Кіріспе

Солтүстік құдайы Одиннің найзасы – мифологиялық қару.

Солтүстік мифологиясында Гунгнир ("қозғалтқыш") – Один құдайының найзасы. Ол шабуылдаушының шеберлігіне қарамастан, нысанаға міндетті түрде тиетінімен танымал. Бұл аңызға толы найзамен өлтірілген алғашқы жаратылыс – Имир, кейінгі барлық нәрсенің әкесі.

Поэтикалық Эдда

Поэтикалық Эдданың «Völuspá» өлеңінде Эсир-Ванир соғысы Одиннің Ванир құдайларының жиналысы үстінен найза лақтырған сәтінде ресми түрде басталғаны айтылады. Бірақ бұл нақты Gungnir найзасы болған-болмағаны нақты айтылмаған. «Sigrdrífumál» өлеңінде валькирия Сигрдрифа Сигурдқа руналарды сиқырлы түрде қолдану туралы кеңес береді. Ол Сигурдқа кеңес айтады және оған білімдермен бөліседі, соның ішінде Gungnir найзасының ұшына руналар қашалғандығын хабарлайды.

Эдда прозасы

Прозалық Эдданың 51-тарауында, «Гилфагининг» бөлімінде айтылғандай, Один Рагнарёк шайқасы алаңына қарай Айнхержардың алдында алтын шлем киіп, әсерлі тізбек жамылғысын жамылып, Гунгнирді ұстап жүреді. Ол содан кейін осы найзамен қасқыр Фенрирге шабуыл жасайды. «Скалскапармал» бөлімінде найза туралы толыққанды ақпарат берілген. Найза Івальди ұлдары деп аталатын эльфтер, Двалин шеберлігімен, ұста шебер эльфтің басшылығымен жасалған. Найзаны Локи эльфтерден алған, бұл оның қасиетті Сиф құдайының шашын кескені үшін толық өтемақы ретінде жасаған хитролықтың нәтижесі болды. Найзаның өте тепе-теңдікпен жасалғаны, оның иесінің шеберлігіне немесе күшіне қарамастан, кез келген нысананы тегіс қағуға болатыны айтылады.

Археологиялық дерек

Егер Бекста рун тасындағы суреттегі атқа мінген кісі Один деп табылса, онда Один елік аулағанда Гунгнирді ұстап тұрған күйде бейнеленген.

Нибелунгтің сақинасында

Ричард Вагнердің "Der Ring des Nibelungen" опера циклында Вотанның (Одиннің) найзасы әлем ағашы – Yggdrasil күл ағашының ағашынан жасалған және Вотанның билігінен бастау алатын келісімдермен өрнектелген. Ол найзасын Зигмундтың қылышын сындыру үшін қолданады, бұл Зигмундтың өліміне себеп болады. Кейін ол Зигмундтың ұлы Зигфридті Брунгильданы сиқырлы ұйқысынан оятудан тыйысқа тырысқанда, Зигфрид найзаны екіге бөліп, Вотан қашып кетеді. Аяқтау операсы "Götterdämmerung"-те Вотанның сынған найзасымен Вальгалла бекінісіне қайтып келгені және дүниелік мәселелерден қол үзгені айтылады.