Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адам аурулары
Human disease
Гипофиздік аденомалар – гипофиз безінде пайда болатын ісіктер. Гипофиз ісіктерінің көпшілігі қатерсіз, шамамен 35% инвазивті, ал бар болғаны 0,1-0,2% карцинома болып табылады. Гипофиз аденомалары барлық ішкі бас сүйек ісіктерінің 10-25% құрайды, ал жалпы халық арасындағы кездесу жиілігі шамамен 17% шамасында. Гипофиз микроаденомаларының көпшілігі анықталмайды, ал анықталғандары көбінесе кездейсоқ табылып, «инциденталь аденома» деп аталады. Гипофиз макроаденомалары гипопитуитаризмінің ең көп таралған себебі болып табылады. Гипофиз аденомалары жиі кездеседі, жалпы халықтың шамамен 6-сының бірінде кездеседі, бірақ хирургиялық емдеуді қажет ететін клиникалық белсенді гипофиз аденомалары сирек, жалпы халықтың шамамен 1000-ның бірінде кездеседі.
Pituitary adenomas are tumors that occur in the pituitary gland. Most pituitary tumors are benign, approximately 35% are invasive and just 0.1% to 0.2% are carcinomas. Pituitary adenomas represent from 10% to 25% of all intracranial neoplasms and the estimated prevalence rate in the general population is approximately 17%. A majority of pituitary microadenomas often remain undiagnosed, and those that are diagnosed are often found as an incidental finding and are referred to as incidentalomas. Pituitary macroadenomas are the most common cause of hypopituitarism. While pituitary adenomas are common, affecting approximately one in 6 of the general population, clinically active pituitary adenomas that require surgical treatment are more rare, affecting approximately one in 1,000 of the general population.
Физикалық
Гормон секрециялайтын гипофиз аденомалары гипергипофитиздің бірнеше түріне себеп болады. Нақты белгілері гормон түріне байланысты. Кейбір ісіктер бірнеше гормонды бөліп шығарады, ең көп кездесетін комбинация – ГГ және пролактин, бұл күтпеген сүйек өсуімен және еркектер мен әйелдерде күтпеген лактациямен көрінеді. Гипофиз аденомасы бар пациентте көру өрісінің бұзылыстары, классикалық түрде екі жақты гемианопсия пайда болуы мүмкін. Бұл ісік көз нервін қысыру нәтижесінде туындайды. Осы ісіктердің қысымы көру жолының оптикалық хиазмасында пайда болады. Бұл құрылымның анатомиялық орналасуы оған қысым түсіріп, екі жақтағы уақытша көру өрісінде ақау тудырады, бұл жағдай екі жақты гемианопсия деп аталады. Егер ісік оптикалық хиазмадан жоғары орналасса, көбінесе гипофиз сабағының краниофарингиомасында, көру өрісінің ақаулығы алдымен екі жақты төменгі квадрантопия ретінде көрінеді, ал егер оптикалық хиазмадан төмен орналасса, көру өрісінің ақаулығы алдымен екі жақты жоғары квадрантопия ретінде көрінеді. Гипофиз аденомасының бүйірлік кеңеюі абдукция нервін қысып, бүйірлік тік бұлшық етінің салдарынан көздің қисайуын тудыруы мүмкін. Сонымен қатар, гипофиз аденомасы бас ішілік қысымның артуына себеп болуы мүмкін. Пролактиномалар көбінесе жүктілік кезінде белгілерін білдіре бастайды, себебі гормон деңгейінің жоғарылауы (эстроген) ісіктің өсу қарқынын арттырады. Гипофиз аденомасы бар пациенттерде әртүрлі бас аурулары жиі кездеседі. Аденома бас ауруының негізгі себебі болуы мүмкін немесе басқа факторлар тудырған бас ауруын күшейте алады. Кездесетін бас ауруларының түрлеріне созылмалы және эпизодтық мигрень, сондай-ақ сирек кездесетін бір жақты бас аурулары жатады: бастапқы ұрып-соғу бас ауруы, қысқа мерзімді бір жақты нейралгиформалы бас ауруының конъюнктивальдық инъекция және көзден жас шығумен (SUNCT) – қысқа уақытқа созылатын ауырсыну сипаттамасымен тағы бір ұрып-соғу бас ауруы, кластерлік бас ауруы және гемикрания континуа (HS). Гипофиз аденомаларының қысымдық белгілері (көру өрісінің бұзылуы, көру қабілетінің төмендеуі, бас ауруы) микроаденомаларға (10 мм-ден кішкентай) қарағанда макроаденомаларда (10 мм-ден үлкен) көбірек байқалады. Апатия, эмоционалдық тұрақсыздық, оңай ашулану және қарымтастық байқалады.
Hormone secreting pituitary adenomas cause one of several forms of hyperpituitarism. The specifics depend on the type of hormone. Some tumors secrete more than one hormone, the most common combination being GH and prolactin, which present as unexpected bone growth and unexpected lactation (in both men and women). A patient with pituitary adenoma may present with visual field defects, classically bitemporal hemianopsia. It arises from the compression of the optic nerve by the tumor. The specific area of the visual pathway at which compression by these tumours occurs is at the optic chiasma. The anatomy of this structure causes pressure on it to produce a defect in the temporal visual field on both sides, a condition called bitemporal hemianopsia. If originating superior to the optic chiasm, more commonly in a craniopharyngioma of the pituitary stalk, the visual field defect will first appear as bitemporal inferior quadrantanopia, if originating inferior to the optic chiasm the visual field defect will first appear as bitemporal superior quadrantanopia. Lateral expansion of a pituitary adenoma can also compress the abducens nerve, causing a lateral rectus palsy. Also, a pituitary adenoma can cause symptoms of increased intracranial pressure. Prolactinomas often start to give symptoms especially during pregnancy, when the increased hormone level estrogen can increase the tumor's growth rate. Various types of headaches are common in patients with pituitary adenomas. The adenoma may be the prime causative factor behind the headache or may serve to exacerbate a headache caused by other factors. Amongst the types of headaches experienced are both chronic and episodic migraine, and more uncommonly various unilateral headaches; primary stabbing headache, short lasting unilateral neuralgiform headache attacks with conjunctival injection and tearing (SUNCT) – another type of stabbing headache characterized by short stabs of pain – cluster headache, and hemicrania continua (HS). Compressive symptoms of pituitary adenomas (visual field deficits, decreased visual acuity, headaches) are more commonly seen with macroadenomas (which are greater than 10 mm in diameter) than with microadenomas (which are less than 10 mm in diameter). apathy, emotional instability, easy irritability and hostility have been noted.
Асқынулар
Акромегалия – алдыңғы гипофиз безінің өсу гормонының (ГГ) артық өндірілуінен туындайтын синдром. Акромегалияның шамамен 90–95% жағдайы гипофиз аденомасынан болады және көбінесе орта жастағы ересектерге әсер етеді. Акромегалия қатал деформацияға, қауіпті асқынуларға және емделмесе ерте өлімге алып келуі мүмкін. Гигантизммен жиі байланысты болатын бұл ауруды бастапқы сатыларында диагностикалау қиын, көбінесе жылдар бойы белгілі болмайды, бет пішініндегі өзгерістер, әсіресе, көзге түсетіндей болады. Симптомдардың пайда болуынан диагноз қойылғанға дейінгі орташа мерзім он екі жылды құрайды. Кушинг синдромы – гиперкортизолизмге, яғни қандағы кортизол деңгейінің жоғарылауына себеп болатын гормоналды бұзылыс. Кушинг ауруы (КА) Кушинг синдромының ең көп кездесетін себебі болып табылады және жағдайлардың шамамен 70% құрайды. КА гипофиз аденомасы адренокортикотроптық гормонның (АКТГ) артық секрециясын тудырғанда пайда болады, бұл бүйрек үсті безін кортизолдың шамадан тыс мөлшерін өндіруге ынталандырады. Кушинг ауруы шаршаңқылыққа, салмақ тыбынуға, іш және белдің төменгі бөлігінде май жиналуына (осымдық семіздік), бетте ай тәрізді пішінге («ай бет»), іш, жамбас, кеуде және қолдардың терісінде созылу белгілеріне (стрияларға), гипертонияға, глюкозаға төзбеушілікке және түрлі инфекцияларға әкелуі мүмкін. Әйелдерде бұл ауру беттегі шаш өсуінің артуына (гирсутизмге), ал ерлерде эректильді дисфункцияға алып келуі мүмкін. Психиатриялық көріністеріне депрессия, алаңдаушылық, тез ашулану және эмоционалдық тұрақсыздық жатуы мүмкін. Сонымен қатар, түрлі танымдық қиындықтарға да себеп болуы мүмкін. Гипергипофизизм – гипофиздің алдыңғы бөлігінің ауруы, көбінесе гипофиздің функционалдық аденомасынан туындайды және өсу гормоны, пролактин, тиротропин, лютеинизациялау гормоны, фолликулға ынталандыратын гормон және адренокортикотроптық гормон сияқты аденогипофиздік гормондардың гиперсекрециясына әкеледі. Гипофиздік апоплексия – гипофиз аденомаларының кенеттен ішкі қан кетуінен, оның көлемінің тез өсуінен немесе ісіктің қанмен қамтамасыз етілуінен тыс өскенде туындайтын жағдай, бұл тіндік некрозға және одан кейін өлі тіндердің ісінуіне әкеледі. Гипофиздік апоплексия көбінесе көру қабілетінің жоғалуымен және кенеттен басталатын бас ауруымен көрінеді және кортикостероидтермен, қажет болған жағдайда хирургиялық араласумен жедел емдеуді қажет етеді. Орталық диабет инсупидус антидиуретикалық гормон вазопрессиннің өндірісінің төмендеуінен туындайды, бұл қатты шөлдеуге және өте сұйылтылған несептің (полиурия) шамадан тыс шығарылуына себеп болады, бұл дегидратацияға алып келуі мүмкін. Вазопрессин гипоталамуста өндіріледі, содан кейін гипофиз сабасымен төменге жеткізіліп, гипофиздің артқы бөлігінде сақталады, ол оны қан ағынына бөліп шығарады. Гипофиз миға жақын орналасқандықтан, инвазивті аденомалар қатты аналық, бас сүйегі немесе сфеноид сүйегіне енуі мүмкін.
Acromegaly is a syndrome that results when the anterior pituitary gland produces excess growth hormone (GH). Approximately 90–95% of acromegaly cases are caused by a pituitary adenoma and it most commonly affects middle aged adults, Acromegly can result in severe disfigurement, serious complicating conditions, and premature death if unchecked. The disease which is often also associated with gigantism, is difficult to diagnose in the early stages and is frequently missed for many years, until changes in external features, especially of the face, become noticeable with the median time from the development of initial symptoms to diagnosis being twelve years. Cushing's syndrome is a hormonal disorder that causes hypercortisolism, which is elevated levels of cortisol in the blood. Cushing's disease (CD) is the most frequent cause of Cushing's syndrome, responsible for approximately 70% of cases. CD results when a pituitary adenoma causes excessive secretion of adrenocorticotropic hormone (ACTH) that stimulates the adrenal glands to produce excessive amounts of cortisol. Cushing's disease may cause fatigue, weight gain, fatty deposits around the abdomen and lower back (truncal obesity) and face ("moon face"), stretch marks (striae) on the skin of the abdomen, thighs, breasts, and arms, hypertension, glucose intolerance, and various infections. In women, it may cause excessive growth of facial hair (hirsutism) and in men erectile dysfunction. Psychiatric manifestations may include depression, anxiety, easy irritability, and emotional instability. It may also result in various cognitive difficulties. Hyperpituitarism is a disease of the anterior lobe of the pituitary gland which is usually caused by a functional pituitary adenoma and results in hypersecretion of adenohypophyseal hormones such as growth hormone; prolactin; thyrotropin; luteinizing hormone; follicle stimulating hormone; and adrenocorticotropic hormone. Pituitary apoplexy is a condition that occurs when pituitary adenomas suddenly hemorrhage internally, causing a rapid increase in size or when the tumor outgrows its blood supply which causes tissue necrosis and subsequent swelling of the dead tissue. Pituitary apoplexy often presents with visual loss and sudden onset headache and requires timely treatment often with corticosteroids and if necessary surgical intervention. Central diabetes insipidus is caused by diminished production of the antidiuretic hormone vasopressin that causes severe thirst and excessive production of very dilute urine (polyuria) which can lead to dehydration. Vasopressin is produced in the hypothalamus and is then transported down the pituitary stalk and stored in the posterior lobe of the pituitary gland which then secretes it into the bloodstream. As the pituitary gland is in close proximity to the brain, invasive adenomas may invade the dura mater, cranial bone, or sphenoid bone.
Көптеген эндокринді неоплазия
Алдыңғы гипофиз безінің аденомалары – 1-типті көп эндокринді неоплазияның (MEN1) маңызды клиникалық белгісі болып табылады. Бұл – 30 000 адамның біреуіне әсер ететін сирек кездесетін, тұқым қуалайтын эндокринді синдром. MEN1 эндокриндік жүйедегі әртүрлі бездерде жақсы немесе қатерлі ісіктердің әртүрлі комбинацияларын тудыруы мүмкін, сонымен қатар бездердің ісік пайда болмай ұлғаюына да себеп болуы мүмкін. Ол көбінесе паратиреоид бездеріне, ұйқы без жасушаларына және гипофиздің алдыңғы бөлігіне әсер етеді. MEN1 сонымен қатар бет ангиофибромалары, коллагеномалар, липомалар, менингиомалар, эпендимомалар және лейомиомалар сияқты эндокриндік емес ісіктерді де тудыруы мүмкін. MEN1 синдромы бар пациенттердің шамамен 25 пайызында гипофиз аденомасы дамиды.
Adenomas of the anterior pituitary gland are a major clinical feature of multiple endocrine neoplasia type 1 (MEN1), a rare inherited endocrine syndrome that affects 1 person in every 30,000. MEN causes various combinations of benign or malignant tumors in various glands in the endocrine system or may cause the glands to become enlarged without forming tumors. It often affects the parathyroid glands, pancreatic islet cells, and anterior lobe of the pituitary gland. MEN1 may also cause non endocrine tumors such as facial angiofibromas, collagenomas, lipomas, meningiomas, ependymomas, and leiomyomas. Approximately 25 percent of patients with MEN1 develop pituitary adenomas.
Карни кешені
Карни кешені (ККК), сондай-ақ LAMB синдромы және NAME синдромы деп аталады. Барлық жүрек миксомаларының шамамен 7%-ы Карни кешенімен байланысты. ККК-сы бар пациенттерде өсу гормоны (ГГ) өндіретін гипофиз ісігі дамиды, ал кейбір жағдайларда осы ісіктер пролактин де бөліп шығарады. Дегенмен, оқшауланған пролактиномалар немесе гипофиз ісігінің басқа түрлері жоқ. ККК-сы бар кейбір пациенттерде гипофиз безі гиперпластикалық аймақтармен сипатталады, гиперплазия ГГ өндіретін аденомалардың пайда болуына дейін пайда болады деп саналады.
Carney complex (CNC), also known as LAMB syndrome and NAME syndrome Approximately 7% of all cardiac myxomas are associated with Carney complex. Patients with CNC develop growth hormone (GH) producing pituitary tumors and in some instances these same tumors also secrete prolactin. There are however no isolated prolactinomas or any other type of pituitary tumor. In some patients with CNC, the pituitary gland is characterized by hyperplastic areas with the hyperplasia most likely preceding the formation of GH producing adenomas.
Отбасылық оқшауланған гипофиз аденомасы
Отбасылық оқшауланған гипофиздік аденома (FIPA) – аутосомалық-доминантты түрде мұраға берілетін жағдайды анықтау үшін қолданылатын термин. Ол тек гипофиз безінің аденомасымен ауыратын екі немесе одан көп туысқандардың болуымен сипатталады, және 1-типті көп эндокринді неоплазия (MEN 1), Карни синдромы сияқты синдромдарда кездесетін басқа симптомдармен байланысты емес, сондай-ақ арил көмірсутекті рецептормен өзара әрекеттесетін ақуыз (AIP) геніндегі мутациялармен де байланысты емес. FIPA алғаш рет Альберт Беккер тобы Бельгияның Лиеж қаласында шектеулі отбасылар тобында сипаттаған, ал кейін 64 отбасыны қамтыған көп орталықты халықаралық зерттеуде толыққанды сипатталды.
Familial isolated pituitary adenoma (FIPA) is a term that is used to identify a condition that displays an autosomal dominant inheritance and is characterised by the presence of two or more related patients affected by adenomas of the pituitary gland only, with no other associated symptoms that occur in multiple endocrine neoplasia type 1 (MEN 1), Carney complex and with mutations in the aryl hydrocarbon receptor interacting protein (AIP) gene. FIPA was first described in a limited cohort of families by Albert Beckers group in Liège, Belgium; later FIPA was fully characterized in a multicenter international study of 64 families.
FIPA-ның генетикасы
FIPA-ның екі белгілі генетикалық себебі бар: AH рецепторымен өзара әрекеттесетін белок (AIP) геніндегі мутациялар және Xq26.3 хромосомасындағы дубликациялар, олардың ішінде X-пен байланысты акрогигантизм (X LAG) синдромын тудыратын GPR101 гені бар. FIPA отбасыларының шамамен 15–20% АИП генінің ұрықтанған жасушалық мутациясын немесе жойылуын (делециясын) алып жүреді, ал ауру автосомалық-доминантты түрде толық емес жарылумен (penetrance) жүреді, яғни АИП мутациясын алып жүретін шамамен 20% адамда гипофиз аденомасы дамиды. Аурудың ерте басталу жасына байланысты, АИП мутациялары гипофиз гигантизмінің ең жиі кездесетін генетикалық себебі болып табылады (жағдайлардың 29%). X LAG – өте ерте балалық шақта басталатын гипофиз ісіктерінің/гиперплазияның сирек кездесетін синдромы, ол өсу гормонының артық өндірілуіне, айқын өсуға және гипофиз гигантизміне әкеледі. Бүгінгі күнге дейін X LAG-і бар үш FIPA отбасы туралы хабарланған, олардың барлығы ауру анадан ауру ұлға Xq26.3 хромосомалық дубликациясын берген. Белгілі генетикалық себебі бар тарихтағы ең биік адам – Юлиус Кох (Жигіт Константин) болды, оның қаңқасын генетикалық зерттеуде X LAG анықталды. X LAG қазірге дейін 100% жарылуға (penetrance) ие (Xq26.3 дубликациясы бар барлық адамдар ауруға шалдығады және ол көбінесе әйелдерге әсер етеді). X LAG гипофиз гигантизмінің жағдайларының шамамен 10% құрайды. Бұл без қан-ми тосқаулынан тыс орналасқан. Ол субарахноидты кеңістіктен диафрагма селласымен бөлінеді, сондықтан арахноидты қабық және, демек, цереброспиналды сұйықтық селла турчикаға енуге мүмкін емес. Гипофиз безі екі бөлікке бөлінеді: алдыңғы бөлік (бездің көлемінің үштен екі бөлігін құрайды) және артқы бөлік (көлемінің үштен бір бөлігі), олар аралық бөлікпен бөлінеді. Гипофиздің алдыңғы бөлігі (аденогипофиз) – нағыз без, ол алты түрлі гормонды өндіреді және бөліп шығарады: қалқанша безін ынталандыратын гормон (TSH), адренокортикотроптық гормон (ACTH), фолликулдарды ынталандыратын гормон (FSH), лютеинизациялау гормоны (LH), өсу гормоны (GH) және пролактин (PRL).
FIPA has two known genetic causes, mutations in the AH receptor interacting protein (AIP) gene and duplications in chromosome Xq26.3 that include the GPR101 gene that also causes X linked acrogigantism (X LAG) syndrome. About 15–20% of FIPA families carry a germline AIP gene mutation or deletion, and the disease occurs as autosomal dominant with incomplete penetrance, meaning that about 20% of AIP mutation carriers will develop a pituitary adenoma. Due to their young age at onset, AIP mutations are the most frequent genetic cause of pituitary gigantism (29% of cases). X LAG is a rare syndrome of very early childhood onset pituitary tumors/hyperplasia that leads to growth hormone excess and severe overgrowth and pituitary gigantism. Three FIPA families with X LAG have been reported to date all of which had transmission of a chromosome Xq26.3 duplication from affected mother to affected son. The tallest historical individual with a known genetic cause was Julius Koch (Geant Constantin) who was found to have X LAG on genetic study of his skeleton. X LAG has 100% penetrance so far (all affected with the Xq26.3 duplication have the disease and it affects predominantly females. X LAG causes about 10% of cases of pituitary gigantism. sits outside the blood–brain barrier. It is separated from the subarachnoid space by the diaphragma sella, therefore the arachnoid mater and thus cerebral spinal fluid cannot enter the sella turcica. The pituitary gland is divided into two lobes, the anterior lobe (which accounts for two thirds of the volume of the gland), and the posterior lobe (one third of the volume) separated by the pars intermedia. The pituitary gland's anterior lobe (adenohypophysis) is a true gland which produces and secretes six different hormones: thyroid stimulating hormone (TSH), adrenocorticotropic hormone (ACTH), follicle stimulating hormone (FSH), luteinizing hormone (LH), growth hormone (GH), and prolactin (PRL).
Диагностика
Гипофиз аденомасының диагнозы жоғарыда сипатталған байланысты симптомдар жиынтығы арқылы қойылуы немесе күдіктенуі мүмкін. Диагноз гормондар деңгейін тексерумен және гипофиздің радиографиялық зерттеуімен (мысалы, КТ немесе МРТ арқылы) расталады.
Diagnosis of pituitary adenoma can be made, or at least suspected, by a constellation of related symptoms presented above. The diagnosis is confirmed by testing hormone levels, and by radiographic imaging of the pituitary (for example, by CT scan or MRI).
Гипофиздің инцидентальды омыртқасы
Гипофиздік инцидентомалар – кездейсоқ табылған гипофиз ісіктері. Олар көбінесе басқа медициналық жағдайларды бағалау кезінде жасалған компьютерлік томография (КТ) немесе магниттік-резонанстық томография (МРТ) арқылы анықталады, мысалы, күдікті бас жарақаты, қатерлі ісіктің сатысы немесе бас ауруы мен бас айналу сияқты белгісіз симптомдарды бағалау кезінде. Оларды әдетте қабірде жасалған зерттеулерде де кездестіруге болады. Мета-талдау нәтижесінде, өлімнен кейінгі зерттеулерде аденомалардың орташа көрсеткіші 16,7% болды, олардың көп бөлігі микроаденомалар (<10 мм) еді; макроаденомалар тек 0,16-0,2% құрады. Эндокринология және метаболизм саласындағы кәсіби, халықаралық медициналық ұйым – Эндокриндік қоғамның 2011 жылғы Клиникалық практикалық нұсқауларында гипофиздік инцидентомасы бар барлық науқастар толық медициналық тарихы мен физикалық тексеруден өтуі, гормонның артық өндірілуін және гипопитуитаризмді анықтау үшін зертханалық тексерулерден өтуі ұсынылады. Егер зақым көз нервісіне немесе көз хиазмасына жақын болса, көру қабілетін тексеру қажет. Хирургиялық араласуды қажет етпейтін инцидентомалары бар науқастарға клиникалық бағалаулар мен нейровизуализация, сондай-ақ көз нервісі мен хиазмаға жанасқан немесе қысқан инцидентомалар үшін көру қабілетін тексеру және макроинцидентомалар үшін эндокриндік тексеру жүргізілуі тиіс.
Pituitary incidentalomas are pituitary tumors that are characterized as an incidental finding. They are often discovered by computed tomography (CT) or magnetic resonance imaging (MRI), performed in the evaluation of unrelated medical conditions such as suspected head trauma, in cancer staging or in the evaluation of nonspecific symptoms such as dizziness and headache. It is not uncommon for them to be discovered at autopsy. In a meta analysis, adenomas were found in an average of 16.7% in postmortem studies, with most being microadenomas (<10mm); macrodenomas accounted for only 0.16% to 0.2% of the decedents. It has been recommended in the current Clinical Practice Guidelines (2011) by the Endocrine Society – a professional, international medical organization in the field of endocrinology and metabolism – that all patients with pituitary incidentalomas undergo a complete medical history and physical examination, laboratory evaluations to screen for hormone hypersecretion and for hypopituitarism. If the lesion is in close proximity to the optic nerves or optic chiasm, a visual field examination should be performed. For those with incidentalomas which do not require surgical removal, follow up clinical assessments and neuroimaging should be performed as well follow up visual field examinations for incidentalomas that abut or compress the optic nerve and chiasm and follow up endocrine testing for macroincidentalomas.
Мүйіз безінің эктопиялық аденомасы
Эктопиялық (аномальды жерде пайда болатын) гипофиз аденомасы – бұл сирек кездесетін ісік түрі, ол sella turcica сыртында, көбінесе сфеноидтық қуыста, супселлярлы аймақта, мұрынжұтқыншақта және кавернозды синустарда пайда болады.
An ectopic (occurring in an abnormal place) pituitary adenoma is a rare type of tumor which occurs outside of the sella turcica, most often in the sphenoid sinus, suprasellar region, nasopharynx and the cavernous sinuses.
Гипофиз безіндегі метастаздар
Гипофизге метастаздар тарайтын карциномалар сирек кездеседі және көбінесе егде жастағы адамдарда байқалады, ең көп таралғаны – өкпе және сүт безі қатерлі ісіктері. Сүт безі қатерлі ісігі бар пациенттерде гипофизге метастаздар шамамен 6–8% жағдайда кездеседі. Симптомды гипофиз метастаздары хабарланған жағдайлардың тек 7% құрайды. Симптомдары бар науқастарда көбінесе диабетсиз кездеседі, бұл көрсеткіш шамамен 29–71% арасында. Басқа жиі кездесетін симптомдарға алдыңғы гипофиздің дисфункциясы, көру өрісінің бұзылуы, бас ауруы/ауырсыну және офтальмоплегия жатады.
Carcinomas that metastasize into the pituitary gland are uncommon and typically seen in the elderly, with lung and breast cancers being the most prevalent, In breast cancer patients, metastases to the pituitary gland occur in approximately 6–8% of cases. Symptomatic pituitary metastases account for only 7% of reported cases. In those who are symptomatic diabetes insipidus often occurs, with rates approximately 29–71%. Other commonly reported symptoms include anterior pituitary dysfunction, visual field defects, headache/pain, and ophthalmoplegia.