Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гонсун Зан (161 жылға дейін, сәуір немесе мамыр 199 жыл), әдепті аты Богуй, Шығыс Хань әулетінің соңғы кезеңінде өмір сүрген қытай әскери генералы, саясаткер және әскербасы.
Chinese warlord and general (died 199)
Gongsun Zan (before 161 April or May 199), courtesy name Bogui, was a Chinese military general, politician, and warlord who lived during the late Eastern Han dynasty.
Өмір
Гонсун Занның ерте өмірі туралы көп мәлімет жоқ. Ол Лю Бэймен бірге Лу Чжиден білім алды. Сол кезде оның өкілдігіндегі әкім Гонсун Занның әдемі сырт келбеті мен күмбірлі дауысына риза болып, оған қызын үйлендірді. Хэ Цзин Гонсун Занды солтүстіктегі бүліктерді басуға жіберді, ол бұл міндетті сәтті орындады. Лью Юмен тусініспеушілікке ұшыраған Гонсун Зан оған шабуыл жасап, өлтірді, осылайша айналасындағы аймақтарды бақылауға ие болды. Бірақ, көпшілік пікірге қарамастан, ол ешқашан ресми түрде өкілдік әкімші болып тағайындалмаған. Осы кезеңде оның бұрынғы сыныптасы Лю Бэй оның қызметіне келіп, Пиньюань қаласын қорғауға бекітілді. Оңтүстікте Юань Шао солтүстікте және Юань Шу оңтүстікте Орталық Қытайдың үстемдігі үшін күресті. Гонсун Зан Юань Шумен одақ құрып, екінші туысы Гонсун Юэді Юань Шудың генералы Сун Цзяньға Янчэн қаласын қайтаруға көмектесу үшін жіберді. Бірақ Гонсун Юэ жорықта қаза тапты. Осыны себеп етіп, Гонсун Зан Хан Фудың жерлерін алу жоспары сәтсіз аяқталғаннан кейін Юань Шаоға шабуыл жасады. Дегенмен, Гонсун Зан Ицзин шайқасында Юань Шаодан жеңілді. Ол өз қарындастарын, әйелін және балаларын өлтірген соң, өзін өртпен қоршап, өзіне-өзі қол жұмсады.
Little is known of Gongsun Zan's early life. He and Liu Bei studied under the tutelage of Lu Zhi. At the time, the administrator of his home commandery appreciated Gongsun Zan's impressive looks and booming voice, so he arranged for his daughter to marry him. Gongsun Zan was deployed by He Jin to quash rebellions in the north which he did successfully. Following a misunderstanding with his lord, Liu Yu, Gongsun attacked Liu and killed him, thus winning control of the surrounding areas. However, contrary to popular belief, he was never formally appointed as a commandery administrator. During this time, his former classmate Liu Bei came to serve him and was allocated the city of Pingyuan to defend. To the south, the two brothers Yuan Shao in the north and Yuan Shu in the south vied for supremacy over central China. Gongsun Zan formed an alliance with Yuan Shu and sent his second cousin, Gongsun Yue, to help Yuan Shu's general, Sun Jian, retake Yangcheng. However, Gongsun Yue died in the campaign. Using this as a pretext, Gongsun Zan attacked Yuan Shao after his initial plan to gain Han Fu's lands went awry. However, Gongsun Zan was defeated by Yuan Shao at the Battle of Yijing. He committed suicide through self immolation, after killing his sisters, wife and children.
Отбасы
Гонсун Юэ (公孫越), Гонсун Занның кіші екінші туысы. Гонсун Зан оны 1000 сарбаз бен жарақ-жабдықпен өзінің жартылай бауыры Юань Шаомен өкілетті соғыста болған Юань Шуға көмектесуге жіберді. Гонсун Юэ 191 жылы Янчен шайқасында Сун Цзяньмен (Юань Шудың өкілі) Жоу Ю (Ренмин) (Юань Шаоның өкілі) қарсы шайқасқанда, адасқан жебеден зардап шегіп қайтыс болды. Гонсун Зан Гонсун Юэнің өлімін Юань Шаоға қарсы соғыс жариялау үшін сылтау ретінде пайдаланды. 14 ғасырдағы «Үш патшалықтың романсы» тарихи романында Гонсун Юэ Гонсун Занның кіші інісі болып келеді. Гонсун Зан Гонсун Юеге Юань Шаодан оның уәдесін орындауын талап ету үшін, Хан Фудан тартып алғаннан кейін Джи провинциясын өзі мен Гонсун Зан арасында бөлуді талап етіп, елші ретінде жібереді, бірақ Юань Шао бас тартады. Гонсун Юэ қайтып келе жатқанда, Юань Шао өз әскерлеріне Донг Чжуоның сарбаздары болып көрінуді және Гонсун Юеге шабуыл жасап, өлтіруді бұйырады. Гонсун Зан Юань Шаоның алдауын аңдап, оған соғыс жариялайды. Гонсун Фан (公孫範), Гонсун Занның кіші екінші туысы. Ол Гонгсун Занға қосылу үшін Бохай округінен (勃海郡) әскерлерді бастап келді. Ол сондай-ақ Цзекьяо шайқасында Гонсун Занмен бірге Юань Шаоға қарсы шайқасты. Гонсун Сюй (公孫續), Гонсун Занның ұлы. Ицзинь шайқасы кезінде (198–199) Гонсун Зан оны Чжан Ян бастаған Хайшан қарақшыларынан көмек сұрауға жіберді. Олар тым кеш қайтып келді, өйткені Гонсун Зан Юань Шаодан жеңіліп, қалған отбасымен бірге өзін-өзі өлтірді. Гонсун Сюй кейіннен сионггу тайпасының Туге (屠各) қолынан қаза тапты.
Gongsun Yue (公孫越), Gongsun Zan's younger second cousin. Gongsun Zan sent him with 1,000 troops and supplies to assist the warlord Yuan Shu, who was in a proxy war with his half brother Yuan Shao. Gongsun Yue died after being hit by a stray arrow during the Battle of Yangcheng in 191 while fighting alongside Sun Jian (Yuan Shu's proxy) against Zhou Yu (Renming) (Yuan Shao's proxy). Gongsun Zan used Gongsun Yue's death as an excuse to declare war on Yuan Shao. In the 14th century historical novel Romance of the Three Kingdoms, Gongsun Yue is Gongsun Zan's younger brother. Gongsun Zan sends Gongsun Yue as a messenger to demand that Yuan Shao keep his promise by dividing Ji Province between him and Gongsun Zan after seizing it from Han Fu, but Yuan Shao refuses. While Gongsun Yue is on his return journey, Yuan Shao orders his men to pretend to be Dong Zhuo's soldiers and then ambush and kill Gongsun Yue. Gongsun Zan sees through Yuan Shao's ruse and subsequently declares war on him. Gongsun Fan (公孫範), Gongsun Zan's younger second cousin. He leads troops from Bohai Commandery (勃海郡) to join Gongsun Zan. He also fought in the Battle of Jieqiao alongside Gongsun Zan against Yuan Shao. Gongsun Xu (公孫續), Gongsun Zan's son. During the Battle of Yijing (198–199), Gongsun Zan sent him to seek reinforcements from the Heishan bandits led by Zhang Yan. They returned too late as Gongsun Zan had already been defeated by Yuan Shao and had committed suicide along with the rest of his family. Gongsun Xu later met his end at the hands of the Tuge (屠各), a Xiongnu tribe.
Үш патшалықтың романсында
Гонсун Зан – Қытайдың Үш патшалық дәуіріне дейінгі және оның кезеңіндегі оқиғаларды көркемдеп суреттейтін «Үш патшалықтың романсы» атты 14 ғасырлық тарихи романның кейіпкері. Ол «Ақ атты әскер» деп аталатын элиталық кавалериялық бөлімге жетекшілік етеді және Хан империясының солтүстік және шығыс шекараларын қорғап, түрлі хань емес тайпалардың шапқыншылығына қарсы күреседі. 191 жылы Гонсун Зан Лоян қаласын басып алып, император Сяньді кепілге алған Донг Чжуоға қарсы коалицияға қосылады. Коалиция тарағаннан кейін, ол Юань Шаомен Солтүстік Қытайдағы аумақтар үшін күреске түседі және 190-шы жылдар бойы Цзекьяо шайқасынан бастап, Ичин шайқасында жеңіліп қаза табатын бірнеше шайқастарға қатысады. Роман бойынша Гонсун Занды «Ақ ат генералы» деп атайды, себебі оның басқаратын элиталық кавалериялық бөлігі толығымен ақ түсті аттардан құралған. Мұның себебі – хань емес тайпалар ақ атты қасиетті жануар деп санайды, сондықтан олар шайқаста ақ атқа отырған жау әскерін көргенде қашып кетеді.
Gongsun Zan is a character in the 14th century historical novel Romance of the Three Kingdoms, which romanticises the events before and during the Three Kingdoms period of China. He leads an elite cavalry unit called the "White Riders" and has served on the northern and eastern frontiers of the Han Empire by defending the borders from incursions by various non Han Chinese tribes. In 191, Gongsun Zan joins the coalition against Dong Zhuo, the warlord who seized power in Luoyang and holds the figurehead Emperor Xian hostage. After the coalition breaks up, he gets into a rivalry with Yuan Shao over the territories in northern China and engages him in a series of battles throughout the 190s, starting with the Battle of Jieqiao and ending with his defeat and death at the Battle of Yijing. In the novel, Gongsun Zan is nicknamed "White Horse General" because the elite cavalry unit he leads is made up completely of horses of pure white. The reason for doing so is that he knows that the non Han Chinese tribes consider white horses sacred animals so they will run away when they encounter an enemy unit riding white horses in battle.
Үш патшалықтың жазбалары
Гонсун Занның ақ атты еріктілері (白馬義從) тарихи негізге ие, және тарихи жазбаларда оның әскерінің ядросын құраған ақ аттардағы элиталық атты жасақ ретінде кездеседі. Үш патшалық тарихында Jieqiao шайқасында олардың "тулары мен қарулары аспан мен жерді нұрландырды" деп баяндалған.
Gongsun Zan's white horse volunteers (白馬義從) have a historical basis, and appear in the historical records as an elite mounted unit on white horses which formed the core of his fighting force. The Records of Three Kingdoms describes how their "flags and armour lit up Heaven and Earth" at the Battle of Jieqiao.
Халықтық мәдениетте
Гонсун Зан – Creative Assembly жасаған және Sega басып шығарған Total War: Three Kingdoms видео ойынының негізгі ойналатын кейіпкерлерінің бірі.
Gongsun Zan is one of the main playable characters of the video game Total War: Three Kingdoms, developed by Creative Assembly and published by Sega.