Кіріспе
Шанхай қаласындағы Сюдзиахуй (, , латын әрпімен: Zikawei, Ziccawei немесе Siccawei) – Шанхай қаласындағы жергілікті аудан. Бұл Сюхуй ауданының құрамындағы, осы ауданның атымен аталған, тарихи сауда және мәдениет орталығы. Аймақ Шанхай қаласындағы сауда және ойын-сауықпен танымал. Оған Шанхай метросының Сюдзиахуй станциясы қызмет көрсетеді.
Xujiahui (, , romanized as: Zikawei, Ziccawei, or Siccawei) is a locality in Shanghai. It is a historic area of commerce and culture administratively within Xuhui District, which is named after the locality. The area is a well known precinct for shopping and entertainment in Shanghai. It is served by the Xujiahui Station of the Shanghai Metro.
Атауы
Сюйчжахуй «Сюй отбасының тоғысы» дегенді білдіреді, дәлірек айтқанда, «екі өзеннің тоғысындағы Сюй отбасының меншігі». «Сюй отбасы» – Қытайдың ең белгілі католик дініне өткен Сюй Гуанцзидің (Хсу Куанчжи; 1562–1633) отбасына сілтеме жасайды. Қазіргі Сюйчжахуйдің көп бөлігі бұрын Сюй әулетінің атамекені болған. Атақты итальяндық иезуит Маттео Риччиден крещение алған Сюй Гуанцзи және оның ұрпақтары католик шіркеуіне үлкен жерлерді, соның ішінде Әулие Игнатий соборын сыйға берді. 18 ғасырда Шанхайдың батыс тұрғындары оны ағылшын тілінде «Ziccawei» немесе «Siccawei», ал француз тілінде «Zikawei» немесе «Zi ka wei» деп атады, бұл атаулар шанхайлық диалекттегі айтылуынан шыққан. Бұл атаулар кейбір мекемелердің, мысалы, Зи Ка Вэй кітапханасының аттарында сақталған, және бұл аймақ әлі де көптеген заманауи нұсқаулықтар мен әдебиеттерде «Зикавей» немесе оның басқа түрлері ретінде тізімделген.
Тарих
Сюй Гуанцзи отбасының сыйлаған жерлері және басқа тәсілдермен алынған жерлерді пайдаланып, Иса қоғамы үлкен собор және қазіргі Сюйчжахуйдің көп бөлігін қамтитын бір шаршы мильдік кешен құрды. Собордан өзге, француз иезуиттері жетімдер үйін, монастырларды, мектептерді, кітапханаларды және Сюдзяхуй обсерваториясын (қазіргі Шанхай метеорология бюросы) салды. Уақыт өте келе ол Шығыс Азиядағы католиктердің бекінісіне айналды. Иезуиттер салған алғашқы құрылыстардың бірі – 1847 жылы салынған Санкт-Игнатий соборы, кейін 1906 жылы қайта жаңартылды. Собор қазіргі Солтүстік Каоси жолында орналасқан және ағылшын тілінде әлі де Санкт-Игнатий соборы деп аталады. Көшедегі тақтада қарапайым "Католик шіркеуі" деп жазылған. Собор 1987 жылы Стивен Спилбергтің "Күн империясы" фильмінің бастапқы сахналарында көрсетілді. Католицизмнің орталығы болған кезінен сақталған басқа да құрылыстар бар. Олардың бірі – 68-ші Хуньцзяо жолындағы Колледж Сент-Игнас немесе Сюхуа колледжі, қазір Сюхуаи орта мектебі (немесе Сюхуаи орта мектебі) деп аталады. 1850 жылы иезуиттер құрған Сюхуй (Игнатий) колледжі Қытайда толыққанды батыс оқу бағдарламасын ұсынған алғашқы білім беру мекемесі болды. Тағы бір нысан – шіркеудің жанында орналасқан Bibliotheca Zikawei (немесе Bibliotheque de Mission), қазір Шанхай кітапханасының бөлімшесі. Сюйчжахуйдың төңірегіне шашырап жатқан бірнеше монастырлық ғимараттардың әртүрлі сақталу деңгейіндегілері әлі де көрінеді: біреуі (құрылымдық өзгерістерге ұшыраған, бірақ танылатын) Сюйчжуй аудандық үкіметінің және Халық прокуратурасы кеңсесі ретінде қызмет етеді. Шіркеу басқаратын Тю Се Вэ балалар үйі (мандарин: Тушанван), Сюдзяхуйдің діни ғимараттарына арналған діни өнердің көп бөлігін жасаған шеберханаларымен жұмыс істеді, ол Сюдзяхуй тоғысынан оңтүстікке қарай жарты миль қашықтықта орналасқан; балалар үйінің сақталған жалғыз ғимараты қазір Ту Се Вэ мұражайы болып табылады. Католик шіркеуінің құрған білім беру мекемелері Сюдзяхуйдің білім орталығы ретінде танылуына ықпал етті. Аврора университеті Сюдзиахуйде иезуиттермен бірге құрылды. Императорлық Наньян мемлекеттік мектеп жүйесі 19 ғасырдың соңында Сюдзяхуйде құрылды, ал оның ең көрнекті ұрпағы – Шанхайдың ең беделді университеттерінің бірі Цзяо Тонг университетінің тарихи негізгі кампусы әлі де Сюдзяхуйде орналасқан. Фудан университеті, сондай-ақ Шанхайдың ең беделді университеттерінің бірі, 1922 жылға дейін Сюдзяхуйде орналасқан. Орталық Сюдзяхуй әкімшілік тұрғыдан Шанхайдың қытайлық аймағының бөлігі болғанымен, шын мәнінде оны католик шіркеуі басқарды, ол француз концессиясының француз билігімен тығыз байланыста болды. 1914 жылдан бастап Сюдзяхуй француз концессиясының шекарасынан тыс жерде орналасты және француздық ықпал астында қалды. Католиктік Сюдзиахуй Қытайдағы Азамат соғысында коммунистердің жеңісімен күрт аяқталды. Халықтық азаттық армия Шанхайға кіргеннен кейін бірнеше жыл өткен соң, иезуиттер Сюдзяхуйден кетіп, Макао немесе Манила сияқты жақын жерлерге көшіп кетті. Қалғандарының көпшілігі коммунистік билік тарапынан тұтқындалды. Олардың арасында ондаған жылдар түрмеде отырған кардинал Игнатиус Кунг және 1951 жылдың қарашасында түрмеде қайтыс болған отец Чанмин "Беда" Чанг болды. 1949 жылдан бастап Сюцзяхуйдағы ірі үйлер мен мүліктер үкімет тарапынан мәжбүрлі түрде сатып алынды немесе тәркіленді және зауыттарға айналдырылды. 1990 жылдардың соңына дейін аймақ негізінен өнеркәсіптік аймақ болып келді. 1990 жылдардың соңында көптеген мемлекеттік зауыттар сатылып, бұзылды. Сюдзяхуй қазір Шанхайдың орталық бөлігіндегі сауда ауданы болып табылады.
Экономика
Қазіргі уақытта Сюдзяхуй негізінен сауда аймағы болып табылады, бірақ католик шіркеуі маңызды орынды сақтап, аймақта білім беру және ғылыми мекемелер әлі де бар. Басты Сюдзяхуй сауда ауданы Хунцзяо, Хуашань, Чжаоцзябань және Солтүстік Каоси көшелерінің қиылысында шоғырланған. Бұл көшелердің әрқайсысы аталған қиылыста бітіп, онда үш супермаркет, алты ірі сауда орталығы және тоғыз ірі кеңсе ғимараты орналасқан. (Хонгкяо жолынан бастап сағат тілі бойынша: Гранд-гейтвей, Хуашань жолы, Тынық мұхиты Сого, Хенгшань жолы туннелі, Хуэйджин универмагы, Чжаоцзябань жолы, Метро-сити, Солтүстік Цаоси жолы, Ориентал сауда орталығы.) Косметикадан бастап, көліктерге, тіпті қиярларға дейін барлығы бес минут ішінде қолжетімді, бірақ Сюдзяхуй ең танымал өнім түрі – электроника. Бұл адамдардың камералар, PSP, Xbox және осы Xbox пен басқа ойын консольдары үшін modchip сияқты электрондық жабдықтарды алуға болатын ең ірі орындардың бірі. Дегенмен, 2016 жылы электрондық жабдықтарға арналған ең үлкен сауда орталығы жабылды. Қазіргі уақытта Гранд-гейтвейдің қасында, Хонгкяо жолында жаңа сауда орталығы салынуда. Жаңа сауда орталығы 2016 жылы ресми түрде ашылады.
Білім
Шанхай Цзяо Тонг университетінің тарихи негізгі кампусы Сюдзяхуй ауданында, Сюдзяхуй қиылысының солтүстігінде орналасқан. Университет алаңның шектеулі болуына байланысты бакалавриат факультетін Шанхайдың шеткі аймағындағы жаңа кампусқа көшірді, бірақ Сюдзяхуй кампусында университеттың Халықаралық білім беру мектебі мен бірнеше ғылыми-зерттеу институттары әлі де орналасқан. Кампус 20-ғасырдың басында салынған бірнеше тарихи ғимараттармен ерекшеленеді, соның ішінде императорлық стильдегі қақпасы және императорлық стильдегі мәрмәр көпірлердің қалдықтары бар, бұл университеттың бұрынғы Императорлық политехникалық институты мәртебесін көрсетеді. 1850 жылы құрылған бұрынғы Сен-Игнас колледжі, қазіргі Сюйхуэй орта мектебі, әлі де Сюйхуэйде орналасқан. Бұрынғы Шанхай медициналық университеті, қазір Фудан университетінің Шанхай медициналық колледжі, Сюцзяхуэй метро стансасына жақын жерде орналасқан. Аймақта Зи Ка Вэй кітапханасы (Сюдзяхуй кітапханасы) да бар.
Саябақтар
Бұрынғы кірпіш фабрикасының орнында 2002 жылы аяқталған Сюдзиахуэй саябағы тұр. Саябақта жасанды ирек өзен (Хуанпу өзенінің кіші үлгісі), баскетбол алаңдары және балалар ойын алаңы да бар. Парк шамамен 250 метрлік (820 фут) биік жолмен кесіп өтеді. Саябақтың шығыс бөлігінде тарихи Қызыл үй орналасқан, бұл үй бір кезде Pathé China жазбалар компаниясына тиесілі болған. Сюхуа ауданында орналасқан Шанхай консерваториясы көктем және күз айларында саябақта тегін концерттер ұйымдастырады, себебі Шанхайда осы кезде ауа райы ең қолайлы. Сюйяхуйдегі тағы бір маңызды саябақ – Гуанцзы саябағы. Онда Сюй Гуанцзының қабірі орналасқан, ал аймақ пен аудан оның атымен аталған. Жақында түпнұсқалық түріне келтірілген қабірде үлкен христиан кресі және дәстүрлі қытай "рух жолы" бар, ол тас жануарлармен безендірілген. Саябақта ауданның басқа бөліктеріндегі қала құрылысының жаңартылуы салдарынан осы жерге көшірілген дәстүрлі үй де орналасқан.
Көлік
Сюдзяхуйдегі басты қиылыс – көлік түйіні. Ол ондаған автобус бағыттарымен және Шанхай метросының 1, 9 және 11 желілеріндегі Сюдзяхуй метро станциясымен байланысты.
Сюцзяхуэй ауданы
Сюдзяхуэй кенттік ауданы 1994 жылдың мамыр айында Шанхай қаласының Сюхуэй ауданының құрамында құрылған. Кенттік ауданда 31 624 үй шаруашылығы бар, оларда барлығы 94 872 тұрғын тұрады. Ауданның тұрақты тұрғындарының саны шамамен 110 000 адамды құрайды. Кенттік ауданның шектері географиялық орналасқан жерімен толық сәйкес келмейді.