Кіріспе

Дхангар кланы - Үндістандағы династия.

Холкарлар ([ɦo(ː)ɭkəɾ] деп айтылады) – Маратха империясының бір бөлігі болған әулет, Пешва Баджи Рао I кезінде субадар шеніне ие болған. Маратха империясы ішкі кикіреулер салдарынан әлсіреген кезде Холкарлар Орталық Үндістандағы Индорды өздері билейтін мемлекет деп жариялады және 1818 жылға дейін Маратха империясының тәуелсіз құрамында болды. Кейіннен олардың мемлекеті Британдық Үндістан протекторатындағы князьдық мемлекетке айналды. Қазіргі кезде Индордың 15-ші махаранисі – Махарандираджа Рани Раджешвар Савай Шримант Аханд Субхагьявати Уша Деви Холкар осы әулеттің титулды басшысы болып табылады.

Холкардың Субахдар ретінде көтерілуі

Холкарлар Гадария (Дхангар) руынан шыққан. Мальхар Рао Холкар (1694–1766), Пешва Баджи Раоға қызмет еткен маратха басшысы, Индордағы династияның билігін орнатты. 1720 жылдары ол Мальва аймағында маратха әскерлерін басқарды, ал 1733 жылы Пешва оған Индор маңындағы 9 паргананы сыйлады. Индор қалашығы бұрыннан Кампельдің Нандлал Мандлойы құрған тәуелсіз князьдік ретінде бар еді. Нандлал Мандлой маратха күштеріне жеңіліп, оларға Хан өзенінің арғы жағына орналасуға рұқсат берді. 1734 жылы Мальхар Рао кейін Малхарганж деп аталған лагерь құрды. 1747 жылы ол өзінің патша сарайы – Раджваданың құрылысын бастады. Өлген кезде ол Мальваның көп бөлігін биледі және маратха империясының бес дербес билеушісінің бірі ретінде танылды. Оның орнын келіні Ахильябай Холкар (1767–1795) басты. Ол Махараштрадағы Чаунди ауылында дүниеге келді. Ол астананы Индордың оңтүстігінде, Нармада өзенінің бойындағы Махешварға көшірді. Рани Ахильябай Махешвар мен Индордағы индуист ғибадатханаларын салушы және оларға демеуші болды. Ол сондай-ақ өзінің патшалығынан тыс, Гуджараттағы Дваркадан бастап Ганга өзеніндегі Варанасидегі Каши Вишванатх ғибадатханасына дейінгі қасиетті орындарда ғибадатханалар салдырды. Мальхар Рао Холкардың асырап алған ұлы Тукоджи Рао Холкар (1795–1797) Рани Ахильябайдың қайтысынан кейін қысқа мерзімге билікке ие болды. Тукоджи Рао Ахильябайдың билігінің барлық кезеңінде оның қолбасшысы болған.

Маратха империясының құлдырауы

Оның ұлы Ясвантрао Холкар (1797–1811 жылдары билеген) (сондай-ақ Джасвантрао Рао деп те аталады) оның қайтысынан кейін оның орнын басты. Ол Дели моғол императоры Шах Алам II-ні британдықтардан босатуға тырысты, бірақ Екінші ағылшын-мараат соғысы сәтсіз аяқталды. Шах Алам оның батырлығы үшін ризашылықпен "Махараджадирадж Раджраждешвар Әлижа Бахадур" атағын берді. Ясвантрао Холкардың патшаларды біріктіру әрекеттері сәтсіз болды, содан кейін ол британдықтармен бейбіт келісімге қол қоюға шақырылды. 1805 жылғы желтоқсанның соңында қол қойылған Раджхат шарты оны тәуелсіз патша ретінде мойындады.

Махидпур шайқасы

1811 жылы төрт жасар Малхар Рао Холкар III Яшвантрао Холкардың орнын иеленді. Оның анасы Түлсабай Холкар басқару ісін қадағалап отырды. Бірақ патандықтар, пиндарилер және британдықтардың көмегімен Дхарама Кунуар мен Баларам Сетт Түлсабай мен Малхарраоны түрмеге қамауды жоспарлады. Түлсабай бұл туралы білген соң, 1815 жылы екеуінің де басын шапты және Тантия Жоқты тағайындады. Соның салдарынан Ғафур Хан Пиндари 1817 жылдың 9 қарашасында британдықтармен құпия келісімге қол қойып, 19 желтоқсанда Түлсабайды өлтірді. Келісім 1818 жылдың 6 қаңтарында Мандсаурда жасалды. Бхимабай Холкар келісімді қабылдамады және партизандық тактика қолданып, британдықтарға шабуылдауын жалғастырды. Бірнеше жыл өткен соң, 1857 жылғы көтерілісте Жансилік Рани Лакшмибай Бхимабай Холкардан шабыт алып, британдықтарға қарсы күресті. Үшінші англо-маратха соғысының нәтижесінде Холкарлар өз территорияларының көп бөлігін британдықтарға жоғалтып, Орталық Үндістан агенттігінің князьдік мемлекеті ретінде Британдық Раджға қосылды. Астана Бханпурадан Индорға көшірілді.

Князьдік мемлекет

Малхаррао Холкар III 1818 жылғы 2 қарашада Индор қаласына кірді. Ол кәмелетке толмағандықтан Тәнтия Жоғ оның диуаны болып тағайындалды. Даулат Рао Синдия әскері ескі сарайды қиратқан соң, оның орнына жаңа сарай салынды. Малхаррао III-тен кейін Мартханд Рао Холкар таққа отырды, ол 1834 жылғы 17 қаңтарда ресми түрде таққа мұрагер болды. Оның орнын 1834 жылғы 17 сәуірде Яшвантрао Холкардың туған інісі Хари Рао Холкар басты. Ол 1841 жылғы 2 шілдеде Ханде Рао Холкар II-ні асырап алды және 1843 жылғы 24 қазанда қайтыс болды. Хандерао 1843 жылғы 13 қарашада билікке ресми түрде орнатылды, бірақ 1844 жылғы 17 ақпанда күрт қайтыс болды. Тукоджирао Холкар II (1835–1886) 1844 жылғы 27 маусымда таққа отырды. 1857 жылғы Үндістан көтерілісі кезінде ол Британдық Шығыс Үндістан компаниясына адал болды. 1872 жылғы қазан айында ол Т. Мадхава Рауды Индор диуаны етіп тағайындады. Ол 1886 жылғы 17 маусымда қайтыс болды, ал оның орнын үлкен ұлы Шиваджирао Холкар басты. Яшвантрао Холкар II (1926–1948 жылдары билік еткен) 1947 жылы Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін Үндістан Одағына қосылғанға дейін Индор мемлекетін басқарды. Индор Мадхья-Бхарат штатының құрамына кірді, ол 1956 жылы Мадхья-Прадеш штатына біріктірілді.

Индордың Холкар махараджасы

Малхар Рао Холкар I (2 қараша 1731 ж. туған – 20 мамыр 1766 ж. қайтыс болған). 16 наурыз 1693 ж. дүниеге келген, 20 мамыр 1766 ж. қайтыс болған.
Мале Рао Холкар (23 тамыз 1766 ж. – 5 сәуір 1767 ж.). 1745 ж. туған, 5 сәуір 1767 ж. қайтыс болған.
Ахилия Бай Холкар (алғаш регент ретінде 26 мамыр 1766 ж.) (27 наурыз 1767 ж. – 13 тамыз 1795 ж.). 1725 ж. туған, 13 тамыз 1795 ж. қайтыс болған.
Тукоджи Рао Холкар I (13 тамыз 1795 ж. – 29 қаңтар 1797 ж.). 1723 ж. туған, 15 тамыз 1797 ж. қайтыс болған.
Каши Рао Холкар (29 қаңтар 1797 ж. – қаңтар 1799 ж.). 1776 жылға дейін туған, 1808 ж. қайтыс болған.
Ханде Рао Холкар (қаңтар 1799 ж. – 22 ақпан 1807 ж.). 1798 ж. туған, 1807 ж. қайтыс болған.
Яшвант Рао Холкар I (1799 жылдан бастап регент ретінде) (1807 ж. – 27 қазан 1811 ж.). 1776 ж. туған, 27 қазан 1811 ж. қайтыс болған.
Малхар Рао Холкар III (27 қазан 1811 ж. – 27 қазан 1833 ж.). 1806 ж. туған, 27 қазан 1833 ж. қайтыс болған.
Мартанд Рао Холкар (17 қаңтар 1833 ж. – 2 ақпан 1834 ж.). 1830 ж. туған, 2 маусым 1849 ж. қайтыс болған.
Хари Рао Холкар (17 сәуір 1834 ж. – 24 қазан 1843 ж.). 1795 ж. туған, 24 қазан 1843 ж. қайтыс болған.
Ханде Рао Холкар II (13 қараша 1843 ж. – 17 ақпан 1844 ж.). 1828 ж. туған, 17 наурыз 1844 ж. қайтыс болған.
Тукоджи Рао Холкар II (27 маусым 1844 ж. – 17 маусым 1886 ж.). 3 мамыр 1835 ж. дүниеге келген, 17 маусым 1886 ж. қайтыс болған.
Шиваджи Рао Холкар (17 маусым 1886 ж. – 31 қаңтар 1903 ж.). 11 қараша 1859 ж. дүниеге келген, 13 қазан 1908 ж. қайтыс болған.
Тукоджи Рао Холкар III (31 қаңтар 1903 ж. – 26 ақпан 1926 ж.). 26 қараша 1890 ж. дүниеге келген, 21 мамыр 1978 ж. қайтыс болған.
Яшвант Рао Холкар II (26 ақпан 1926 ж. – 1948 ж.). 6 қыркүйек 1908 ж. дүниеге келген, 5 желтоқсан 1961 ж. қайтыс болған.

1948 жылғы 22 сәуірде Яшвантрао Холкар II Мадхья-Бхарат деп аталатын жаңа мемлекет құру туралы келісімге қол қойды. Мадхья-Бхарат 1948 жылғы 28 мамырда құрылды. 1948 жылғы 16 маусымда Холкарлар әулеті басқарған Индор князьдік мемлекеті жаңадан тәуелсіз болған Үндістан мемлекеттерімен бірікті.