Кіріспе

Дауыс беру машиналарын өндіруші Premier Election Solutions, бұрын Diebold Election Systems, Inc. (DESI) компаниясы, Diebold компаниясының дауыс беру машиналарын жасап сатқан еншілес компаниясы болды. 2009 жылы ол ES&S бәсекелесіне сатылды. 2010 жылы Dominion Voting Systems Premier компаниясының негізгі активтерін сатып алды, соның ішінде барлық зияткерлік меншік, бағдарламалық қамтамасыз ету, микрокод және Premier компаниясының қазіргі және бұрынғы оптикалық сканерлеу, орталық сканерлеу және сенсорлық экранды дауыс беру жүйелеріне арналған аппараттық жабдықтар, сондай-ақ ES&S компаниясынан GEMS сайлауды басқару жүйесінің барлық нұсқаларын сатып алды. ES&S компаниясы монополиялық шараларға байланысты компаниядан бөлінген кезде оның жүйелері 33 штаттың 1400 әкімшілік аймағында қолданылып, шамамен 28 миллион адамға қызмет көрсетті.

Тарих

DESI-ді 1976 жылдан бастап Боб Уросевич басқарды. 1979 жылы Боб Уросевич American Information Systems компаниясын құрып, оның президенті болып 1992 жылға дейін қызмет етті. Бұл компания қазір Election Systems & Software, Inc. (ES&S) деп аталады және DESI-дің басты бәсекелесіне айналды. Бобтың інісі Тодд Уросевич Election Systems & Software, Inc компаниясының сатылғаннан кейінгі қызмет көрсету жөніндегі вице-президенті болды. 1995 жылы Боб Уросевич I Mark Systems компаниясын құрды, оның өнімі – смарт-карта және биометриялық шифрлау технологиясын қолданатын сенсорлық экранды дауыс беру жүйесі болды. Global Election Systems, Inc. (GES) 1997 жылы I Mark компаниясын сатып алды, ал 2000 жылдың 31 шілдесінде Боб Уросевич Сату және маркетинг, сондай-ақ жаңа бизнес дамыту вице-президенті лауазымынан президент және бас операциялық директор лауазымына көтерілді. 2002 жылдың 22 қаңтарында Diebold компаниясы GES компаниясын сатып алғанын жариялады, ол кезде электрондық дауыс беру терминалдары мен шешімдерін өндіруші және жеткізуші болып табылды. Сатып алудың жалпы құны акциялар мен қолма-қол ақшаны есепке алғанда 24,7 миллион долларды құрады. Global Election Systems кейіннен Diebold Election Systems, Inc. деп өзгертілді.

Атауын өзгерту

2006 жылдың соңында Diebold компаниясы өз өкілінің айтуынша, "корпорацияның стратегиялық шешімі" ретінде дауыс беру машиналарының алдыңғы бетінен өзінің таңбасын алып тастауға бекітті. 2007 жылдың тамызында Diebold Election Systems өзінің атын "Premier Election Solutions" ("PES") деп өзгертті.

Доминионның сатып алуы

Сатып алудан кейін Әділет министрлігі және 14 жеке штат монополияға қарсы негіздермен мәмілені тергеуді бастады. 2010 жылдың наурыз айында Әділет министрлігі ES&S компаниясына қарсы азаматтық монополияға қарсы сот процесін бастап, бәсекелестікті қалпына келтіру үшін Premier Election Solutions компаниясынан сатып алынған дауыс беру жабдықтары жүйелерінің активтерін сатуды талап етті. Компания активтерді Dominion Voting Systems компаниясына сатты. Dominion Voting Systems компаниясы Premier компаниясын 2010 жылдың 19 мамырында сатып алды. "Біз осы мәмілені аяқтағанымызға өте қуаныштымыз, ол американдық дауыс беру жүйелері нарығында қажетті бәсекелестікті қалпына келтіреді және Dominion компаниясына өз мүмкіндіктерін және операциялық желісін АҚШ-тың барлық аймақтарына кеңейтуге мүмкіндік береді", - деді Dominion компаниясының бас директоры Джон Пулос. Мәміле Әділет министрлігі және тоғыз штаттың бас прокурорларымен мақұлданды.

О'Деллдің қайырымдылық акциясы

2003 жылдың тамызында Diebold компаниясының бас директоры Уолден О'Делл президент Джордж Буш үшін ірі қаржы жинаушы болғанын және Огайо штатының республикашылдарына қаржы жинау туралы хат жібергенін мәлімдеді. Ол хаттарда «Огайо штатының сайлаушы дауыстарын келесі жылы президентке жеткізуге көмектесуге міндеттімін» деді. Өзінің бұл мәлімдемесін тек дұрыс сөз таңдамағаны ретінде түсіндіргенімен, Diebold және/немесе Республикалық партияның сыншылары мұны кем дегенде мүдделер қақтығысының белгісі деп, ал ең жаман жағдайда дауыс бюллетеньдерін әділ санауға қауіп тудыратынын айтты. Ол сыншыларға жауап ретінде компанияның сайлау машиналарын бөлімінің Техас штатында тіркелген демократ басқаратынын мәлімдеді. Дегенмен, О'Делл жеке әрекеттері компанияға зиян келтірмеу үшін саяси белсенділігін азайтуға уәде берді. О'Делл 2005 жылдың 12 желтоқсанында Diebold компаниясының төрағасы және бас директоры лауазымынан кетті, себебі компанияға қарсы ішкі сауда жасады деген айыппен бағалы қағаздармен алаяқтық қылды деген шарапаттар тарады.

Diebold-ты қабылдамаған мемлекеттер

2004 жылы компанияның қызметін алғашқы тергеуден кейін Калифорния штатының мемлекеттік хатшысы Кевин Шелли сол штат аумағында Diebold дауыс беру машиналарын бір үлгісіне тыйым салды. Калифорнияның бас прокуроры Билл Локкьер 2003 жылғы қарашада Бев Харрис пен Аламеда округының азаматы Джим Марч ұсынған жалған талаптарға қатысты сотқа қосылды. Сотта Diebold компаниясы штатқа сатылған Diebold Election Systems машиналарының қауіпсіздігі және сенімділігі туралы жалған мәлімет бергені айыпталды. Іс шешімі ретінде Diebold 2,6 миллион доллар төлеуге және белгілі бір реформаларды жүзеге асыруға келісті. 2007 жылдың 3 тамызында Калифорния штатының мемлекеттік хатшысы Дебра Боуэн Diebold және тағы үш электрондық дауыс беру жүйесін сертификаттаудан алып тастады, себебі “2007 жылғы наурызда Калифорнияда қолдануға сертификатталған дауыс беру машиналарын толыққанды қарап шығу” жүргізілді. 2007 жылғы сәуірде Мэриленд штатының Бас Ассамблеясы 2010 жылғы жалпы (қараша) сайлауға дейін қолданылуын қамтамасыз ету мақсатында оптикалық сканерлермен санауға арналған қағаз бюллетеньдермен қағазсыз сенсорлық экранды дауыс беру машиналарын алмастыруға дауыс берді. 2007 жылғы мамырда Губернатор қол қойған заңға сәйкес, қаржыландыру 2008 жылғы сәуірден кешіктірілмей қарастырылуы тиіс болды. Губернатор 2008 жылғы қаңтарда ұсынған бюджетіне осындай қаржыландыруды қосты, бірақ 2008 жылғы шілдеде штаттық палата қаржыландыруды мақұлдамады. 2009 жылғы наурызда Калифорния штатының мемлекеттік хатшысы Дебра Боуэн Гумбольдт округының сайлау ашықтығы жобасының анықтаған нәтижесі бойынша, GEMS 1.18.19 нұсқасын сертификаттаудан бас тартты – GEMS Калифорния штатының Эурика қаласындағы бір сайлау учаскесінен 197 бюллетеньді есепке алмаған. Бұл жайт жоба мүшелері Ballot Browser бағдарламасын пайдаланып тәуелсіз санау жүргізгеннен кейін анықталды.

Жарияланған ескертулер

2003 жылдың қыркүйегінде BlackBoxVoting.org сайтында 1999 жылға дейінгі Diebold компаниясының көптеген ішкі жазбалары жарияланды, нәтижесінде Diebold компаниясының тоқтату туралы бұйрығына байланысты сайт жабылды. Кейіннен Why War? және Swarthmore College студенттерінен құралған Swarthmore Coalition for the Digital Commons сияқты басқа да веб-сайттар осы жазбаларды жариялады. Огайо штатынан сайланған АҚШ өкілі, демократ Деннис Кусинич өзінің веб-сайттарында осы файлдардың бір бөлігін орналастырды. Diebold осы ішкі жазбалардың жариялануын тоқтатуға тырысып, оларды жоюды талап етіп, осы құжаттарды орналастырған әрбір сайтқа тоқтату хаттарын жіберді. Diebold жазбаларды өзінің авторлық құқықтарына тиесілі материал деп мәлімдеді және оларды онлайн жариялаған кез келген адам АҚШ авторлық құқығы заңының 512-бабында көрсетілген Онлайн авторлық құқық бұзушылықтары үшін жауапкершіліктен шектеу туралы ережелерін бұзғанын айтты. Бірақ наразылық білдірген топтар мойынсұнбайтыны белгілі болған соң, Diebold өз қаулыларын қайтарып алды. Diebold компаниясынан қорқығандар сот шығындары мен залап ақысын талап етіп, OPG v. Diebold ісін қозғады. Бұл сот ісі ақырында судья Джереми Фогельдің 2004 жылдың қазан айында Diebold компаниясының ұятты жазбаларды жасыру үшін авторлық құқықтарын теріс пайдаланғаны туралы шешімімен талапкерлердің Diebold компаниясына қарсы жеңісімен аяқталды.

Стивен Хеллер

2004 жылдың қаңтар және ақпан айларында Стивен Хеллер есімді құпия ақпарат беруші Джонс Дей фирмасының, Диболдтың адвокаттарының Диболдқа Калифорния заңнамасын бұзатынын, Калифорниядағы дауыс беру машиналарын заңсыз және сертификатталмаған бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдалану арқылы бұзатынын хабарлаған құжаттарды жария етті. Калифорнияның бас прокуроры Билл Локкьер компанияға қарсы азаматтық және қылмыстық іс қозғады, бірақ Диболд 2,6 миллион доллар төлеп соттан тыс келісімге келген соң іс тоқтатылды. 2006 жылдың ақпан айында Хеллер осы әрекеттері үшін үш салықты қылмыс жасады деп айыпталды. 2006 жылдың 20 қарашасында Хеллер Джонс Дейге 10 000 доллар төлеуге, өтініш білдіруге және үш жылға сынаққа алуға келісім жасады.

Диболд пен Кеннет Блэкуэллдің мүдделер қақтығысы

2003 жылғы шілдеде Огайо штатының сенаторы Джефф Джейкобсон, республикашыл, Огайоның мемлекеттік хатшысы Кен Блэквеллге, де республикашыл, Diebold компаниясының штатты дауыс беру машиналарын жеткізуге жасаған өтінімін қабылдамауды сұрады, себебі оның бағдарламалық құралында қауіпсіздік мәселелері анықталған еді, бірақ одан бас тартты. Блэквелл Diebold сенсорлық экранды дауыс беру машиналарын тапсырыс берді, бұл штаттың бұрынғы тек оптикалық сканерлерді сатып алу туралы шешімін өзгертіп, қайта санау үшін «қағаз із» қалдыратын құрылғылардан бас тартты. 2006 жылғы сәуірде Блэквеллдің Diebold акцияларының 83 данасы бар екені белгілі болды, бұл 2005 жылғы қаңтарда сатып алынған 178 данадан азырақ. Ол мұны Credit Suisse First Boston компаниясының қызметкерінің, оның білместен, ықтимал мүдделер қақтығысынан аулақ болу туралы нұсқауларын бұзуына байланыстырды. 2006 жылғы 2 мамырда Куяхога округіндегі алғашқы сайлауда, лауазымды тұлғалар Diebold-тің жаңа оптикалық сканерлік машиналарынсы дұрыс емес нәтижелер көрсеткеннен кейін 18 мыңнан астам қағаз бюллетеньдерді қолмен санауға бұйрық берді, нәтижесінде бірнеше жергілікті жарыстардың нәтижесі бірнеше күнге белгісіз күйде қалды және ақырында бір мемлекеттік депутаттық орынның нәтижесі өзгертілді. Блэквелл Куяхога округінің сайлау комиссиясына тергеу жүргізуді тапсырды. Огайо демократтары 2006 жылғы губернаторлыққа республикалық үміткер болған Блэквеллдің мүдделер қақтығысы болғандықтан тергеуден бас тартуын талап етті, бірақ Блэквелл осы талапты орындамады. Огайо штатының Франклин округі сайлау комиссиясының республикалық жетекшісі Мэтт Дамшродер Diebold компаниясының мердігерінің өзіне келіп, Блэквеллдің «саяси мүдделеріне» 50 мың долларлық чек жазғанын мақтан еткенін айтты.