Отты жануарлардың немесе жарылыстардың құрамында пайда болатын бұлттар
Flammagenitus cloud
Өрт немесе жарылыстан пайда болатын қауіпті бұлттар – flammagenitus бұлттары. Олардың пайда болу себептері, қасиеттері және өртпен байланысы туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өрт немесе жарылыстардан пайда болатын бұлт.
Cloud that forms from large fires or explosions
Фламмагенитус бұлты, сондай-ақ жалынды бұлт, пирокумулус бұлт немесе от бұлты деп те аталады, өрт немесе жанартау жарылысымен байланысты тығыз кумулиформды бұлт. Фламмагенитус динамикалық тұрғыдан кейбір жағынан от дауылға ұқсас, және екі құбылыс бір-бірімен бірге жүруі мүмкін. Дегенмен, олардың әрқайсысы екіншісіз де пайда болуы мүмкін.
A flammagenitus cloud, also known as a flammagenitus, pyrocumulus cloud, or fire cloud, is a dense cumuliform cloud associated with fire or volcanic eruptions. A flammagenitus is similar dynamically in some ways to a firestorm, and the two phenomena may occur in conjunction with each other. However, either may occur without the other.
Құрылу
Жалынды бұлт жер бетінен қатты қызудың нәтижесінде пайда болады. Қатты қызу конвекцияны тудырады, ол ауа массасын тұрақтандыру нүктесіне дейін көтереді, әдетте ылғалдың болуымен қатар. Вулкандық жарылыстар мен орман өрттері сияқты құбылыстар осы бұлттың пайда болуына себеп болуы мүмкін, бұл механизмдер гомогенитус бұлттарының қалыптасуына ұқсас. Төменгі деңгейдегі жел ағыны оның қалыптасуын күшейтуі мүмкін. Атмосферадағы ылғалдың (бар ылғал), сондай-ақ, күйген өсімдіктерден немесе жанартау газдарынан (су буы жанартау жарылысы газдарының басым бөлігі) буланған ылғалдың конденсациясы, күл бөлшектерінде оңай жүреді. Фламмагениттерде күшті турбуленттілік болады, ол жер бетіндегі күшті жел соғулар түрінде көрінеді, бұл үлкен өртті күшейте алады. Ірі фламмагенитус, әсіресе жанартау жарылысымен байланысты болса, найзағайларды да тудыруы мүмкін. Бұл процесс әлі толыққанды түсіндірілмеген, бірақ, бұл қатты турбуленттілік салдарынан және, мүмкін, бұлттағы күл бөлшектерінің сипатымен байланысты болуы мүмкін. Ірі фламмагениттерде температура мұздану температурасынан төмен болуы мүмкін, ал пайда болған мұздың электростатикалық қасиеттері де әсер етеді. Найзағай тудыратын фламмагенитус – шын мәнінде кумулонимбус, яғни дауылды бұлт, және ол кумулонимбус фламмагенитус деп аталады. Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым бұрын фламмагенитус және кумулонимбус фламмагенитусты тиісінше кумулус (mediocris немесе congestus) және кумулонимбус ретінде жіктеген. 2017 жылы WMO Халықаралық бұлт атласы фламмагенитусты осы бұлттардың ресми атауы ретінде таңдады.
A flammagenitus cloud is produced by the intense heating of the air from the surface. The intense heat induces convection, which causes the air mass to rise to a point of stability, usually in the presence of moisture. Phenomena such as volcanic eruptions and forest fires can induce formation of this cloud, by mechanisms similar to those that form homogenitus clouds. The presence of a low level jet stream can enhance its formation. Condensation of ambient moisture (moisture already present in the atmosphere), as well as moisture evaporated from burnt vegetation or volcanic outgassing (water vapour being a dominant component of volcanic eruptive gases), occurs readily on particles of ash. Flammageniti contain severe turbulence, manifesting as strong gusts at the surface, which can exacerbate a large conflagration. A large flammagenitus, particularly one associated with a volcanic eruption, may also produce lightning. This is a process not yet fully understood, but is probably in some way associated with charge separation induced by severe turbulence, and, perhaps, by the nature of the particles of ash in the cloud. Large flammageniti can contain temperatures well below freezing, and the electrostatic properties of any ice that forms may also play a role. A flammagenitus that produces lightning is actually a type of cumulonimbus, a thundercloud, and is called cumulonimbus flammagenitus. The World Meteorological Organization formerly classified flammagenitus and cumulonimbus flammagenitus respectively as cumulus (mediocris or congestus) and cumulonimbus. In 2017, the WMO International Cloud Atlas chose flammagenitus as the formal name of these clouds.
Сыртқы келбеті
Жалынның күлі мен түтініне байланысты жалын көбінесе сұрғылт немесе қоңыр түсті болады. Күл бұлттың қалыптасуына қатысқандықтан, конденсация ядроларының мөлшері артып, бұлттың кеңеюіне себеп болады.
Flammagenitus is often grayish to brown in color because of the ash and smoke associated with the fire. It also tends to expand because the ash involved in the cloud's formation increases the amount of condensation nuclei.
Жабайы өрттің әсері
Жалынды бұлт өртке көмектесе де, кедергі келтіре де мүмкін. Кейде ауадағы ылғал бұлтқа конденсацияланып, жаңбыр түрінде жауады, көбінесе отты сөндіреді. Өте үлкен өрт дауылдарының, осы өрттің өзі құраған жалынды бұлттың арқасында сөніп қалған көптеген мысалдары бар. Дегенмен, егер өрт жеткілікті түрде үлкен болса, бұлт өсуін жалғастырып, кумулонимбус фламмагенитус деп аталатын кумулонимбус бұлтының бір түріне айналуы мүмкін, ол найзағай тудырып, жаңа өрттің басталуына себеп болуы мүмкін. Найзағай болмаса да, осындай бұлт желдің жылдамдығын күрт арттыра алады, бұл бұлтты құраған орман өртін одан бетер нашарлатуы мүмкін.
A flammagenitus cloud can help or hinder a fire. Sometimes, the moisture from the air condenses in the cloud and falls as rain, often extinguishing the fire. There have been numerous examples of a large firestorm being extinguished by the flammagenitus that it created. However, if the fire is large enough, the cloud may continue to grow, and become a type of cumulonimbus cloud known as a cumulonimbus flammagenitus, which may produce lightning and start another fire. Even if there is no lightning, a cloud of this type can cause a sudden increase in wind speed, which could dramatically worsen the wildfire that created the cloud.