Махешвар қаласы: тарих, мифология және мәдениет ошағы
Maheshwar
Махешвар қаласы – Орталық Үндістандағы Мадхья-Прадеш штатындағы тарихи қала. Нармада өзенінің жағасында орналасқан, Маратх Холкар әулетінің бұрынғы астанасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Махешвар – Үндістанның орталық бөлігіндегі Мадхья-Прадеш штатының Харгон ауданындағы Харгон қаласына жақын қала. Ол 38-ші мемлекеттік тас жолында (Харгон қаласы – Баруаха – Бандери тас жолы) орналасқан, 3-ші ұлттық тас жолдан (Агра – Мумбаи тас жолы) 13,5 шақырым шығысқа қарай және штаттың коммерциялық астанасы Индор қаласынан 91 шақырым қашықтықта жатыр. Қала Нармада өзенінің солтүстік жағалауында орналасқан. Бұл қала бұрын Чактавартин Самарат Сахастраарджун, Картавирья Арджуна сияқты Хейя патшалығының астанасы болған. Кейінірек, көп жылдар өткен соң, Маратха Холкардың билігі кезінде 1818 жылдың 6 қаңтарына дейін Мальваның астанасы болды, содан кейін Мальхар Рао Холкар III астананы Индорға көшірді.
Maheshwar is a town, near Khargone city in Khargone district of Madhya Pradesh state, in central India. It is located on State Highway 38 (Khargone city Barwaha Bandheri Highway),13.5 km east of National Highway 3 (Agra Mumbai highway) and 91 km from Indore, the commercial capital of the state. The Town lies on the north bank of the Narmada River. It was the kingdom of Chaktavartin Samrat Sahastraarjun, Kartavirya Arjuna a Heheya king. Lately, after many years, it was the capital of the Malwa during the Maratha Holkar reign till 6 January 1818, when the capital was shifted to Indore by Malhar Rao Holkar III.
Этимология
Махешвар сөзі хинди тілінде «Ұлы Құдай» деген мағынаны білдіреді, Шива мырзаның атауы.
The word Maheshwar in Hindi means Great God, an epithet of Lord Shiva.
Тарих
HD Санкалия, ПН Босе және Фрэнсис Уилфорд сияқты жазушылардың айтуынша, Махишматиде азаматтық институт ретінде неке баршаға міндетті емес еді. Бұл Ариявартаның қалған бөліктерінен ерекшеленеді және Телугу тіліндегі Андхра Махабхаратаның «Сабха парва» бөлімінде де айтылады. Дәстүр бойынша, Нила есімді Нишада патшасы Махишматиді билеген. Нила патшаның өте әдемі қызы болған. Оған Агни (оттың құдайы) ғашық болып, ол да оған сезіммен жауап берген. Ханшайым әрдайым әкесінің қасиетті отының жанында тұрып, оның күшін арттыратын. Нила патшаның қасиетті оты, тіпті желдетілсе де, оның еріндігінің жұмсақ демімен қоздырылмаса, жалындамайтын. Агни брахман түріне еніп, ханшайыммен ұзақ уақыт бойы қарым-қатынас жасады. Бірақ бір күні патша оларды көріп, ашуға булыққан. Нила сол кезде брахманды заң бойынша жазалауға бұйрық берді. Мұны естіген құдай ашуланып, жалынымен қорқытып, патша басын жерге иді. Патша Агни құдайына құрмет көрсетіп, Веданың пайда болуына себепкер болған, барлық білім мен дхарманың бастауы болған құдайды жазалай алмайтынын айтты. Агни тынышталғаннан кейін Нишадаға бата береді, ал патша өз патшалығын кез келген шабуылдан қорғауды сұрайды. Агни патшалықты қорғауға ант етеді, бірақ бұл үшін патша таза махаббаттан туған құмарлықты заңды әрекет деп мойындауы керек. Некеге байланысты шектеулерден азат болған Махишмати әйелдері Ариявартаның басқа жерлерінде кездеспейтін еркіндікке ие болды. Жылдар өткен соң, эпикалық соғыстан кейін жеңіске жеткен Юдхиштхира жер бетіндегі барлық адамдарды жеңіп, Ягня өткізуді жоспарлайды. Пандалардың ең кішісі Сахадева Агнидің Нишада патшалығын қорғап отырғанын білгеннен кейін Агниге дұға етеді және содан кейін Саураштра патшалығына көшеді. Қызықтысы, бүгінге дейін Махешвардағы Сахасарджун ғибадатханасында Агни құдайының құрметіне 11 шам жағылады. Бұл дәстүр сондай-ақ Сахасрарджун патшаларының тұтқынға алынған он басты Равананың маңдайына шам жағып, оны қорлағандығымен байланысты. XVIII ғасырдың соңында Махешвар ұлы Маратха патшайымы Раджмата Ахилья Деви Холкардың астанасы болды. Ол қаланы көптеген ғимараттармен және қоғамдық жұмыстармен безендірді, және оның сарайы, сондай-ақ көптеген ғибадатханалар, бекініс және өзен жағалауындағы гаттар (өзенге қарай төмен түсетін кең тас баспалдақтар) орналасқан. Жагадгуру Крипалужи Махарадж Махешвардағы Шива ғибадатханасының сыртында бірнеше ай бойы әр түрлі аханд (үзіліссіз) санкиртандарды орындады. Крипалужи Махешвардан 30 шақырым қашықтықтағы Махудан болса да, ол өмірінің басында Кришна құдайының жақтастарымен бірге жиі осы жерге келіп, Махешвардағы Нармада өзенінің жағалауында санкиртан өткізген.
Writers such as HD Sankalia, PN Bose and Francis Wilford, there is a narration of an unusual tradition wherein marriage as a civil institution was not universal in Mahishmati unlike in rest of Aryavarta, which is also narrated in the Telugu language Andhra Mahabharata in ‘Sabha parva’. As per the legend, there was a Nishada king named Nila who ruled over Mahishmati. King Nila had a daughter who was exceedingly beautiful. So much so that Agni (lord of fire) fell in love with her which was reciprocated. The princess always used to stay near the sacred fire of her father, causing it to blaze up with vigour. And king Nila's sacred fire, even if fanned, would not blaze until agitated by the gentle breath of her lips. Agni, assuming the form of a Brahman starts courting with the princess for long. But, one day the couple was discovered by the king, who became furious. Nila thereupon ordered the Brahman to be punished according to law. At this the illustrious deity flamed up in wrath and beholding the terrible flame, the king felt terrified and bent his head low on the ground. King hails Lord Agni and says he cannot punish a god who is responsible for the origin of Vedas, source of all Knowledge and Dharma. Pacified Agni then grants a boon to Nishada, and the King requests for the protection of his kingdom from any invasions. Agni swears to protect his kingdom on the condition that the king should sanctify pleasure out of pure love a legitimate action in his kingdom. Liberated from the orthodoxy of marriage as a prelude, women of Mahishmati enjoyed freedom that was then unheard of elsewhere in Arya Varta. Years later, after the epic war the victorious Yudhishthira plans on conducting a Yagna by winning over everyone else on Earth. Sahadeva, the youngest of Pandavas knowing that Lord Agni was protecting the Nishada kingdom, prays to Lord Agni successfully and there upon moves to Saurashtra kingdom. Of note, even to this day, the Sahasrarjun temple at Maheshwar lights 11 lamps in honour of Lord Agni blessing the Kingdom. Alternatively, this tradition is attributed to Sahasrarjun queens humiliating captive ten headed Ravana by lighting up candles on his foreheads. In the late eighteenth century, Maheshwar served as the capital of the great Maratha queen Rajmata Ahilya Devi Holkar. She embellished the city with many buildings and public works, and it is home to her palace, as well as numerous temples, a fort, and riverfront ghats (broad stone steps which step down to the river). Jagadguru Kripaluji Maharaj has performed various akhand (continues) sankirtan outside the Shiva temple at Maheshwar for more than months. Even though Kripaluji was from mahu (30 km from Maheshwar), he frequently visited this place in his early life with devotees of lord Krishna to perform sankirtan on the banks of the Narmada river in Maheshwar.
Демография
2001 жылғы Индия халық санағы бойынша Махешвардың халқы 24000 адамды құрады. Халықтың 51%-ын ерлер, ал 49%-ын әйелдер құрайды. Махешвардағы сауаттылық деңгейі 67%, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (59,5%) жоғары: ерлердің сауаттылығы 75%, әйелдердің сауаттылығы 59%. Махешвар халқының 14%-ы 6 жасқа дейінгі балалар.
as of 2001 India census, Maheshwar had a population of 24000. Males constitute 51% of the population and females 49%. Maheshwar has an average literacy rate of 67%, higher than the national average of 59.5%: male literacy is 75%, and female literacy is 59%. In Maheshwar, 14% of the population is under 6 years of age.
Экономика
Махешвар 5 ғасырдан бері қолмен тоқу орталығы болып келген. Махешвар – Үндістанның ең тамаша қолмен тоқылған маталарының отаны. Бұл қала түрлі-түсті Махешвари сарилерін тоқу орталығы ретінде әйгілі. Ол мықты маратха көшбасшысы, патшайым Деви Ахилья Бай Холкардың билігі тұсында танымал болды. Ахилья Бай патшалық қонақтарға сыйлық беруді қалаған. Сондықтан Манду және Сурат қалаларынан тоқымашылар шақырылып, Махешвари сарилері мен белдеулер тоқылды. Алғашқы сариді Ахилья Байдың өзі жасаған деседі. Бұл сарилерді патша сарайындағы әйелдер киген. Бұл сарилер патшалық қонақтарға да сыйлық ретінде табысталған. Сарилердегі ою-өрнектердің шабыты жергілікті сәулетте анық көрінеді. Бұл мақтадан тоқылған сарилерде жолақтар, клеткалар және гүлді жиектер сияқты ерекше суреттер бар. Жергілікті қолөнер индустриясын сақтау үшін 1979 жылы Холкарлар құрған «Рехва» қоғамы – коммерциялық емес ұйым құрылды. Бұл ұйым әйелдерге жұмыс орындарын ұсынып, қаланың тоқыма өнеркәсібін жаңартты. Қоғамға мүше 130-ға жуық тоқымашы жылына 100 000 метрден астам жоғары сапалы мата өндіреді. Тоқу орталығы Махешвардың тарихи ғимараттарының бірінде орналасқан. «Рехва» қоғамы сонымен қатар тоқымашылардың балалары үшін тегін мектеп ашып, төмен бағалы денсаулық сақтау жүйесін ұйымдастырады. Сарилер мен басқа да маталарды тоқумен айналысатын бірнеше шағын жергілікті ұйымдар да бар. Ахилья форты, қазір мұражай қонақ үйіне айналдырылған, «Махараджакумар Шримант Шиваджи Рао Холкар» (Индордың принці Ричард Холкар) – Ахильябай Холкардың ұрпағы және Индордың генерал-майор Махараджа Шримант Ешвант Рао II Холкардың жалғыз ұлы оның негізін қалады.
Maheshwar has been a centre of handloom weaving since the 5th century. Maheshwar is the home of one of India's finest handloom fabric traditions. It is noted as a centre for weaving colourful Maheshwari sarees. It rose to popularity under the rule of strong maratha leader Queen Devi Ahilya Bai Holkar. Ahilya Bai wanted royal gifts for the royal guest. Hence weavers from Mandu and Surat were hired and Maheswari saree and turban were weaved. It is said that Ahilya Bai herself designed first saree. These sarees were worn by female members of the royal court. These saris were also gifted to royal guests. You can easily see inspiration of designs in saris in local architecture. These cotton saris are weaved with distinctive designs involving stripes, checks, and floral borders. To save the local handloom industry Rehwa Society, an NGO founded by the Holkars, in 1979. This NGO gave women employment and revived the town's textiles. About 130 weavers associated with the society produce over 100,000 metres of fine fabrics a year. The weaving centre is located in one of Maheshwar's historic buildings. Rehwa Society also provides a free school for weavers' children and runs a low cost health scheme. There are few other small local organisations involved in weaving of sarees and other fabrics. Ahilya Fort which is now converted into a heritage hotel, founded by 'Maharajkumar Shrimant Shivaji Rao Holkar' (Prince Richard Holkar of Indore), a descendant of both Ahilyabai Holkar and the only son of M. Gen. HH Maharaja Shrimant Yeshwant Rao II Holkar of Indore.
Кино индустриясы және Махешвар
Махешвар мен Нармада өзенінің тамаша сұлулығы кейбір Болливуд және Тамил/Колливуд фильмдерінде бейнеленген. Махешварда түсірілген фильмдердің арасында "Ашока", Сачин актер және режиссерлік еткен "Тулси", "Махашивратри", А.Р. Рахманның музыкалық видеосы, Маниратнамның "Снехитане" және "Яро яро ди" әндері, Эндрю Васант Луис режиссерлік еткен "Ору килли ору килли" әні, Юван Шанкар Раджаның музыкалық фильмі "Арабам" әні бар. Сондай-ақ, Zee TV сериалы "Жанси Ки Рани" сериалының бастапқы эпизодтары да осы жерде түсірілді. 1960 жылдары "Махашивратри" мифологиялық фильмінің түсірілімі осы жерде жүргізілді, сондай-ақ көптеген жергілікті актерлерге рөлдер берілді. 1985 жылы Ади Шанкарячарья фильмінің түсірілімі аяқталды. Бхарат Бхушаннан бастап Шахрукх Ханға дейінгі көптеген киножұлдыздар Махешварға келіп, оның бай мәдениеті мен сұлулығына тәнті болды. "Ямала Пагла Дивана" (Дхармендра, Сунни Диол, Бобби Диол, Кулрадж Рандхава) фильмінің 50 минуттық түсірілімі Базар көшесінде, Раджвадада, Ахильябай Чатриде, Ахилья Гаатта және тағы да басқа көптеген жерлерде өтті. "Тевар" фильмінен "Рада Нахеги" әнінің түсірілімі де осы жерде жүзеге асты. Сонымен қатар, жақында "Бажирао Мастани", "Неерджа" және "Гаутамипутра Сатакарни" фильмдерінің кейбір сахналары осы жерде түсірілді. Жақында Р. Балки режиссерлік еткен, Акшай Кумар, Сонам Капур және Радхика Апте бас рөлде ойнаған "Пад Ман" фильмі осы жерде түсірілді. Соңғы кезде Прабху Дева режиссерлік еткен, Арбаз Хан өндірген "Дабанг 3" фильмінің титрлік әні 2 апта бойы осы жерде түсірілді. "Каланк" фильмінің де түсірілімі осы жерде өтті.
The exquisite beauty of Maheshwar and river Narmada is captured in some Bollywood and Tamil/ Kollywood movies. Some of the movies shot in Maheshwar including the movie "Ashoka", Tulsi (by actor and director Sachin), Mahashivratri, A R Rehman's music video, Tamil movie Alaipayuthey's song "Snehithane " and " yaro yaro di " directed by Maniratnam, Tamil movie Leelai's song "Oru killi oru killi " directed by Andrew Vasanth Louis, Yuvan Shankar Raja's musical Tamil movie Arrambam's song "Adadada Arrambame " directed by Vishnuvardhan. Also starting episodes of Zee TV serial Jhansi Ki Rani were shot here. In the 60's, Mythological film Mahashivratri's shooting was done here and many local artists were given a chance to act in that. Then Aadi Shankaryachary's shooting was completed in 1985. Many film stars from Bharat Bhushan to Shah Rukh Khan have visited Maheshwar and admired its rich culture and beauty. Also Yamala Pagla Deewana (Dharmendra, Sunny Deol, Bobby Deol, Kulraj Randhawa come here for shooting) film's 50 minute shot done here at Bazar Chowk, Rajwada, Ahilyabai Chhatri, Ahilya Ghaat, and many more location. The shooting of "Radha Nachegi" song from Tevar was done here. Also, recently few scenes of Bajirao Mastani, Neerja and Gautamiputra Satakarni (film) were shot here. Recently the film Pad Man directed by R. Balki starring Akshay Kumar, Sonam Kapoor, and Radhika Apte was shot here. And recently shot title track of Prabhu Deva directed, an Arbaz Khan production movie
Dabangg 3 starring Salman Khan was shot for 2 weeks. Shooting of Kalank is also done here.
Мәдениет
Махешвар – мәдениеті өркендеген қала. Оның маңыздылығы Пураналарда және тарих барысында баяндалған. Бұл қала діни орталық, ал оның халқы қарапайым және жағымды мінезді.
Maheshwar is a culturally prosperous town and its importance is described in Puranas and through history. It is a religious town and people here are simple and pleasing.
Жақын маңдағы көрікті жерлер
Манду (Мандав) (38 км) – 15-16 ғасырларда Малва сұлтандығының астанасы болған ортағасырлық қамал-қала. Көптеген танымал сұлтандық кезеңінің сарайлары мен құрылыстары (15- және 16-ғасырлар) және Парамара дәуірінің (11-13 ғасырлар) қираған қалдықтары сақталған. Бұл орын ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізуге үміткерлердің арасында. Навдатоли (қарсы жағалауда) – Нармада өзенінің қарсы жағалауында орналасқан халколиттік археологиялық ескерткіш. Касравад (Махешвардан 20 км, Навдатолиден 6 км) – буддалық археологиялық орын. Касравад ежелгі және ерте орта ғасырларда Үндістан тарихындағы маңызды буддалық орталық болған. Қаргон (Махешвардан 55 км) – ежелгі храмдардың қираған қалдықтары. Оон немесе Ун (Махешвардан 70 км, Қаргоннан 17 км) – ежелгі храмдардың қираған қалдықтары бар шағын қала. Мандлешвар (Махешвардан 8 км) – Мандлешвар Махадев храмы Гуптешвар Махадев храмында 8 ғасырда өткен Мандана Мишра мен Ади Шанкарачарья арасындағы атақты пікірталаспен мәшһүр. Свами Вивекананда осы жерде тоқтаған және медитация жасаған. Раверхеди (Мандельшвардан 36 км, Махешвар мен Омкарешвардың арасында орналасқан) – 1740 жылы Раверхедиде қайтыс болған және кремацияланған Маратха Пешва Баджи Рао I-нің сағанасы (самадхи). Раверхедиге жақын орналасқан Бакаван, Шивалингаға ұқсайтын Нармада өзенінің тастарымен танымал. Омкарешвар (Бараваха арқылы 67 км, Баджирао Пешваның сағанасы арқылы 87 км) – Индраның он екі джотирлингасының бірі. Ол Нармада өзеніндегі Мандата деп аталатын төбелі аралда орналасқан. Омкарешвардың маңында ежелгі храмдардың қираған қалдықтары да бар.
Mandu (Mandav) (38 km) A medieval fortress town, which served as the capital of the 15th 16th century Malwa Sultanate, is known for many iconic sultanate period palaces and structures(15th and 16th century) and some ruins of the Paramara period (11th to 13th century). It is on the tentative list of the UNESCO World Heritage Sites. Navdatoli (on the opposite bank) A chalcolithic archaeological site located on the opposite bank of the Narmada river. Kasrawad (20 km from Maheshwar, 6 km from Navdatoli) A Buddhist archaeological site. Kasrawad was an important Buddhist centre during the ancient and early medieval periods of the Indian history. Khargone (55 km from Maheshwar) Ruins of ancient temples. Oon or Un (70 km from Maheshwar, 17 km from Khargone) A small town with the ruins of ancient temples. Mandleshwar (8 km from Maheshwar) Mandleshwar Mahadev Temple is known for the famous 8th century debate between Maṇḍana Miśra and Adi Shankaracharya at the Gupteshwar Mahadev Temple. Swami Vivekananda stayed here and meditated. Raverkhedi (36 km from Mandleshwar, located between Maheshwar and Omkareshwar) Samadhi of Maratha Peshwa Baji Rao I who died and was cremated at Raverkhedi in 1740. Bakawan located close to Raverkhedi is known for the Narmada river pebbles resembling the shivalingas. Omkareshwar (67 km via Barwaha, 87 km via Bajirao Peshwa's Samadhi) One of the twelve jyotirlingas of Lord Shiva located on a hilly island of the Narmada River called Mandhata. Ruins of some ancient temples are also located around Omkareshwar.