазарту қондырғысының қуатынан асып кеткен кезде, ағынды суға қоқыс, пестицидтер, мұнай өнімдері, полихлорирленген бифенилдер (ПХБ), сынап, кадмий, қорғасын, патогенді микроорганизмдер және судың еріген оттегі мөлшерін төмендететін қоректік заттар төгіледі. Бұл құю біріктірілген кәріз ағыны немесе CSO деп аталады. Ағынның себебі тіпті 10 сантиметрден кем жаңбыр болуы мүмкін. Көшедегі сумен ағынға түскен кез келген зат, үйлер мен кәсіпорындардың дәретханаға немесе ағынды суға төгіп жібергендері тазаланбастан Ньютаун крікке немесе Нью-Йорк портына түсіп кетуі мүмкін. Нью-Йоркте CSO оқиғасы аптасына бір рет орын алып, шамамен 500 миллион галлон шикі ағынды суды тікелей Нью-Йорк портына төгеді. CSO Нью-Йорк қаласының су сапасына ең үлкен зиян келтіреді. Қалалық әкімдік 2022 жылға дейін толыққанды талаптарға сай келетін Ньютаун-Крик зауытын салу жоспарын ескере отырып, 2013 жылғы мерзімді кейінге қалдыруды өтінді. 2007 жылы Гринпойнт, Бруклин тұрғындары мен Нью-Йорк штатының Бас прокуроры Гринпойнт мұнай төгілуіне қатысты сотқа шағымданды. 2010 жылдың 27 қыркүйегінде федералды Қоршаған ортаны қорғау агенттігі Ньютаун Крикті Суперфонд нысаны ретінде белгіледі, бұл өзенді бағалауға және экологиялық жағдайын жақсартуға жол ашты. Қоршаған ортаны қорғау топтары бұл шешімді қолдады.

Мемлекеттік жобалар

Планк Роудтың қоғамдық жағалауы, Куинс аймағында 58-ші көше аяқталып, өзенмен қосылатын жерде орналасқан. Бұл жағалау 2013 жылы Ньютаун Крик Альянсының NY NJ Harbor & Estuary Program, New England Interstate Water Pollution Control Commission (NEIWPCC) және Нью-Йорк штатының табиғатты қорғау департаментінің қолдауымен қайта жаңартылған, халыққа ашық қол жетімді мекен. Мұнда өзеннің әсем көрінісін тамашалауға болады, екінші жағында Манхэттен көрінеді, суға қарай қысқа жол салынған, жергілікті тозаңдаушыларға арналған бақша, төсенішпен жабылған жолдар және осы жердің тарихи маңыздылығын баяндайтын тақта орнатылған.

Қылмыс құрбандары

Қылмыскер Джоэл Рифкин көптеген құрбандарын сағаға тастап жіберген. Олар көбінесе шелекке салынып қойылатын.

Су сапасы

Қалдық суларды тазарту қондырғысы кеңейтілгенімен, тіпті шамалы жаңбыр да жүйеге жүк салып, 23 түрлі жерден тазаланбаған сарқынды су мен көше ағынды суларын тікелей өзенге құюына себеп болуы мүмкін. Бұл біріккен кәріз суларының ағып кетуі өзеннің үнемі ластануына әкеледі. Қаланың одан әрі дамуымен жаңбыр мен сарқынды су ағып кетуі арасындағы шекара тарылып барады. Сонымен қатар, 2013 жылдың желтоқсанында EPA қызметкерлері мұнай мен адам қалдықтарынан өзге, мырыш, цезий-137 және полихлорлы бифенилдер сияқты улы заттар табады деп күтілді. Vernon Avenue көпірін батысқа қарай сәл жылжыту жоспарланған. Ағыс бойындағы келесі көпір – 1987 жылы салынған Greenpoint Avenue көпірі, ол 1850 жылдарға дейін салынған ескі көпірлерді алмастырды. English Kills және East Branch бірігетін жерге дейінгі соңғы көпір – Brooklyn Queens Expressway (Interstate 278) арқылы өтетін Kosciuszko көпірі; ол 1939 жылы салынды және 2017–2019 жылдары жаңасымен ауыстырылды. Бұрын салынған, бірақ қазір бұзылған бірнеше көпірлер Ньютаун сағасын кесіп өткен. Vernon Avenue көпірі, Бруклиндегі Manhattan Avenue-ді Куинстегі Vernon Boulevard-пен байланыстырған, 1905 жылдан 1954 жылға дейін болған Warren фермалы конструкциясынан жасалған көпір. Penny Bridge, қазіргі Kosciuszko көпірі орналасқан жерге жақын, Бруклиндегі Meeker Avenue-ді Куинстегі Laurel Hill Boulevard-пен байланыстырған айналмалы көпір болды. Penny Bridge-тің түрлі нұсқалары 1803 жылдан бастап 1939 жылы Kosciuszko көпірі аяқталғанға дейін болды. Соңында, Maspeth Plank Road көпірі Бруклиндегі Maspeth Avenue-дің екі бөлігін және English Kills мен East Branch бірігетін жерге жақын орналасқан Куинс бөлігін байланыстырды. Ол 19 ғасырдың соңында кеме жүруге кедергі келтіретін объекті деп танылып, алынып тасталды.

Үй қайықтары

Ньютаун сағасында бірнеше үй қайықтары тоқтатылған. Олардың арасында бұрынғы "Мартас Винеярд" паром кемесі болған "МВ Шамончи" де бар, ол 2005 жылы қызметтен шығарылып сатылғаннан кейін Бруклинге келді. Басқа қайықтар тұрғындарға жалға беріледі. Көптеген қайықтар жағажайы жоқ қала жеріне орналасқан, сондықтан иелері қайығын тоқтату үшін ақы төлемейді. Қайықтарда тұратындар бірнеше рет қаланың Шағын Бизнес Қызметтері департаменті мен Көлік Департаменті тарапынан шығарылу қаупіне тап болды.