Кіріспе

Махмуд Гвинея (محمود ڭينيا, және сирек ڭنيا немесе کانیه; сондай-ақ, Гания, Гвинея немесе Ханья деп те жазылады; 1951 – 2 тамыз 2015) – марокколық гнава музыканты, әнші және гембри ойнаушы, ол дәстүрлі түрде мааллем ([[wikt:معلم]]), яғни шебер деп есептелді. Әулеттік тегі – Гания, суретшінің төлқұжатында да осылай жазылған. Ол отандық және шетелдік жазбалар компанияларымен жұмыс істеді, сондай-ақ көптеген батыс музыканттарымен ынтымақтастық етті.

Өмір

Махмуд Гания (немесе Гуиния) 1951 жылы Атлантика жағалауындағы Эссауира қаласында дүниеге келді. Ол гнава музыкасының шебері Маалем Бубкер Ганияның (1927–2000) және әйгілі болжамгер және "мокаддема" Айша Кабралдың екінші ұлы болды. Оның інісі Мохтар Гания, сондай-ақ марқұм ағалары Әбделла Гания мен Билал "Лахцен Зитуне" де гнава маалемі, ал олардың әпкесі Зайда Гания мен марқұм Жмейя Гания да мокаддема. Махмуд Гуиния Маракеш қаласынан келген Маллика Аль Махурға үйленген, олардың екі ұлы мен бір қызы болды. Оның әкесі мен анасы тарапынан шыққан туыстары қазіргі Мали және Мавританиядан келген. Олар солтанның әскерінде сарбаз болып қызмет еткен, көптеген адамдар сияқты құлдардан тарамаған. Олар Эссауира стилінің, Сауири стилінің негізгі өкілдері саналады. Маалем Махмуд Гания (немесе Гуиния) 2015 жылдың 2 тамызында ұзақ аурудан кейін қайтыс болды. Оның ұлдары Сауири стилінің дәстүрін жалғастыруда, әсіресе кіші ұлы Маалем Хуссам Гуиния – өркендеп келе жатқан жұлдыз. Оның үлкен ұлы Хамза Гания биші, кракеб пен тебель (ганга) ойнайды және Эссауирада мемлекеттік қызметкер болып жұмыс істейді, ал қызы Бухра Гания студент.

Шығармалары

Махмуд Гиния көптеген жазбаларды шығарды, олардың бәрі толыққанды құжатталмаған. 1970 жылдары марокколық музыка лейблі Fikriphone Лиланың тікелей эфирдегі рәсімдері мен студиялық жазбаларын шығарды. Келесі онжылдықтарда оның ізбасары Tichkaphone болды, оның материалдарын Францияда Sonodisc таратты, ал Агадирдің La Voix El Maarif лейблі де таратумен айналысты. Мароккода көптеген кассеталар да жарық көрді. Ең танымал батыс релизі – The Trance Of Seven Colors, 1994 жылы Билл Ласвелл мен Эрик Розенцвейг бірлесіп шығарды. Онда американдық саксофоншы Фарао Сандерс және Махмудтың ансамблінің отбасы мүшелері, оның ішінде ағалары Мохтар мен Абделла қатысты. Ансамбль құрамында Есауирадан келген хадж және маалем Абделла "Гамбори" Ахкараз да болды. The Black Mluks альбомы 1992 жылы Монреальде Эрик Розенцвейг жазды және Radio Canada студиясында өндірілді. Мастер-таспалармен Мароккоға оралғаннан кейін Махмуд Гания Мароккодағы құқықтарды Le Voix El Maarif (LVEM) кассеталық лейбліне сатты, ол оны El Maaleem Mahmoud Gania Soiree Au Canada деп шығарды ("Малем" сөзінің дұрыс жазылмауы, Bill Laswell және Axiom лейблінің атынан араб тіліндегі "Маалем" – шебер деген мағынадағы сөздің қате жазылуы, көп жылдар бойы Батыста нақты есім деп қабылданып келді). Бұл жазбалар Маалем Махмуд Гиния мен оның ансамблінің Мароккодан жасаған алғашқы сапарының бөлігі болды, олар Монреаль қаласының 350 жылдығына арналған Музыка және дәстүрлер фестивалінде өнер көрсетті. Топтың құрамында оның ағалары, немерелері және басқа да туыстары болды. Бұл – тарихи топ еді. Кейіннен және өмірінің соңына дейін оның екі ұлы кішкентай кезінен бастап әкесімен бірге ойнады, бұл 2015 жылдың мамыр айында туған Есауирадағы жыл сайынғы гнава фестивалінің соңғы концертінде жетеді. Ауыр сырқатқа шалдыккан Маалем Махмуд Гания керемет концерттен кейін өзінің гимбриін жас ұлы Маалем Хусам Ганияға тапсырды, ол кіші інісі Маалем Мохтар Ганиямен бірге оның музыкалық және рухани мұрагері саналады. Тағы бір маңызды релиз – Питер Бротцман және Хамид Дрейкпен бірге жасалған The Wels Concert, ол 1996 жылы Wels Music Unlimited фестивалінде жазылды. Сахараның шаманы туралы музыкалық жазбалар 2001 жылы Маалем Махмуд Гиния, Tata Guinness, Виктор Видал Паз және түрлі индонезиялық музыканттардың қатысуымен жарық көрді. 2017 жылдың қыркүйегінде оның соңғы студиялық жазбалары (2013 жылы Касабланкадағы Plein Les Oreilles студиясында продюсер Али Фарауимен жазылған) Ұлыбританияның Hive Mind Records лейблімен екі винил пластинкасы түрінде шығарылды. Жаңартылған альбом "Colours of the Night" деп аталды. 2020 жылы Hive Mind "Айша" атты екінші Гания альбомын шығарды.