Кіріспе

Нукулау аралы – Фиджи мемлекетіне қарасты кішкентай арал. Ол Фиджи астанасы Сува қаласына жақын, шамамен он километрге батысқа қарай орналасқан. Бұл арал соңғы 160 жылда Фиджидің демографиялық және саяси дамуында маңызды рөл атқарған, тарихқа толы жер.

Тарих

Нукулау 1874 жылы Фиджидің британдық тәжге өтуіне ықпал етті. 1846 жылы американдық консул Джон Браун Уильямс аралды бар болғаны отыз долларға сатып алды. Ол 1849 жылға дейін өзі салған екі қабатты ағаш үйде тұрды. Сол жылдың 4 шілдесінде, Американың тәуелсіздік күні тойлануы кезінде, Уильямске тиесілі дүкен, зеңбірек жарылуынан бастау алған өртте қирады, ал ол өрттен құтқарып алған мүліктерін Фиджи жергілікті тұрғындары тонап кетті. 1855 жылы тағы бір өрт Уильямстің үйін жойды. Уильямс Баудың Вунивалуын (жоғарғы басшысын) Какобауды және өзін-өзі жариялаған Туи Витиді (Фиджи патшасы) тонауға жауапты деп есептеді және Бірінші Фиджи экспедициясындағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қолдауымен Уильямстің 5000 АҚШ долларына бағаланған шығындарын және басқа қоныс аударушылардың талаптарын өтеу үшін 43 531 АҚШ долларын талап етті. 1858 жылы екінші американдық экспедиция ұйымдастырылды, оның барысында кепілдер ұсталды. Какобаудың қарызды төлеуге шамасы жетпегені және АҚШ-тың басып кіруі мен аннексиясынан қорқуы Ұлыбританиямен келіссөздер жүргізуге алып келді. Австралия Полинезия компаниясының тиімді басшылығымен тұрақты конституциялық монархия құруға жасалған әрекет сәтсіз аяқталғаннан кейін, келіссөздер 1874 жылы аралдарды Ұлыбританияға беру туралы шешімге келді, бұл британдық үкімшіліктің шамамен бір ғасырына жол ашты. Қазіргі тарихшылар АҚШ-тың өтемақы талабының қатты әсіреленгенін және көбінесе жасалма екенін айтады (Robson, A. E, Prelude to Empire, 2004, 84-бет, Calvert 1856 және Freemantle 1856 сілтемесі). Нукулау аралының қызықты тарихы британдық билік орнағанмен аяқталған жоқ. 1879 жылдан 1916 жылға дейін арал британдық отаршылдар әкелген мыңдаған үнділік шаруаларды карантинге алу орталығы ретінде пайдаланылды. Денсаулық тексерулерінен өткеннен кейін, олар Фиджидегі қант плантацияларында жұмыс істеді немесе Үндістанға қайтарылды.

Нукулау түрмесі

2000 жылы Нукулауда Джордж Спейт және 2000 жылы премьер-министр Махендра Чодхри үкіметін құлатқан төңкеріске қатысқандарды ұстау үшін түрме ашылды. 2006 жылдың 18 желтоқсанында Фиджи әскери билеушісі коммодор Франк Байнимарама түрменің жабылатынын және оның тұтқындары басқа түрмелерге ауыстырылатынын хабарлады. Бұл жер 2000 жылға дейін болғандай, қоғамдық саябаққа қайтарылмақ. Түрме 20 желтоқсанда жабылды және оның тұрғындары Вити Леву материгіндегі түрмелерге көшірілді. 26 желтоқсанда алғашқы адамдар аралға баруға мүмкіндік алды. Аралды күтіп ұстауға көмектесу үшін әр кісіге 2 доллар төленеді. Барбекю жасауға болады және кемпингке шығуға рұқсат алу қажет.

Нукулау аралына тасымалдау

Қайық бағасы ересектер үшін бір бағыт-қайтым бағасы 15 доллар, ал балалар үшін жарты бағасы.

Аралдағы нысандар

Аралда сарай бар, бірақ келушілер өздерінің шатырларын алып, тіктеп қонуға болады. Сарайда жатқызуға қажетті заттарды өзіңізбен әкелуіңіз керек. Аралда жуыну және дәретхана жағдайлары бар, бірақ бір күндік сапарға немесе түнеуге баратын болсаңыз, ішуге арналған суды өзіңізбен алып жүруіңіз қажет. Шамамен тоғыз барбекю орындары бар, ал ыстық плита әрдайым аралдың күзетшісінде болады. Lovo жасауға да мүмкіндік бар, бірақ сіздерге жұмыс күші мен біршама отын жеткізу қажет.