Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Францияның Мишельі (1395 жылдың 11 қаңтары – 1422 жылдың 8 шілдесі), сондай-ақ Валуа Мишельі деп те аталады, Бургундия герцогы Филипп III-нің бірінші әйелі болған, ол "Жақсы Филипп" атымен танымал Бургундия герцогы еді. Ол Франция королі Карл VI және Бавариялық Изабелланың қызы ретінде Франция ханшайымы болып дүниеге келді.
Michelle of France (11 January 1395 – 8 July 1422), also called Michelle of Valois, was Duchess consort of Burgundy as the first wife of Philip III, Duke of Burgundy, called "Philip the Good". She was born a princess of France as the daughter of Charles VI, King of France and Isabeau of Bavaria.
Ерте өмір
Францияның Мишель 1395 жылғы 11 қаңтарда Франция королі Карл VI (1368–1422) және оның әйелі, Бавариялық Изабелла/Изабель (шамамен 1371–1435) отбасының жетінші баласы және бесінші қызы ретінде дүниеге келді. Ол дүниеге келген кезде оның үлкен үш бауыры мен қарындасы қаназдан өткен, алайда оның бес кіші бауыры мен қарындасы болды, олардың төртеуі ересекке жетті. 1393 жылы Мон-Сен-Мишельге сапар жасағаннан кейін әкесінің денсаулығы жақсарғандығын байқағаннан кейін, оған Архангел Михаил аты берілді. Корольдық отбасының балаларына ерекше көңіл бөлінді. Анасы оларға қымбат ойыншықтар, киім-кешек және сыйлықтар сатып алып, олар бір-бірінен алыс болғанда үнемі хат алмасып тұрды. Эпидемия кезінде олардың қауіпсіздігі үшін елдің ауылдық жерлеріне жіберді.
Michelle of France was born on 11 January 1395 as the seventh child and fifth daughter of Charles VI, King of France (1368–1422) and his wife, born Isabeau/Isabelle of Bavaria (c. 1371–1435). Three of her elder siblings had already died by the time of her birth, however, she had five younger siblings, four of whom survived infancy. She was named for Saint Michael the Archangel after her father noted an improvement in his health after a pilgrimage to Mont Saint Michel in 1393. The children of the royal family were raised with great care. Their mother purchased luxurious toys, clothes and gifts for them, and regularly corresponded with them when they were apart. During pandemics, she ensured they were sent to safety in the countryside.
Неке
1409 жылы маусымда 14 жасында Мишель 13 жастағы Филиппке, Шарло графына (1396–1467), Бургундия герцогы Иоанн I-нің ұлы мен мұрагеріне ("Қорқынышты Иоанн", 1371–1419) үйленді. Олар 1405 жылғы 28 қаңтарда, тиісінше 9 және 8 жаста кезінде құдаланып, үйленген болуы мүмкін. Мишель мен Филипп екінші туысқандар, екеуі де Франция королі Иоанн II ("Жақсы Иоанн") ұрпағынан тараған. Сонымен қатар, Мишельдің үлкен ағасы, Людовик, Виенной дофині (1397–1415) Филипптің үлкен әпкесі Маргаретке (1393–1442) үйленді. Мишель мен Филипптің Агнес есімді қызы болды, ол дүниеге келген сәттен кейін қайтыс болды. 1419 жылғы 10 қыркүйекте Мишельдің қайын атасы Қорқынышты Иоанн қаза табады, оның ағасы Карл (1403–1461), жаңа дофин, Арманьяк-Бургундия азамат соғысының бір бөлігі ретінде бұл оқиғаға қатысқан болуы мүмкін. Азамат соғысы патша Карл VI (Мишельдің әкесі) психикалық тұрақсыздық кезінде билік үшін болды. Иоанн Мишельдің екі ағасы Луи (1397–1415) мен Иоаннның (1398–1417) өліміне қатысқан болуы мүмкін. Сондай-ақ, Арманьяк партиясы Иоаннның өлімін қалаған, өйткені ол мен дофин арасындағы келісімге жол бермеу үшін, олардың ықпалын азайтуды көздеген. Мишель қайын атасының қазасынан кейін күйзеліске түсіп, көңілі тоқырады (қазіргі тілмен айтқанда, өте ауыр депрессияға ұшырады).
In June 1409, at the age of 14, Michelle married 13 year old Philip, Count of Charolais (1396–1467), son and heir of John I, Duke of Burgundy ("John the Fearless", 1371–1419). They had probably been engaged on 28 January 1405, at the age of 9 and 8, respectively. Michelle and Philip were second cousins, both descending from John II, King of France ("John the Good"). At the same time, Michelle's eldest brother, Louis, Dauphin of Viennois (1397–1415) married Philip's eldest sister Margaret (1393–1442). Michelle and Philip had a daughter, Agnes, who died in infancy. On 10 September 1419, Michelle's father in law John the Fearless was assassinated, with involvement from her brother, Charles (1403–1461), the new dauphin as a part of the Armagnac–Burgundian Civil War. The civil war was fought for power during the mental instability of King Charles VI (Michelle's father). It is possible that John had been behind the deaths of Michelle's two brothers, Louis (1397–1415) and John (1398–1417). It has also been suggested that the Armagnac party wanted John dead to prevent a likely rapprochement between him and the dauphin, which could have diminished their influence. Michelle became melancholic (what we would today call extremely depressed) following the assassination.
Өлім
1422 жылы күйеуі Коне шайқасына дайындалып жатқанда, Мишель ауырып, 8 шілдеде Гент қаласында қайтыс болды. Халықтың бәрі оған күйінді, өйткені ол адамдар арасында өте қадірленген еді. Ол қала маңындағы Сент-Баво аббаттығында жерленді. 1540 жылы киелі Рим императоры Карл V-нің бұйрығымен аббаттық қиратылды, сол себепті оның қабірінен бүгінгі күнге дейін тек бір бөлігі ғана сақталды. Оның өлімінен кейін, Мишельдің бұрынғы қызметшісі, Дам де Висвилл деген әйел уладырған деген қауесет тарады. Ол Мишельдің өлімінен аз бұрын жұмыстан босатылған, жақын достарының бірі еді. Бірақ оған ешқандай айып тағылмады. Оның жесірі тағы екі рет үйленді, алғаш рет оның өлімінен екі жыл кейін Артуалық Боннеге (1396–1425) үйленді. Оның үшінші некесінен үш баласы болды, сондай-ақ 24 сүйіктісінен кем дегенде 18 заңсыз баласы болды, олардың екеуі Мишельмен некеде тұрғанда дүниеге келген.
In 1422, while her husband was away preparing for the battle of Cone, Michelle fell ill and died on 8 July in Ghent. All of the inhabitants grieved, as she had been much loved by the people. She was buried in Saint Bavo's Abbey near the city. In 1540, the abbey was destroyed on the orders of Charles V, Holy Roman Emperor, causing only a fragment of her tomb to remain to this day. After her death, rumors circulated that she had been poisoned by a former attendant, known as Dame de Viesville, a close confidante dismissed shortly before Michelle's death. However, no charges were ever brought up against her. Her widower married two more times, first two years after her death to Bonne of Artois (1396–1425). He had three children from his third marriage, and at least 18 illegitimate children from a total of 24 documented mistresses, two of whom were certainly born during his marriage to Michelle.