Кіріспе
Флорида штатының Орталық сайлаушылар тізімі – 1998 жылдан 2006 жылдың 1 қаңтарына дейін Флорида штатының 67 округінің жергілікті органдары ұстап тұрған ресми сайлаушылар тізімін бақылау үшін АҚШ Флорида штатының Сайлау бөлімі қолданған, заңды түрде дауыс беруге құқылы азаматтардың ішкі тізімі болды. Сайлауға құқылы сайлаушыларды тізімнен шығару 2000 жылғы АҚШ президенттік сайлауына байланысты туған даудың басты себебі болды, ол сайлаудың нәтижесі Флорида штатындағы дауысқа байланысты болды. 2006 жылдың 1 қаңтарында «Флорида штатының Орталық сайлаушылар тізімі» «Америкаға дауыс беруге көмектесу туралы» жаңа федералды заң күшіне енген кезде Флорида штатының сайлаушыларды тіркеу жүйесімен алмастырылды.
Жеке қатысу
Сол кезде Флорида штаты жеке компанияға сайлаушылар тізімінен жарамсыз дауыс берушілерді тазалау үшін төлем жасаған жалғыз штат болды, бұл жеке компанияға кімнің дауыс беруге жарамсыз екені туралы әкімшілік шешім қабылдауға мүмкіндік берді. Флорида штатының Сайлау бөлімі, 1997 жылғы Майами қаласының сайлауы кезінде анықталған сайлаушыларды тіркеудегі алаяқтыққа байланысты, Флорида штатының заңдарының 98.0975-тарауына сәйкес, жекемен келісімшарт жасасуға міндетті болды. Бұрын сайлаушылар тізімін тазалауды жергілікті сайлау органдары жүргізген (кейде бұл дау тудырды). Азаматтық құқықтар қозғалысы кезінде Флорида штатын қоса алғанда, Оңтүстік штаттардағы жергілікті сайлау органдары сот процестеріне, шерулерге және азаматтық наразылыққа ұшырады, себебі афроамерикандықтар дауыс беруге тіркелуге тырысты. Бұл 1965 жылғы Федералдық Дауыс беру құқығы туралы заңның қабылдануына әкелді, ол афроамерикандықтарды сайлаушылар тізімінен шығарып тастаған кемсітушілік тәжірибелерге тыйым салды. 1998 жылы сайлаушылар тізімін тазалау үшін алғашқы рет тартылған фирма Professional Service Inc. болды, ол бұл жұмыс үшін 5700 доллар алды. Кейін сол жылы штат бұл жұмыстың орындалуына тендер ұсынды. Келісімшарт DBT Online компаниясына берілді, оның ұсынысы ең жоғары бағалы болғанына қарамастан. Штат DBT компаниясына бірінші жылдық төлем ретінде 2 317 800 АҚШ доллары төледі; жалпы төлемдер ақырында 4 миллион АҚШ долларына жетті. Флорида штатының Сайлау департаменті 1999 жылы Professional Service Inc. компаниясымен жасалған келісімшартты бұзды. 2000 жылдың басында DBT Online компаниясын ChoicePoint сатып алды (өзі 2008 жылы RELX компаниясының LexisNexis Risk Solutions компаниясымен сатып алынды).
Тазалау процесіндегі қиындықтар
Алғашында Флоридада сайлаушыларды қылмыскерлер ретінде анықтау үшін тек ат-жөні, туған күні және жынысы толық сәйкес келуі талап етілді. Алайда, мемлекеттік тізілімдер 1999 жылдың наурыз айындағы Эммет "Бакки" Митчеллдің, штаттық сайлау кеңсесінің адвокаты және қылмыскерлер тізімін тазалауды қадағалап отырған адамның, DBT-ға қанағаттанарлық сәйкестіктерге қатысты талаптарды жеңілдету туралы сұраған хабарламасын көрсетеді. DBT өкілдері Митчеллді мұның көптеген жалған оң нәтижелерге (сәйкессіздіктерге) әкелетіні туралы ескерткенде, Митчелл бұл мәселені әр округтің сайлау бақылаушысы шешуі керек деп жауап берді. 2001 жылдың ақпан айында BBC-дің Лондон студиясымен телефон арқылы сөйлескен ChoicePoint компаниясының вице-президенті Джеймс Ли штаттың "нақты қылмыскер деп анықталғандардан көп адамның атын тізімге енгізуді қалағанын" айтты.
Джеймс Лидің куәлігі
2001 жылдың 17 сәуірінде Джеймс Ли МакКинни комиссиясының алдында штат DBT-ге тегінің кем дегенде 90% -ы сәйкес келетін адамдарды тазарту тізіміне қосуды тапсырғанын мәлімдеді. DBT бұл туралы наразылық білдірді, себебі бұл көптеген жалған оң нәтижелерге (қылмыс жасағандар емес) әкеліп соғатынын білген.
Тазарту тізімінің демографиялық деректері
Palm Beach Post (сондай-ақ басқа мәселелердің) мәліметінше, тізімнен шығарылғандардың 88% қара нәсілділер болса да, Флорида сайлаушыларының құрамында олардың үлесі шамамен 11% ғана құрады.
Сайлау алдындағы тазалау
Сайлау кезінде тазалау тізімінде көптеген қателіктер болды – қылмыскер деп белгіленген, бірақ іс жүзінде қылмыскер емес адамдар. Тізімнің дұрыстығына күдікпен қараған 20 округтің (ішінде Палм-Бич округінің) сайлау комиссиялары оны мүлдем назарға алмады, соның салдарынан мыңдаған қылмыскерлерге дауыс беруге рұқсат берілді. DBT 1999 жылдың наурызында Оңтүстік Каролина және Техас штаттарының қылмыскерлер тізімдерін қоспау туралы шешім қабылдады, себебі бұл штаттарда дауыс беру құқығы автоматты түрде қайта жаңартылады. Бірақ Флорида штатының Атақтан босату кеңсесінің басшысы Джанет Килс бұл шешімге қарсы шығып, жазбаша түрде кешірім алған емес, тіпті осы штаттардан келген қылмыскерлердің барлығын тізімге енгізуді бұйырды, нәтижесінде 996 сайлаушы қателікпен қылмыскерлер тізіміне енді. Флоридада олардың дауыс беру құқығы сайлаудан кейін үш айдан соң ғана қайта жаңартылды. Сонымен қатар, қылмыскерлер тізіміне енген бірнеше адам тек қана жеңіл қылмыстар үшін сотталған және заң бойынша дауыс беруге құқылы болды. Бұл мәселені зерткен және осындай қателіктерді анықтаған Грег Паласт Флорида штатының 2000 жылғы қылмыскерлер тізімінен 23 есімнің үлгісін ұсынады, оның ішінде бес қате тізімдеу мысалы бөліп көрсетілген (бұл үлгіде кемінде 22% қателік деңгейін көрсетеді). Тізімдегі екінші адам – Томас Купер 2007 жылдың 30 қаңтарында сотталған болып тізімде көрсетілген.