Кіріспе

Венециядағы сарай

сол жердегі университет

Ка’ Фоскари – Фоскари әулетінің сарайы, Италияның Венеция қаласындағы Дорсодуро аймағындағы Гранд-каналдың жағасында орналасқан готикалық ғимарат. Ол 1453 жылы дож Франческо Фоскари үшін салынған және архитектор Бартоломео Бон жобалаған. Қазіргі таңда бұл Ка’ Фоскари университетінің бас ғимараты. Сарай Гранд-каналдың ең кең бөлігінде орналасқан. Мұнда жыл сайынғы Тарихи регата (Regata Storica) кезінде, қыркүйектің бірінші жексенбісінде "Ла Мачина" деп аталатын суға жүзетін ағаш құрылыс орнатылады (осы құрылыстан Венеция билігі жарысты қадағалайды); сонымен қатар бұл финиш сызығының орны және жүлде табыстару рәсімі өтетін жер.

Тарих

Бұрын бұл жерде "Екі мұнаралы үй" деп аталатын Византия сарайы тұрған. Венеция Республикасы 1429 жылы бұл ғимаратты Бернардо Джустинианнан сатып алып, республиканың вице-капитаны Джанфранческо Гонзаганың резиденциясы ретінде пайдаланды. Сарай төменгі, орталық бөліктің екі жағынан тұрған екі мұнарадан құралды және республиканың көрнекті қонақтарын – патшалар мен дипломаттарды қабылдау үшін қолданылды. 1439 жылы сарай Франческо Сфорцаға берілді. Бірақ 1447 жылы Франческо Сфорца республикаға опасыздық жасап, резиденциясынан айырылды. 1453 жылы Венеция Республикасы сарайды қайта иеленді және оны аукцион арқылы сол кездегі дож Франческо Фоскариге сатты. Ол сарайды бұзып, кеш венециялық готика стилінде қайта салдырды. Дож ғимаратты Гранд-каналдағы орны үшін таңдады. Фоскари дереу сарайды өзінің мәртебесіне лайық ету үшін қайта құруға кірісті: ол жаңа сарайдың орнын Гранд-каналдың жағалауына жақын жылжытты. Сарайды сатып алып, қайта құру дождың саяси және әскери рөлін нығайтуды білдірді. Шын мәнінде, ол сол кезеңдегі әскери жетістіктердің жалғасуын көрсетеді, бұл 30 жылға созылып, Венецияның материктегі (терраферма) кеңеюіне ықпал етті. 1457 жылы Фоскари беделсіз қалды және өмірінің соңына дейін жаңа үйіне көшті. 1574 жылы Франция королі Генрих III ғимараттың екінші қабатында орналасқан. Ca' Foscari және оған іргелес жатқан Palazzo Giustinian сарайын соңғы рет қайта жаңарту 2004 жылы қауіпсіздік және пайдалану жағдайларын жақсарту мақсатымен жүзеге асырылды. Жұмыс 2004 жылдың қаңтарынан 2006 жылдың жазына дейін жалғасты. Қазіргі уақытта сарай Ca' Foscari университетінің бас кеңсесі болып табылады, ол "Aula Baratto" және "Aula Berengo" сияқты ең әдемі залдарды көпшілікке ашты. 2013 жылы энергия тиімділігін арттыруға бағытталған бірқатар маңызды техникалық шаралар мен Ca' Foscari университеті енгізген қатаң экологиялық басқару тәжірибесінің нәтижесінде ғимарат тұрақтылық үшін LEED сертификатын алды, осылайша бұл беделді сертификатты алған әлемдегі ең көне ғимарат атанды.

Сипаттама

Ca' Foscari – венециялық ақсүйектер мен саудагерлердің үйінің классикалық мысалы. Бұл құрылыс қаланың ең әсерлі ғимараттарының бірі және оның сыртқы ауласы жеке үйлер арасында Дож сарайынан кейін ең үлкен аула болып табылады. Басқа сарайлар сияқты, Ca' Foscari-дің негізгі және ең әсем қасбеті мен кіреберісі қаланың басты артериясы – Гранд-каналға қарап тұрады. Бұл қасбеттің ерекшелігі – аркалар мен терезелердің үлгілі тізбегі; «Гүлді готика» деп аталатын бұл стиль қаланың барлық жерінде кездеседі және тік аркалар мен оюлы терезе жиектері арқылы анықталады. Ca' Foscari-де әрбір бағананың жоғарғы бөлігінде оюлы төрт жапырақты өрнектер бейнеленген; готикалық капительдер жапырақтармен, жануарлармен және маскалармен әшекейленген. Готикалық терезенің үстінде – республиканың басшысы ретінде дождың рөлін бейнелейтін, мүсінмен бейнеленген арыстанның суреті бар мәрмәр фризі орналасқан; орталық мүсіннің екі жағында Фоскари әулетінің гербін – қанатты әйгілеуші арыстанды бейнелейтін екі путти қалқан ұстап тұр. Венеция сарайларының мақсаты Италияның басқа қалаларындағы сарайлардан ерекшеленді. Ақсүйектер өз табыстарын, басқа жерлердегідей жер иеліктерінен емес, теңіз саудасынан және саудадан алды. Сондықтан олардың «фондако» үйлері тұрғын үй ретінде ғана емес, сонымен қатар сауда операцияларының штаб-пәтері ретінде де қызмет етуі керек болды. Бұл ерте сарайлардың ерекшеліктері – жағалау бойындағы екі қабатты аркадалар немесе лоджиялар; бірінші қабатта тауарларды тиеу-түсіруге арналған портал болды. Портал көбінесе іскерлік келіссөздер жүргізілетін кіреберіс залға немесе «портикоға» алып шықты, екі жағында қоймалар мен кеңселер орналасқан, ал арт жағында ас үй болды. Тұрғын жайлар жоғарғы қабатта орналасқан, бөлмелер үлкен Т-тәрізді орталық бөлмеге ашылатын. Аулада құдық пен ашық баспалдақ орналастырылған. Қасбеттің екі шетінде төмен мұнаралар тұрды. Екі мұнаралы үй де бұрын осы құрылымға ие болған, бірақ Франческо Фоскари оны бұзып, готикалық стильде қайта жаңартуға шешім қабылдады. Бірінші қабат қойма ретінде пайдаланылды; бірінші және екінші қабаттар («piani nobili») тиісінше ресми қабылдаулар мен жеке тұру үшін пайдаланылды. Бұл екі негізгі қабаттың орталық лоджиясы Дож сарайының әйгілі аркадасына ұқсас, венециялық гүлді готика стилінде безендірілген. Бір-бірімен байланысқан лоджиялар қазір шынымен жабылған және артқы үлкен залдарды жарықтандырады. Лоджиялардың екі жағында кішкентай бөлмелерден тұратын екі бөліктен тұратын қанаттар орналасқан.

Портал

Ca' Foscari порталы бүгінде ғимараттың негізгі кіреберісі болып табылады және 2008 жылы қайта жаңартылды. Ол Истрия мәрмәрінен жасалған, тіктөртбұрышты пішінді, үстінде жартылай дөңгелек (лунетка) орналасқан; периметрі бойынша шахмат тәрізді өрнектермен әшекейленген. Жартылай дөңгелектің ішіндегі елтаңба орталық герб пен үш путтиден (әр жағынан біреу және үстінен біреу) тұрады; гербтің ішінде ашық кітап ұстаған қанатты Әулие Марк арыстаны бейнеленген. 1797 жылы Венецияның күштеп тапсырылуы және генерал Бонапарттың республиканы құлатуынан кейін әлеуметтік гербтер жойылды; осының салдарынан олар жасырылды, алынып тасталды немесе Ca' Foscari-де болғандай, әкпен жабылды.

Ла школа, Марио Де Луиджидің шығармасы

Марио Де Луиджи Карло Скарпаның жақын досы болды; олар екеуі Венеция көркемсурет академиясында оқыды және дизайн мен қала құрылысы саласында бірге жұмыс істеді. Ол Академияда Артуро Мартинидің ассистенты болды, содан кейін Венеция IUAV университетінде сценографиядан сабақ берді. Де Луиджиге Ка’ Фоскари сарайының бірінші қабатындағы бөлмені безендіру тапсырылды; кейін картина екінші қабатқа, Марио Бараттоның үлкен залына көшірілді. Суретте шәкірттерінің арасындағы философ бейнеленген.