Кіріспе
Францияның Бордо қаласындағы футбол клубы, ерлер футбол клубы. ФК «Жирондин де Бордо» белсенді бөлімдері: Футбол (ерлер), Футбол (әйелдер). «Футбол клубы де Жирондин де Бордо» (ʒiʁɔ̃dɛ̃ də bɔʁdo) клубы, көбінесе «Жирондин де Бордо» немесе жай ғана «Бордо» деп аталады, – Францияның Жиронда департаменті, Жаңа Аквитания аймағындағы Бордо қаласында орналасқан кәсіби футбол клубы. Команда қазіргі уақытта француз футболының екінші лигасы – Лига 2-де ойнайды және оны Альберт Риера жаттықтырады. «Бордо» клубы 1881 жылдың 1 қазанында көпсалалы спорт клубы ретінде құрылған және Франциядағы ең табысты футбол клубтарының бірі болып саналады. Клуб алты рет 1-дивизион/Лига 1 жеңімпазы атанды, соңғысы 2009 жылы. «Бордо» сонымен қатар төрт Франция кубогын, үш Лига кубогын және үш Чемпиондар кубогын жеңіп алды. Халықаралық жарыстарда «Бордо» 1996 жылы УЕФА кубогының финалына, ал 1950 жылы Латын кубогының финалына жетті. Құрылғаннан бір жыл өткен соң клубтың стадионы «Стад Шабан Дельмас» болды, бірақ 2015 жылдан бері «Бордо» үй матчтарын «Мамут Атлантик» стадионында өткізеді. «Бордо» 1936 жылдың 2 шілдесінде кәсіби футбол статусын алды, бұл клубтың «Жирондин Гвиенн Спорт» клубымен бірігуінің нәтижесінде қазіргі клуб құрылды. «Бордо» клубының кәсіби футболға көтерілуі француз футбол федерациясының француз футболында кәсіби деңгейді арттыру туралы өтінішімен бірге жүрді, себебі 1932 жылға дейін мұндай деңгей болмаған. Клуб француз футболының екінші дивизионына қосылып, 1937–1938 маусымында тұңғыш рет өнер көрсетті. Клубтың алғашқы бас жаттықтырушысы испандық Бенито Диас болды. Диас командаға Сантьяго Уртизбереа және Хайме Манцисидор сияқты испан ойыншыларын шақырды, соңғысы капитан қызметін атқарды. Командадағы ең танымал француз футболшылары – атамекендік шабуылшы Анри Арнодо және қақпашы Андре Жерар болды. «Бордо» клубының алғашқы ресми матчын 1937 жылдың 23 мамырында «Коломб» стадионында «Рон Альп» аймағының «Сьонзиер» клубына қарсы өткізіп, 2:1 есебімен жеңіске жетті. Клубтың алғашқы лигалық матчы 22 тамызда Тулуза қаласында 3:2 есебімен ұтылды. «Бордо» клубының алғашқы лигалық жеңісі «Ним» клубына қарсы болды. Өкінішке орай, команда дивизионның оңтүстік аймағында 6-орынды иеленді. «Бордо» клубының сәтсіз өнер көрсетуі оны лиганың плей-офф кезеңіне жіберді, онда команда лайықты 3-орынды иеленді. Бір жылдан кейін «Бордо» жаңа үйіне – «Стад Шабан Дельмас» стадионына көшті, ол бұрын «Парк Лескюр» деп аталған. Бұл нысан 1938 жылғы ФИФА әлем чемпионаты үшін арнайы салынды және жарыс аяқталғаннан кейін «Бордо» клубына берілді. Бұрын клуб үй матчтарын «Стад Галин» стадионында өткізген, ол қазір жаттығу алаңы ретінде пайдаланылады.
the men's football club
FC Girondins de Bordeaux active departmentsFootball(men's)Football(women's)
Football Club des Girondins de Bordeaux (ʒiʁɔ̃dɛ̃ də bɔʁdo), commonly referred to as Girondins de Bordeaux or simply Bordeaux, is a French professional football club based in the city of Bordeaux in Gironde, Nouvelle Aquitaine. The team currently plays in Ligue 2, the second tier of French football, and is coached by Albert Riera. Bordeaux was founded on 1 October 1881 as a multi sports club and is one of the most successful football clubs in France. The club has won six Division 1/Ligue 1 titles, the last in 2009. Bordeaux have also won four Coupe de France titles, three Coupe de la Ligue titles, and three Trophée des champions titles as well. In international competitions Bordeaux reached the UEFA Cup final in 1996 and the Latin Cup final in 1950. From a year to its inception, the club's stadium was the Stade Chaban Delmas, though since 2015, Bordeaux's home ground has been the Matmut Atlantique. Bordeaux achieved professional status in football on 2 July 1936, partly due to the club's merger with fellow Bordelais outfit Girondins Guyenne Sport, which resulted in the club that exists today. Bordeaux's rise to professionalism came about alongside the French Football Federation's plea to increase professionalism in French football, which prior to 1932, had been non existent. The club was inserted into the second division of French football and made its debut appearance during the 1937–38 season. The club's first manager was Spaniard Benito Díaz. Diaz brought fellow Spanish players Santiago Urtizberea and Jaime Mancisidor to the team with the latter serving as captain. The club's most prominent Frenchmen on the team were homegrown attacker Henri Arnaudeau and goalkeeper André Gérard. Bordeaux played its first official match on 23 May 1937 defeating Rhône Alpes based FC Scionzier 2–1 at the Stade de Colombes. The club's first ever league match was contested on 22 August losing away to Toulouse 3–2. Bordeaux recorded its first league win against Nîmes. Unfortunately for the club, the team finished 6th in the Southern region of the division. Bordeaux's disappointing finish inserted the club into the relegation playoff portion of the league where the team finished a respectable 3rd. A year later, Bordeaux moved into a new home, the Stade Chaban Delmas, which had previously been known as, simply Parc Lescure. The facility was built specifically for the 1938 FIFA World Cup and, following the competition's completion, was designated to Bordeaux. The club had formerly played its home matches at the Stade Galin, which today is used as a training ground.
1980-ші жылдары қайта танымал болды
Клод Бездің басшылығымен клубқа миллиондаған қаржы құйылған Бордо үш лига чемпионы, екі Франция кубогын жеңіп, еуропалық жарыстарда сәтті өнер көрсетті, әсіресе 1985 жылы Еуропа кубогының жартылай финалына жетті. Без команданы басқарған кезеңде Бернард Лакомб, Жан Тигана, Рене Жирар, Жан Кристоф Тувеннель және Тьерри Туссо сияқты бірнеше француздық халықаралық ойыншыларды шақырды. Сонымен қатар, Без тәжірибелі жаттықтырушы Эме Жакеді де әкелді. 1970-жылдардың негізгі ойыншылары Жиресс және Гернот Рордың жетекшілігімен Бордо 1950 жылдан бері алғаш рет 1983–84 маусымында лига чемпионы атанды, Монакомен ұпай саны тең болды, бірақ гол айырмасы артық болғандықтан чемпион атанды. Келесі маусымда Бордо тағы да лига жеңімпазы болды, екінші орындағы Нанттан төрт ұпаймен озып шықты. Еуропада Бордо 1984–85 жылғы Еуропа кубогында өнер көрсетіп, жартылай финалға жетті, испандық «Атлетик Бильбао», румындық «Динамо Бухарест» және советтік «Днепр» командаларын жеңіп, италиялық «Ювентус» клубына есе жіберді. Франция кубогында Бордо, ақыры, Марсельді 2:1 есебімен жеңіп, финалда Тигана мен Жиресс екі гол соқты. Бұл Франция кубогы клубы үшін 1941 жылдан бері алғашқы кубок болды, финалда сегіз рет ұтылғаннан кейін. Келесі жылы клуб тағы да кубокты жеңіп алды; Марсельмен өткен қайта матчта Бордо Филипп Фаржон мен Златко Вуйовичтің голдарымен екінші рет қатарынан кубок иегері атанды. Бордо 1986–87 маусымында төртінші лига титулын жеңіп, «дубль» жасады. 1989 жылы Бордо онжылдықты 1989 жылғы Лига 1 чемпионатында күміс жүлдемен аяқтады.
1990 жылдары күлден қайта тірілу
Әкімшілік мәселелерге байланысты клуб екі жыл өткен соң ғана төменгі лигаға түсіп қалды. Алайда, 1992 жылы «Ле Жирондин» сол жылғы 2-дивизион жеңімпазы атанды, осылайша француз футболының жоғарғы деңгейіне қайта оралды. Зинедин Зидан сияқты жас және дарынды ойыншылардың, шабуылшы Кристоф Дугарридің және сол қанат қорғаушысы Биксенте Лизаразудың қатарына қосылуымен клуб 1995 жылы УЕФА Интертото кубогын жеңіп, одан да биікке көтерілді. Осы талантты үштік клубты 1995 жылғы Король кубогының иегері – «Ротор Волгоград» клубын, «Реал Бетис», «Милан» және «Славия Прага» командаларын сәйкесінше екінші, үшінші, ширек және жартылай финалда жеңіп, 1996 жылғы УЕФА кубогының финалына шығарды. «Бордо» тағы үш жылдан кейін үлкен жетістікке қол жеткізіп, 1999 жылғы 1-лигадағы бесінші титулын жеңіп алды, ал шабуылшы Сильвен Вильторд 22 гол соғып, сол маусымның «Алтын бутсы» жүлдесін иеленді.
2000-шы жылдар
1999–2000 жылғы маусымда клуб алғаш рет жаңа УЕФА Чемпиондар лигасына қатысты. Екі маусым өткен соң Бордо 2002 жылғы Лига кубогының финалында «Лорьян» командасын 3:0 есебімен жеңіп, тағы бір жүлде алды. Одан кейін екі маусымнан соң «Le club au scapulaire» командасы төртінші турда «Брюгге» клубын жалпы есеп бойынша 4:1 есебімен жеңіп, 2004 жылғы УЕФА кубогының ширек финалына өтті, онда клуб ақырында жеңіске жеткен «Валенсия» командасына есе жіберді. 2013 жылы Бордо Франция кубогын жеңіп алды, финалда «Эвиан» командасын 3:2 есебімен ұтты. 2013–14 жылғы Лига 1 маусымында Бордо турнир кестесінде 7-орынды иеленді. 2015 жылы Бордо Вилли Сагнолды бас жаттықтырушы етіп тағайындады, бірақ 2016 жылы Сагнол маусымның алғашқы сегіз ойынында бір ғана жеңіске жеткені үшін қызметтен босатылып, оның орнына Ульрих Раме келді. 2016 жылдың 27 мамырында Раме Джоселин Гурвеннекпен ауыстырылды. 2018 жылдың 20 қаңтарында Гурвеннек жұмыстан босатылып, оның орнына Гас Пойет тағайындалды. Пойет Бордо командасын маусым соңында 6-орынға жеткізді. 2018 жылдың шілдесінде General American Capital Partners компаниясының бас директоры Джозеф ДаГроза M6 компаниясының 19 жылдық иелігінен кейін француз кәсіби футбол командасын 70 миллион еуроға сатып алуға тырысты. 2018 жылдың 18 тамызында Пойет Гаэтан Лаборде «Монпелье» клубына оның білімі мен келісімінсіз сатылған жағдайды «ұятты» деп атағаннан кейін Бордо клубынан шеттетілді. 2018 жылдың 5 қыркүйегінде Рикардо Гомес «Бас менеджер» лауазымына тағайындалды, бірақ ол бірінші команданың бас жаттықтырушысы болып ресми түрде тағайындалу үшін қажетті жаттықтырушылық лицензиясы болмады.
2020 жылдар, қаржылық дағдарыс және регрегация
2021 жылдың 23 сәуірінде COVID-19 пандемиясы салдарынан түсімнің азаюы және өткен жылы Mediapro телеарнасының құқықтарын ұстаушысы банкротқа ұшырап, төлемдерді уақтылы жүргізе алмағандықтан, клуб әкімшілік басқаруға берілді. Американдық иелері King Street клубты енді қаржылық тұрғыдан қолдамайтындарын мәлімдеді. 2021 жылдың 22 маусымында «Бордо» клубын Жерар Лопестің сатып алғаны жарияланды. 2021–22 жылғы Лига 1 турнирінде «Бордо» лига кестесінде соңғы орынды иеленді және 1990–91 маусымнан бері алғаш рет Лига 2-ге түсіп қалды, бұл қаржылық қиындықтарға байланысты әкімшілік шешімімен болған. 2022 жылдың 14 маусымында DNCG қаржылық мәселелерге байланысты «Бордоны» Ұлттық чемпионатқа (Championnat National) әкімшілік түрде түсірді. Клуб бұл шешімді «қатаң» деп сипаттап, оған шағымданатынын хабарлады. 2022 жылдың 27 шілдесінде «Бордо» шағымын қанағаттандырып, 2022–23 маусымда Лига 2-ге ресми түрде қайта қабылданды.
Жарыстар
Бордоның екі негізгі қарсыласы бар, біріншісі – Тулуза ФК-мен «Дерби де ла Гаронна», себебі Бордо мен Тулуза Францияның оңтүстік-батысындағы қалаларда ойнайтын екі ірі клуб, және екеуі де Гаронна өзенінің жанында орналасқан. Бұл қарсыластың тұрақтылығы мен бәсекеге қабілеттілігі 2001 жылы Тулузаның әкімшілік шешіммен Ұлттық чемпионатқа жіберілгеннен кейін 1-ші лигаға оралуынан кейін қалыптасты. «Ле Жирондин» сонымен қатар негізгі қарсыласы – ФК «Нантпен» де күш сынасады, бұл атау екі қаланың Атлант мұхитына жақын орналасуынан туындайды. Бұл қарсыластың тарихы 50 жылдан асып, екі клуб арасында барлығы 90 дерби ойыны өткізілген. Бордо тағы бір үлкен қарсыласы – «Марсельге» қарсы 44 жылдық рекордты сақтап келді. 1977 жылдың қазанынан 2022 жылдың қаңтарына дейін «Марсель» Бордоның өз алаңында жеңіске жете алмады.
Демеушілер
2020 жылдың шілдесінен бастап «Жирондин де Бордо» клубының жабдықтарын Adidas өндірушісі жасап шығарады. Клубтың негізгі демеушілері – «Bistro Régent» ресторан тізбегі, «Betclic» онлайн ставкалар компаниясы және «SEAT Cupra» автосалоны. Басқа демеушілер: UNMI, Abatilles, Carlsberg, Mumm, Coca Cola, La Bordelaise de Lunetterie, TBM, Бордо қалалық әкімдігі, Жиронда облыстық әкімдігі, Жаңа Аквитания аймағы.
Медиа
2008 жылдың 14 тамызынан 2018 жылдың 30 қазанына дейін M6 Group "Girondins TV" деп аталатын клуб қызметіне арналған арнаны жүргізді. Онда маусым ішінде жазылған матчтар, резервтік команда ойындары, жаттығулар туралы шолулар және күнделікті әңгімелер бағдарламасы көрсетілді.