Кіріспе

Ирландияның Роскомон округіне жататын қала

Бойл ( /bɔɪl/; ) – Ирландияның Роскомон округіне жататын қала. Ол округтің солтүстігіндегі Лоу-Кей көліне жақын, Керлью тауларының етегінде орналасқан. Карроукил мегалитикалық қорымы, Друманон дольмендері, сондай-ақ Луг Ароу және Луг Гара көлдері де жақын жерде. 2016 жылғы мәлімет бойынша, қаланың халқы 2 568 адамды құрады. 1881 жылы Слейтердің анықтамалығында қалада емхана, үш банк, үш қонақ үй және екі газет болғаны тіркелген. Бойлде пошта бөлімі, 40 азық-түлік дүкені, 25 паб (оның 16-сы азық-түлік сататын дүкендер), 12 нан пісіру ошағы, сонымен қатар өрттен сақтандыру компаниялары, кітап дүкендері, темір және аппараттық тауарлар сататын дүкендер, ет дүкендері, аукциондық үй және протестанттар мен католиктерге арналған шіркеулер болған.

20 ғасыр

1917 жылы Синн Фейн Джордж Нобл Планкеттің сайлануымен Бойл қаласын орталық еткен Роскоммон Норт сайлау округінде парламенттегі алғашқы орынды жеңіп алды. Планкеттің ұлы, Джозеф Мэри Планкетт, 1916 жылғы көтеріліске қатысқандығы үшін 1916 жылдың мамырында британдықтар тарапынан атқыланды. Майкл Коллинз және кейіннен Синн Фейн президенті болған Майкл О'Фланеган да кандидатты қолдап науқан жүргізді. Бойл қаласындағы "Ай жарымшағы" алаңындағы сот үйінің қабырғасында осы оқиғаны еске салатын тақта орнатылған. Бұл 1916 жылғы Пасха көтерілісінен кейін өткен алғашқы қосымша сайлау болды және Синн Фейн демократиялық мандатты алуы аса маңызды еді.

Патшалық үйі

King House – қала орталығында орналасқан ерте георгиандық сарай. 1989 жылы бірнеше жылдық тоқыраудан кейін қайта жаңартылды, соның ішінде автотұрақ үшін бұзылу қаупінен де құтылды. Үй, 1720 және 1740 жылдар аралығында, Ирландиядағы ең бай отбасылардың бірі болған сэр Генри Кинг (1839 ж. қайтыс болған), 3-ші лорд Кингстон үшін салынған. Кейіннен бұл жерде Эдвард Кинг, Кингстонның 1-ші графы тұрды. Дизайн Уильям Хафпенниге (1755 ж. қайтыс болған) жатқызылады, ол Эдвард Ловетт Пирстің көмекшісі болған. Үлкен U пішіндес үйдің құрамында бұрынғы 17 ғасырдағы, өртенген үйдің қабырғалары болуы мүмкін. Ирландияда «үлкен үйдің» қала ішінде орналасуы сирек кездеседі, көбінесе үйлер деменде салынған. Сондай-ақ, едендердің күмбезді болуы да ерекшелік. Бәлкім, пастор Дэниел Бофорт айтқандай, бұл бұрынғы өртке жауап ретінде жасалған. 1810 жылдан бастап, Кинг отбасы Рокингемге көшкеннен кейін, үй әскери казарма ретінде пайдаланылды. 19 ғасыр бойында Коннахт рейнджерлерінің үйі болды, он екі офицер мен 260 сарбазға арналған казарма ретінде жабдықталды. 1922 жылы Ирландия еркін мемлекеті құрылғанда, жаңадан құрылған Ирландия Ұлттық Армиясы үйді иеленді және оны Азамат соғысы кезінде Бойлде қаза тапқан командирдің құрметіне Докерри казармасы деп атады. Роскоммон округі кеңесі ғимаратты 1987 жылы сатып алып, 1989 жылы бірнеше жылдық тоқыраудан кейін қайта жаңарту жобасын бастады. Дәстүрлі техникалар мен материалдарды қолданған шеберлер мен жергілікті қолөнершілер үш қабатты және жертөлені қайта жаңартуға қатысты. Қайта жаңартуға үш бөліктен тұратын терезелері мен бастапқы камині бар бас кіреберіс галереясы, барлық қабаттардағы күмбезді төбелер және қайтадан концерттер мен банкеттерге арналған орын ретінде пайдаланылатын бас зал кірді. Үйдің басқа бөлмелері уақытша көрмелерге арналған және олар келушілерге ашық. «Коннахттың патшалары» көрмесінде келушілер бірнеше сахналар арқылы жүзеді. Көрмелер, барлық қабаттарға таралып, төрт негізгі тақырыпты қамтиды: Коннахт патшалығы – ең ерте заманнан бастап кландар мен олардың патшаларының маңыздылығын көрсетеді; Кинг отбасы – 1603 жылы Бойлге келген сэр Джон Кингтен бастап, Рокингем иелігінде (қазіргі Лоу Ки орманындағы саябақ) отбасы мен қызметкерлердің қызықты өмірлік оқиғаларына дейін үйде тұрған отбасылармен таныстырады; Қайта жаңарту – үйдің құрылымын көру үшін ішінара жаңартылған бөлме қалдырылды.

Бойль абатлығы

Систерциандық аббаттық 12 ғасырда жергілікті билеуші Макдермоттар отбасының қамқорлығымен құрылған және Ирландиядағы ең жақсы сақталғандардың бірі. Ол 1161 жылы Мелифонттан қоныстандырылған. Ғибадатхана мен трансепттердің қабырғалық шатырлары осы күннен кейін көп ұзамай салына бастаған болуы мүмкін, бірақ шығыс қабырғасындағы ланцет терезелер 13 ғасырда орнатылған. Трансепттер мен қиылыста дөңгелек және сүйір аркалар үйлесім табады. Қазіргі үлкен шаршы мұнара бастапқыда шіркеудің бөлігі болған, бірақ кейіннен биіктігі артты. Кеменің бес шығыс аркасы мен оларды тіреуші бағаналары 12 ғасырдың соңында салынған және сол дәуірге тән капиталдары жақсы сақталған. Бір уақытта салынғанмен, кеменің солтүстік жағындағы аркалар түрі жағынан ерекшеленеді және олардың бағаналары мен капиталдары да әртүрлі. Оңтүстік аркададағы үш батыс аркасы, жапырақтан жасалған және бедерлі капиталдарымен, 1205 жылдан кейін салынған, сондай-ақ шіркеу 1218 жылы қасиеттендірілгенге дейін батыс қабырғасы да солай болған. Клостерден ештеңе қалмаған, бірақ шығыс жағында шамамен 1200 жылы салынған екі есік бар, қазір олар жабылып қойылған. Батыс жағында екі қабатты қақпа үйі орналасқан, ол ақпараттық орталық ретінде қызмет етеді. Клостерді қоршаған ғимараттардың көп бөлігі 16 немесе 17 ғасырға жатады. Аббат Коннахттағы ең маңызды орындардың бірі болды және 1235 жылы Ричард де Бурго, Морис Фицджеральд және Әділет министрі оны басып алды. 1659 жылы Кромвельшілер монастырды басып алып, көптеген зардаптар келтірді. Бойл аббаттығы 17 және 18 ғасырларда әскери гарнизонды орналастыру үшін пайдаланылған кезде зақымданған болса да, ол өз түріндегі ең жақсы сақталған құрылымдардың бірі және жыл сайын мыңдаған келушілерді тартады. 16-17 ғасырлардағы қалпына келтірілген қақпа үйінде көрме ұйымдастырылған. Аббат қазір мемлекеттік қамқорлықтағы ұлттық ескерткіш. Орталық романдық аркалардың бірінің үстінде Шила на гиг мүсіні жасырылған. Оны жерден, бағананың жоғарғы бөлігінен, арканың басталатын жерінен көруге болады.

Лоу-Кей орман саябағы

N4 тас жолының жанында орналасқан Lough Key Forest Park – келушілер орталығы мен әртүрлі іс-шараларға арналған жайлар бар парк аймағы. Оның ішінде Бода Борг – жұмбақтарды шешу орталығы, бұл бастапқыда Швецияға тән, бірегей шведтік концепция, бірақ қазір Ирландия мен АҚШ-та да кездеседі. Парк ауданы , және бұрын Рокингем иелігінің бір бөлігі болған. Бұл Стаффорд Кинг Харман отбасының резиденциясы болды, олар 19 ғасырдың соңында Солтүстік Роскоммон және Слайго графтықтарында кең аумақтарға иелік еткен. Рокингем үйін ағылшын жер иесі Джон Кинг үшін Джон Нэш 19 ғасырдың басында жобалаған. Оның алды күмбезді, ал терезелерінің саны 365 болған. 1957 жылы Рокингем үйі күдікті жағдайда өрт сөндірілмей жанып кетті, содан кейін оны Ирландия жер комиссиясы басқарып алды. 1970 жылы қауіпті деп танылып, бұзылды. Рокингем үйіне апаратын туннельдерге әлі де қол жеткізуге болады. 1973 жылы қарау мұнарасы салынды. Қалалық саябақта, жергілікті тұрғындар "Рахат алаңы" деп білетін Король үйінің артында Вильгельм Оранждың мүсіні орналасқан. Ол 1945 жылы жергілікті тұрғындар тарапынан құлатылып, қиратылды, бірақ мүсіннің негізі сақталған. Лоу-Кей көлінде бірнеше арал бар. Касл аралы – ең танымал аралдардың бірі, ал Тринити аралында қалалық цистерциандық монастырымен байланысты шатырдың қираған қалдықтары бар. Аралда бір-бірімен тоғысқан бұтақтары бар екі ағаш өседі, олар Уна Бхан Мак Диармид пен Томас Лейдир Мак Коисдейлбайгтың қабірлерін көрсетеді деп есептеледі, олар "Уна Бхан" поэмасында жырланған бақытсыз махаббатқа толы жандар.

Басқа қызықты жерлер

Аббитаун көпірі – аббатханаға жақын орналасқан Бойл өзені арқылы салынған бес аркалы тас көпір. Ол 12 ғасырдың соңында салынған және Ирландиядағы ең көне сақталған тас көпірлердің бірі. Көпір кеңейтілген, бірақ әлі де 5 тонналық жүк көтере алады. Друманон дольмені (портал қабірі) қаланың батыс жағында орналасқан. Бұл Ирландия мен Еуропаның тарихи археологиялық маңызы бар ескерткіш. Бойлдің сыртында орналасқан бұл Дольмен портал долменінің мысалы болып табылады және б.з.б. 2000 жылға дейін салынған. Қабірдің қақпа тасы 4,5 м x 3 м көлемде, Ирландиядағы ең үлкендердің бірі. Друманон Дольменінің 2 метрден биік портал тастары мен шамамен 2 метрлік есік тасы бар. Қақпа тасы шамамен 4 метр шаршы және көпбұрышты камераны жабу үшін артқа қарай жылжыған. Камераның қабырғалары әрқайсысы бір тастан тұрғызылған. Ол Бойл өзенінен солтүстікке қарай шамамен 300 метрдей жайылымда орналасқан. "Гельдік басшы" – Бойл қаласының сыртындағы Керлев асуына қарайтын үлкен мүсін, ол Керлев асуы шайқасын еске түсіреді.

Көлік

Бойл теміржол станциясы 1862 жылдың 3 желтоқсанында ашылды. Бойл Дублиннен Слайгоға дейінгі теміржол желісінде орналасқан, ал N4 Дублин-Слайго тас жолы қаланың шетімен өтеді. Қала Бойл каналы, Бойл өзені және Лоу-Кей көлі арқылы Шаннон өзенінің кеме жүретін жүйесімен байланысты. Бұрын қала Дублиннен Слайгоға дейінгі N4 республикалық басты жолында орналасқан, бірақ 1999 жылы оны айналып өтті. Қала N4 жолымен R294 аймақтық жолы (сонымен қатар ол Баллина, Мейо округіне де жалғасады) және N61 республикалық екінші дәрежелі жолы арқылы Роскомон арқылы Атлонға қосылады. Бойлде Роскомонға күніне үш рет Locallink автобусы қатынайды.

Жергілікті билік

Бұрын Бойл қалалық комиссарлар басқаруында болған. 2002 жылы қалалық кеңес құрылғаннан кейін, Ирландиядағы барлық басқа қалалық кеңестер сияқты, ол 2014 жылғы Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Реформасы Заңы бойынша таратылды. 2019 жылғы Роскоммон округі кеңесі сайлауында Бойл және оның төңірегіндегі аймақ алты орындық жергілікті сайлау округін құрады.

Адамдар

Бойль – актриса Морин О’Салливанның (Тарзан фильмдеріндегі Джейн), жазушы Патрик Чэпменнің, суфражистка және әйелдер құқықтары үшін күрескен Маргарет Кузинстің, дәрігер Роберт Крайанның және актер мен комедияшы Крис О’Даудтың туған қаласы. О’Дауд 2012 және 2013 жылдары қаладағы «Ай баласы» комедиясының түсірілімдерін жүргізді. Интерьер дизайнері және тележұлдыз Невилл Кнотт та жергілікті жерде тұрады, ал оркестр дирижері Майкл Боулз (1909–1998) Бойльде өсті. Жазушы Джон МакГаерн Бойльдің жанында өскен, ал Бойль бірнеше кітабында есімдері жиі кездеседі. Оның «Қараңғылық» романындағы бір эпизод бұрынғы Корольдік қонақ үйінің асханасында, өзенге қарап тұрған жерде орын алады. Әнші Джон Райли Бойльде тұрған, ал Кристи Мур оны көптеген танымал халық әндерінің авторы деп есептейді. Басқа жергілікті әртістердің арасында Грехан қарындастары бар, олар Кристи Мурдың BBC радио бағдарламасында алғаш рет қонақ ретінде қатысуына мүмкіндік берді. Лондон тумасы Джон Карти – ирландтық дәстүрлі музыка шебері, ол 2003 жылдан бері Бойльде тұрады. Caitlín Ní Thoirbheird 20 ғасырдың басында Conradh na Gaeilge ұйымының белсендісі және ирланд тілінің мұғалімі болды. Ол өмірін Бойльде өткізді.

Өнер фестивалі

Бойль өнер фестивалі – жазғы шара және 1990 жылдан бері өткізіліп келеді. 2016 жылғы фестиваль 27-ші рет өткізілуімен ерекшеленді. Фестиваль бағдарламасына қазіргі заманғы ирланд суретшілерінің туындыларынан көрме, классикалық және халық музыкасы, поэзия кештері, театрлық қойылымдар, лекциялар және балаларға арналған іс-шаралар кіреді.