Кіріспе

Франциядағы футбол клубы

Футбол клубы «Сошо Монбельяр» (soʃo mɔ̃beljaʁ; көбінесе FCSM немесе жай ғана «Сошо» деп аталады) – Монбельяр қаласында орналасқан француз футбол клубы. Клуб 1928 жылы құрылған және қазіргі уақытта француз футболының үшінші лигасы – Чемпионат Ұлттық лигасында ойнайды. 2022–23 маусымында 9-шы орын алғанмен, әкімшілік шешіммен 2-ші лигадан төмендетілді. «Сошо» өз үй ойындарын қала ішінде орналасқан «Стад Огюст Бональ» стадионында өткізеді. «Сошоны» Peugeot отбасының көрнекті өкілі Жан Пьер Пежо құрды және клуб француз футболының бірінші дивизионының негізін қалаушыларының бірі болып табылады. Клуб екі рет 1-ші лигада және Франция кубогында жеңіс тойлады, сондай-ақ Лига кубогын ұтып алды. «Сошоның» соңғы жетістігі 2007 жылы Ален Перриннің басшылығымен Франция кубогының финалында пенальтилер сериясында «Марсельді» 5:4 есебімен жеңген кезде болды. «Сошоның» түстері – алтын және теңіз көгі. «Сошо» жастар академиясымен танымал, ол Франциядағы жастар академияларының үздік ондығына тұрақты түрде кіреді (2010 жылы төртінші орын). Академиядағы ең табысты команда – 19 жасқа дейінгілер, олар 1973 және 2007 жылдары екі рет Гамбарделла кубогын жеңіп алды. 2010 жылы «Сошо» бұл жарыстың финалында «Мецке» екінші орынды иеленді. Академия Янник Стопира, Эль Хаджи Диуф, Жереми Менез, Бернард Дженгини және Бенуа Педретти сияқты бірнеше талантты ойыншыларды тәрбиеледі. Клуб 2014 жылы құлдырағанша, элиталық дивизионда тұрақты орын алған.

Тарих

Футбол клубы Сошо Монбельяр 1928 жылы француздық автомобиль өндіруші компанияның директоры Жан Пьер Пежоның «Футбол клубы Сошо» деген атпен құрылған. Peugeot компаниясы жұмыскерлерінің бос уақытын өткізу үшін футбол клубы құруды көздеген. Ол Луи Майллард Салинді клубтың алғашқы президенті етіп тағайындады, ал Морис Бейллиді клубтың алғашқы басқарушысы етіп бекітті. Бейли де команда мүшесі болды. Сошо алғашқы матчын 1928 жылдың 2 қыркүйегінде жергілікті клубтың резервтік командасына қарсы өткізді. Клуб Франш-Конте аймағындағы футбол лигасының ең төменгі лигасына қосылды және үш аптадан кейін алғашқы лигалық матчын өткізіп, 12:1 есебімен жеңіске жетті. Пежо француз футболын кәсібилендіруді алғашқылардың бірі болып қолдады және 1929 жылы ойыншыларына жалақы төлейтінін мойындады, бұл сол кезде қатаң түрде тыйым салынған еді. Содан кейін бірнеше француздық халықаралық және шетелден келген ойыншыларды тартып алу Сошоның аймақтағы бәсекелестерін, атап айтқанда AS Montbéliard және AS Valentigney-ді оңай жеңуіне әкелді. 1930 жылдың маусым айында Монбельярд Сошомен бірігуге келісіп, бүгінгі клубты құрды. Келесі айда Франция футбол федерациясының Ұлттық кеңесі француз футболын кәсібилендіруді қолдап, 128:20 дауыспен шешім қабылдады. Пежо кәсібиліктің жақтаушысы болғандықтан, Сошо жаңа жарғыны қабылдаған алғашқы клубтардың бірі болды және осылайша кәсіби клубқа айналды. Лиганың алғашқы маусымында Сошо өз тобында 3-орынды иеленді. Клубтың соңғы орны кейіннен топтың чемпионы Антибес пара алуға күдікті деп табылғандықтан лигадан шеттетілгеннен кейін 2-орынға көтерілді. 1934-1935 жылғы маусымда Сошо алғашқы лигалық титулын жеңіп алды, Страсбургтен бір ұпаймен озып кетті. Уругвайлық басқарушы Конрад Росс, капитан Этьен Маттлер, «Бельфорттың Арыстаны» деп белгілі, және шабуылшылар Роджер Куртуа мен Бернард Уильямс бастаған Сошо лигада тек төрт рет жеңіліске ұшырады. Екі маусымнан кейін сол команда, қақпашы Лоран Ди Лорто және швейцариялық дуэт Андре Абеглен мен Максим Леманмен бірге, Сошо алғашқы Франция кубогын жеңіп алды. Финалда клуб лигадағы қарсыласы Страсбургпен кездесіп, Вильямс пен аргентиналық Мигель Анхель Лауридің голдарымен алсастықтарды 2:1 есебімен жеңді. Росс 1938 жылы тағы бір лигалық титулды жеңіп, Сошодағы карьерасын аяқтады. 1938-1939 жылғы маусымнан кейін Росс және бірнеше ойыншылар Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуына байланысты шетелде ойнау және басқару үшін клубтан кетті. Соғысқа қатыспағандар француз армиясымен күресуге шақырылып, клубтың амбицияларын шектеуге мәжбүр етті. Соғыс жылдары қаржылық тұрақтылықты сақтау үшін Сошо жергілікті бәсекелесі AS Valentigney-мен уақытша бірікті. «ФК Сошо Валентигни» деп аталған клуб 1942 жылдан 1944 жылға дейін соғыс кезеңіндегі чемпионаттарға қатысты. Соғыс аяқталғаннан кейін Сошо бірігуді тоқтатты, қайтадан кәсіби клубқа айналды және бастапқы атына оралды. Алайда клуб соғысқа дейінгі деңгейіне орала алмады және кейіннен ойыншыларға ұсыныстар жасаудан бас тарту туралы шешім қабылдады, бұл сол кезде кең таралған құбылыс болды, оның орнына команданың бюджетін сақтауға баса назар аударды. Соғыстан кейінгі алғашқы маусымда Сошо 15 ұпаймен соңғы орынды иеленіп, лигадан төмендеді. Сошо екінші дивизионда бір маусым ғана өткізіп, 1947-1948 жылғы маусымда 1-дивизионға оралды. Клуб келесі 13 маусымды 1-дивизионда өткізіп, ең жақсы нәтижесі 1952-1953 жылғы маусымдағы 2-орын болды, осы маусымда клуб чемпион «Стад Реймс» клубынан кейін екінші орынды иеленді. Сол маусымда Сошо 1938 жылдан бері алғаш рет «Шарль Драго» кубогын жеңіп алды. 1959 жылы клуб Франция кубогының финалына қайта оралды, алайда нәтиже Сошоның пайдасына болмады, клуб 2:2 есебімен тең түскеннен кейін қайталаған матчта «Гавр» клубына 3:0 есебімен жеңілді. 1960 жылдардың басында 2-дивизионда ойнағанына қарамастан, Сошо екі маусым қатарынан «Драго» кубогын жеңіп алды. Клуб 1964 жылы 1-дивизионға оралды және 20 жылдан астам уақыт бойы лигада ойнады, 1987-1988 жылғы маусымда 2-дивизионға түсуге дейін үздік ондықта аяқтады. Сошоның бірінші дивизиондағы 24 жылдық тарихында клуб төрт рет еуропалық жарыстарда ойнады. 1980-1981 жылғы маусымда Сошо көптеген адамдарды таң қалдырды, ол УЕФА кубогының жартылай финалына жетті. Бұл турда голландиялық «АЗ» клубы 4:3 есебімен жеңіске жетті. Бұл кезеңде клубтың табысы 1974 жылы құрылған клуб академиясының нәтижесі болды, ол дереу нәтиже берді. Бернард Генгини, Янник Стопира, Жоэль Батс және Филипп Анзиани сияқты ойыншылар Сошоның отандық жетістіктеріне үлкен үлес қосты. 1990 жылдары бірінші және екінші дивизиондар арасында тербеліп, Сошо жаңа мыңжылдықтың басында 1-дивизионға оралды, қазір «Лиг 1» деп аталады. Клуб алғашқы үш маусымында үздік ондықта аяқтауымен көптеген адамдарды таң қалдырды. Сондай-ақ, бұл үш жылдың ішінде «Кубок де ла Лиг» финалына қатысты, ал келесі жылы лига кубогын жеңіп алды. 2003 жылғы финалда «Монако» клубынан жеңіліс тапты. 2004 жылы тәжірибелі «Сошо» финалға қайта оралды, онда «Нант» клубымен кездесті. «Сошо» пенальтилер сериясында 5:4 есебімен жеңіске жетіп, 40 жылдан бері жеңіп алған алғашқы маңызды титулын жеңіп алды. Клубтың келесі титулға ие болуына көп уақыт кетпеді, «Сошо» 2006-2007 жылғы маусымда Франция кубогын жеңіп алды, «Марсель» клубын пенальтилер сериясында жеңді. «Марсель» матчқа фаворит ретінде келді, себебі 12 күн бұрын «Сошоны» 4:2 есебімен жеңген еді. Алайда «Сошо», Ален Перрин басшылығымен, елді таң қалдырып, 1937 жылдан бері жеңіп алған алғашқы Франция кубогын жеңіп алды. 2015 жылдың шілдесінде Peugeot команданы гонконгтық Ledus компаниясына сатты. 2018 жылы испандық «Алавес» клубы (Ledus компаниясының үлесіне ие болған) «Сошомен» серіктестікке түсетіні туралы хабарланды, алайда келісім бірнеше ай ғана сарқып, сол жылдың желтоқсан айында күрт аяқталды. Омар Даф бас тренерлік қызметін атқарып тұрғанда, FCSM «Гренобль Фут 38» клубына қарсы маусымның соңғы матчында жеңіске жетіп, «Лиг 2» сақтап қалды. Клуб «Лиг 2» турнирінде 16-орынды иеленді, бірақ DNCG (Ұлттық басқаруды бақылау дирекциясы) есептерінің теңгерімсіздігіне байланысты «National» лигасына төмендетілді. «Tech Pro» компаниясының экономикалық проблемаларына байланысты клубтың бағын ресми түрде өз қолына алған қытайлық жылжымайтын мүлік тобы «Nenking» клубты құлаудан сақтап қалу үшін қаржы құйды. «Nenking» сонымен қатар Самуэль Лоранды бас директор лауазымына тағайындады. 2020 жылдың сәуір айында «Футбол клубы Сошо Монбельяр» SASP (Société Anonyme Sportive Professionnelle) ресми түрде «Nenking» тобының меншігіне көшті. «Бұл сату келісімдерге сәйкес жүзеге асырылды, бұрын Ledus компаниясымен жасалған келісімдерге сәйкес» және Фрэнки Яу президент болды. 2023 жылдың 28 маусымында DNCG «Сошоның» қаржылық дағдарысына байланысты «Чемпионат National» лигасына әкімшілік реттеу арқылы төмендетілуін растады.

Стадион

Сошо үй матчтарын Монбельярдағы Аугуст Бональ стадионында өткізеді. Стадион 1931 жылы салынды және сол жылдың 11 қарашасында ашылды. Бұл нысан бұрын Stade de la Forge деп аталатын. 1945 жылдың шілдесінде клуб стадионның атын қазіргі түріне өзгертті. Ол клубтың бұрынғы спорт директоры Аугуст Боналдың құрметіне аталған, ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде немістермен ынтымақтасудан бас тартып, осыдан кейін өлтірілген. Аугуст Бональ стадионы екі рет жаңартылды: 1973 және 1997 жылдары. 1997 жылы стадионның көп бөлігі толығымен қайта жаңартылып, дерлік жаңа стадион салынды. Жаңарту кезеңінде де стадионда матчтар өткізілді, бірақ сыйымдылығы шектеулі болды. Жаңартуға 114 миллион франк жұмсалды, және оны аяқтауға үш жылға жуық уақыт кетті. Nouveau Bonal ресми түрде 2000 жылдың 22 шілдесінде ФК Нант пен АС Монако арасындағы Чемпиондар кубогы матчында ашылды. Стадионның қазіргі сыйымдылығы 20 005 адамды құрайды.