Кіріспе

Балалар кітаптар сериясы

Профессор Брэнстаум – ағылшын жазушысы Норман Хантер жазған он үш балалар кітабынан тұратын серия. Профессор Теофилус Бранэстаум кітаптардың барлығында шалқасынан ойға батып, әрекетке келмейтін профессордың классикалық бейнесі ретінде бейнеленген, ал оның аты "мидың шашырауы" сөзінің өзгеше түрі. Серияның алғашқы екі кітабы 1930 жылдары жарық көрген, ал қалған 11 кітап 1970 жылдан бастап шығарылды.

Графикалық құрылғылар

Профессордың көптеген қиындықтары қарапайым мінезсіздігінен туындайды. "Қысқа сағаттар" повесінде ол орауды қажет етпейтін сағатты ойлап табады, бірақ маңызды бөлікті қоспауы ("Мен кішкентай қимылдайтын нәрсені қоюды ұмытыппын") сағаттың он екіде тоқтамай, керісінше, он үш, он төрт және т.с.с. соғуын қамтамасыз етеді, өзімен бірге жүре алмайтынша. "Бұзақылар!" повесінде профессор автоматты ұры ұстағыш құрылғыны ойлап табады, бірақ үй кілтін ұмытып, терезеден кіруге тырысады, сол кезде оның өзі жасаған машинасы оны қатты ұстап, байлап тастайды, тіпті Флиттерснуп ханым оны тани алмай, жақсылап басын ұрып кетеді. Профессордың басынан өткен көптеген мәселелер оның өнертабыстарының көтерілісінен және антропоморфтық мінез-құлық көрсетуінен туындайды. Мысалы, "Бранестоумның ешбір өнертабысы мұндайды қабылдамайды" деген тіркес серияда бірнеше рет кездеседі. Бренстаумның өнертабыстары көбінесе оларды мақсаттан тыс пайдалануға қарсылық көрсетеді. Мысалы, профессордың барлық достарына көктемді сағаттар жасағаны туралы әңгімеде сағаттардың арасында төбелес болып, олардың барлығы қирап кетеді.

Суретшілер

Профессор Брэнстаумның алғашқы кітабы 1933 жылы алғаш рет жарық көрген және У. Хит Робинсон суреттеген «Профессор Брэнстаумның керемет оқиғалары» болды. Хит Робинсон өзінің қиын-қыстау құрылғыларымен танымал болды, ал суреттер осы қысқа әңгімелердегі ерекше сюжеттерге керемет толықтыру болды, әр суретте әдетте профессордың өте үлкен маңдайы бейнеленген. Бастапқы кітапта В. Хит Робинсонның жетпіс алты суреті деп аталатын бөлім бар, олардың әрқайсысы «өзінің жеке өнертабысы телескопы» немесе «үлкен күлімсіректен басқа ештеңесіз» (әсіресе жас профессордың суретін білдіреді) сияқты есімдермен аталады. Одан кейін 1937 жылы жарық көрген «Профессор Брэнстаумның асыл қазынаға аңшылық» атты еңбегі жарық көрді. Бірінші басылымның суреттерін Джеймс Арнольд, ал 1966 жылғы қайта басылымның суреттерін Джордж Адамсон жасаған. Адамсон «Профессор Брэнстоумның ерекше жеңісі», «Профессор Брэнстоум полюске дейін» және «Профессор Брэнстоумның Ұлы революциясы» кітабының «Пуффин» басылымын, сондай-ақ «Пуффин жылнамасында» және «Пуффин Пост» журналында Брэнстоум туралы екі әңгімесін суреттеді. «Профессор Брэнстаумның сөздігі» (мұқабасы Джордж Адамсонның, «Пуффин», 1973). 2014 жылы Чарли Хигсон жазған және Гарри Хиллдің профессор Брэнстаум рөлін ойнаған Хантердің кітаптарының бір сағаттық телефильмдік бейімделуі Рождество қарсаңында көрсетілді. Бұл фильмнің түсірілімі 2014 жылдың қазан айының басында Суррейдегі Шире қаласында, содан кейін қазан айының ортасында Валлингфордта өтті, және оған Дэвид Митчелл, Саймон Дэй, Бен Миллер және Миранда Ричардсон қатысты. 2015 жылы, бір сағаттық жалғасы «Профессор Брэнстаум қайтып келді» деп аталып, BBC One телеарнасында Рождество қарсаңында сағат 17:20-де көрсетілді.