Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ян Забрана (4 шілде 1931, Хералец – 3 қыркүйек 1984, Прага) – чех жазушысы және аудармашы. Оның ата-анасы 1948 жылғы коммунистік төңкерістен кейін коммунистік режим қудалаған мұғалімдер мен саясаткерлер болды: анасы, аймақтық парламент мүшесі, тұтқындалып 18 жылға бас бостандығынан айырылды; әкесі, коммунистік төңкеріске дейін Хумполец қаласының мэрі болған, де сондай-ақ 10 жылға бас бостандығынан айырылды. Забрана он тоғыз жасқа келгенде оның отбасының барлық мүлкі тәркіленді. Коммунистер емес студенттерге университетте оқуға тыйым салынғандықтан, ол католик діни қызметкерлер дайындайтын мектепте оқуға тырысты, бірақ оған да рұқсат берілмеді. 1952-1953 жылдары Забрана Прагадағы «Татра Смихов» трамвай зауытында, ал келесі жылы Радотиндағы эмаль зауытында жұмыс істеді, өлеңдер мен әңгімелер жазды (бұл шығармалар коммунистік режим құлағаннан кейін 1989 жылы «Sedm povídek» кітабында жарық көрді). Осы кезде ол көптеген жазушылармен танысты, олардың ішінде үлкен буын өкілдері (Владимир Холан, Жири Коляр) және оның құрбылары Вацлав Гавел, Йозеф Шкворецкий, Бохумил Храбал болды. 1954 жылдан бастап ол толық уақыт аудармашы болып жұмыс істеді және 20 ғасырдың ең үздік чех аудармашыларының бірі атанды. Оның қызығушылығы негізінен орыс және американ әдебиетіне – Аксёнов, Иван Бунин, Цветаева, Мандельштам, Пастернак, Бабель, Платонов; сондай-ақ Аллен Гинзберг, Грэм Грин, Сильвия Плат, Уоллес Стивенс, Ферлингетти, Езра Паунд және Грегори Корсо сияқты авторларға бағытталды. Забрана аудармаларына көптеген алғы сөздер жазды, олар 1989 жылы «Potkat básníka» жинағында жарияланды. Өмірінде тек 1960 жылдары үш жинақ жариялады (1965 жылғы «Utkvělé černé ikony», 1968 жылғы «Lynč» және 1968 жылғы «Stránky z deníku»), ал басқа поэзиялық туындыларын жариялаған жоқ. Ол Йозеф Шкворецкиймен бірлесіп үш детективтік әңгіме және балаларға арналған бір роман жазды. 1970-ші жылдардағы «нормализация» кезеңінде, кейін 1980-ші жылдары ол поэзия жазуын жалғастырды және күнделіктерін жүргізді, олар 1992 жылы «Celý život» («Барлық өмір») деген атпен жарық көрді.
Jan Zábrana (4 July 1931 in Herálec – 3 September 1984 in Prague) was a Czech writer and translator. His parents were teachers and politicians persecuted by the communist regime after the communist revolution of 1948: his mother, a member of the regional parliament, was arrested and sentenced to 18 years in prison; his father, mayor of Humpolec before the communist coup, was also sentenced to 10 years in prison. All property of the Zábrana family was confiscated when Zábrana was nineteen. University studies were prohibited to non communists, so he tried to study in a Catholic school for priests, but this was prohibited, also. From 1952 to 1953, Zábrana worked in the Tatra Smíchov tram factory in Prague, and the following year in an enamel factory in Radotín, and wrote poems and short stories (published after the fall of the communist regime in 1989 in the book Sedm povídek). At this time he met many writers, both his elders (Vladimír Holan, Jiří Kolář) and his peers Václav Havel, Josef Škvorecký, Bohumil Hrabal). From 1954, he worked full time as a translator and became one of the best Czech translators of 20th century. His interest focused mainly on Russian and American literature, including Aksjonov, Ivan Bunin, Cvetajeva, Mandelstam, Pasternak, Babel, and Platonov; and Allen Ginsberg, Graham Greene, Sylvia Plath, Wallace Stevens, Ferlinghetti, Ezra Pound, and Gregory Corso. Zábrana also wrote many afterwords to his translations and these were published in Potkat básníka in 1989. Apart from three years during the 1960s when he published three collections (Utkvělé černé ikony 1965, Lynč 1968 and Stránky z deníku 1968), he published no original poetry in his lifetime. He wrote three detective stories (with Josef Škvorecký), and one novel for children. In the normalization period of the 1970s, later in the 1980s, he wrote poetry and continued with his diaries, published in 1992 under the title Celý život (A Whole Life).