Мысыр журналисі Мохамед Хассанейн Хейкал өмірі мен қызметі
Mohamed Hassanein Heikal
Мұхаммед Хасанейн Хейкал: Египет журналисі, «Аль-Ахрам» газетінің редакторы, Насердің идеологы, араб социализмінің қайраткері. Өмірбаяны мен еңбектері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мысырлық журналист (1923–2016)
Хайкал фамилиялы басқа адамдар
Egyptian journalist (1923 2016)
other people with the surname Heikal
Мохамед Хассанейн Хайкал (محمد حسنين هيكل; 23 қыркүйек 1923 – 17 ақпан 2016) – мысырлық журналист. 17 жыл бойы (1957–1974) ол Каирдің «Аль-Ахрам» газетінің бас редакторы болды және 50 жылдан астам араб мәселелері бойынша сарапшы болды. Хайкал мансабының басында президент Гамаль Абдель Насердің ойларын жеткізді. Ол Мысыр президенті Гамаль Абдель Насер үшін көлеңкелі жазушы болып жұмыс істеді және пан-арабизм идеологиясын ұстанып, жариялады. Хайкал Араб Социалистік Одағының Орталық Комитетінің мүшесі болды. 1970 жылдың сәуір айында ол ақпарат министрі болып тағайындалды, бірақ 1974 жылы Анвар Садатпен болған келіспеушіліктерге байланысты үкіметтен кетіп қалды. 2003 жылдың қыркүйегінде 80 жасқа толған Хайкал «Вегат Назар» айлық журналында (онда ол біраз уақыттан бері жазып келген) «ескі жауынгерге» қаламды қойып, жаққа шығу уақыты келді деген мақала жазды. Хайкал жазуын тоқтатудың жоғалып кетуді білдірмейтінін, керісінше, жағдайды мұқият бақылау үшін жаққа қарайтынын айтты. Мақалада ол өмірінде болған көптеген оқиғаларды, оның ішінде 1942 жылы Эль-Аламейндегі екінші шайқастағы тілшілік миссиясын, Насермен болған достығын және Садатпен қарым-қатынасын еске алды. Сонымен қатар, ол өзінің қаржылық жазбаларын ашып, барлық жұмыстарында және лауазымдарында алған жалақыларын көрсетті. 2007 жылы британдық журналист Роберт Фискпен болған кездесуде Хайкал Мысырдағы жағдай туралы сөйлеп, Мысыр президенті Мубаракты сынады, Мубарактың Шарм-эль-Шейхте «фантазия әлемінде» өмір сүретінін айтты. Бұл пікірлер египет қоғамында Хайкалға қарсы да, оны қолдаған да наразылық тудырды. Ол бұл сынға қатысты кейіннен «Аль-Жазира» телеарнасында ғана түсініктеме берді, бұрын айтқандарын қайталады және Мубарактың саяси өмірге өте кеш келгенін, сондықтан қажетті тәжірибесі жоқ екенін қосты.
Mohamed Hassanein Heikal (محمد حسنين هيكل; 23 September 1923 – 17 February 2016) was an Egyptian journalist. For 17 years (1957–1974), he was editor in chief of the Cairo newspaper Al Ahram and was a commentator on Arab affairs for more than 50 years. Heikal articulated the thoughts of President Gamal Abdel Nasser earlier in his career. He worked as a ghostwriter for the Egyptian president Gamal Abdel Nasser and represented the ideology of pan Arabism. Heikal was a member of the Central Committee of the Arab Socialist Union. He was appointed minister of information in April 1970 but resigned from government in 1974 over differences with Anwar Sadat. In September 2003, upon reaching the age of 80, Heikal wrote an article in the monthly magazine Weghat Nazar (where he had been writing for some time) that the time had come for an "old warrior" to put down his pen and take to the sidelines. Heikal stressed that his decision to stop writing did not mean he would disappear, but rather take to the sidelines to observe more thoroughly. In the article he also recounted a lot of the events that occurred during his life and formed his experience including his first mission as a reporter in the Second Battle of El Alamein in 1942, his friendship with Nasser and his relationship with Sadat. In addition he opened his financial records stating the salaries he had received in all his jobs and posts. In a 2007 audience with British journalist Robert Fisk, Heikal spoke about the situation in Egypt and criticized Egyptian president Mubarak, saying that Mubarak lives in a "world of fantasy" in Sharm al Sheikh. These comments stirred an uproar within Egyptian society, both for and against Heikal. Heikal did not comment on this criticism except later on Al Jazeera, where he said that he stands by what he has said earlier, adding that Mubarak had not entered political life until very late, which means he lacks necessary experience.
Өмірбаян
Каир қаласында туған ол Әбдел Насерді әулетінің бірі деп санайды. Оның отбасы Нил дельтасында бидай саудасымен айналысқан бай саудагерлер болған. Үш қарындасы бар Мұхаммед, отбасының үлкен ұлы, бизнесті басқаруға тәрбиеленді. Алайда, ол беделді Каирдегі Америка университетінде білім алуды қалады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, түлек Хайкал британдықтар бақылауындағы және қаржыландыратын Египет газетінде журналист ретінде мансап бастады, 1943 жылдан бастап оны редакциялады. Газетке Джордж Оруэлл және Лоуренс Дюррелл сияқты ағылшын жазушылары да үлес қосты. Мансабы бойы ол Анвар Садат және Хосни Мубарактың әскери режимдерін сынады, олардың Насердің бастапқы ұлтшылдық арманынан алшақтағанын сезді. Бірақ бұл көзқарасы соғыс жылдарында ерекше айқын болды. Ол Израиль мемлекеті құрылған кезде болған Бірінші араб-израиль соғысын жариялады. 1952 жылы "Еркін офицерлер" әскери төңкеріс жасағанда да ол Каирде болды. Осы кезеңде ол топ мүшесі Гамал Абдель Насермен жақын дос атанды. Дегенмен, "Аль-Ахрам" газетіндегі редакторлық қызметі режимдерді қатаң бақылауға алып, зерттеуші журналистикасымен және салмақты пікірлерімен танымал болды. "Вашингтон пост" оны "Мысырдың дауысы, құпия режимге терезе" деп атады. Хайкал Таяу Шығыстағы елдер арасындағы шөлдік шекараларды жиі кезіп, қақтығыстар туралы құлшыныспен хабарлады. Соғыстан кейінгі кезеңде, Насер бүкіл аймақта Панараб республикасын құру армандаған кезде, ол ашық түрде арабшыл болды. 1957-1974 жылдар аралығында ол Насердің ішкі және сыртқы саясатын ашық сынаған, сонымен қатар сынға алған "Би Сараха" атты танымал жұмалық бағананың авторы болды. Ол Араб Социалистік Одағы партиясына мүше болды және қысқа мерзімге Насер үкіметінде сыртқы істер министрі қызметін атқарды. Бірақ полковниктердің орнына келгендердің саясаты, Каирдің отаршылдықтан кейінгі құрылымын шайқады. 1970 жылдың сәуір айында Хайкал Мұхаммед Файектың орнына ақпарат министрі болып тағайындалды. Он жылдықтар бойына созылған шиеленіс пен қақтығыстардан кейін, Садаттың 1970-ші жылдардағы шешімі маңызды болды: Израильдің Иерусалимді басып алу құқығын мойындауы және Синаймен шекараға дейінгі Элат портына дейінгі аймақ. Египеттіктер мен израильдіктер бейбітшілікке кез келген құнмен қол жеткізуді көздеп, осы шарттарға келісті. Садат, өзі де орташа көзқарасты саясаткер, суық соғыстың жауымен келіссөздер жүргізуге дайын болды. Хайкал жек көретін жаумен дипломатиялық қарым-қатынас жасауға қарсы болған Каирдің ескі назариттік элитасының өкілі болды. 1974 жылы Садаттың кеңсесі оны қызметінен босатып, мемлекетке қарсы қызмет еткені үшін түрмеге қамады. Садаттың қазасы араб-израиль қарым-қатынастарына соққы берді және Мысырдың тұрақтылығына әскери жағдайлардың төнген қауіптеріне қарсы реакция кезеңін бастады. Бұл оқиғалар Хейкалдың 1982 жылғы "Қасқырдың күзі" кітабында жан-жақты зерттелді. Президент Мубарак қауіпсіздікке, полицияға және құқық тәртібіне көбірек мән берді, наразылық акцияларын басып тастады. Шетелде Садаттың Батыспен, әсіресе Израиль мемлекетін қаржыландырған американдық жаһандық капитализмпен жақындасуын жалғастырды. Мұбарактың жаңа саяси реализмі Хейкалды отарлық статус-квоға оралу деп түсіндірген фундаменталистік оппозицияға итермеледі. Қатардағы "Әл-Жәзира" телеарнасына қосылған Хайкал Перс шығанағындағы соғыс және одан кейінгі қақтығыстар туралы ислами перспективадан пікір білдіре алды. 1996 жылы ол ықпалды "Secret Channels" басылымын жариялады, онда Батыс ұйымдастырған 1993 жылғы Осло бейбіт келісімінің қалыптасуына дейінгі хронологиялық оқиғаны баяндады. "Әл-Жәзирадағы" қызметінің соңында ол "Мұбарак және оның уақыты" кітабында Мұбаракты "қабілетсіз және жемқор" деп сынады. Алайда, "Мұсылман бауырластар" қозғалысының жаңа таңын күтіп, Хайкал хаос қаупіне оянды. АҚШ-та білім алған президенттің және Мысырдағы кеңейтілген әлеуметтік бостандықтардың келісімі Хайкалдың ұлтшылдық көзқарастарына Сисиді жақындатты. Хайкал өмірінің соңғы жылдарында бүйрек ауруынан зардап шекті және 92 жасында бүйрек жетіспеушілігінен қайтыс болды.
Born in Cairo, Egypt, he counted Abdel Nasser among his grandparents. His family were wealthy wheat merchants in the Nile delta. Mohamed the eldest son in his family, which included three other sisters, was trained to manage the business. However he sought a valuable degree course education at the respected American University in Cairo. During the Second World War, the graduate Heikal commenced a career in journalism at the British controlled and funded Egyptian Gazette, which he edited from 1943. The newspaper's contributors included English writers George Orwell and Lawrence Durrell. Throughout his career he was a literary critic of Anwar Sadat and Hosni Mubarak's military regimes, which he perceived as having departed from Nasser's original nationalist dream. But this attitude was most dramatic during wartime. He covered the First Arab Israeli War on the establishment of the State of Israel. He was also present in Cairo when the Free Officers staged a military coup d'etat in 1952. During this period he immediately befriended with Gamal Abdel Nasser, a member of the group. Yet his journalism with Al Ahram as its editor put the regimes under the microscope, gaining a reputation for investigative reporting, and sound authoritative statements. The Washington Post dubbed him "the voice of Egypt window on a secretive regime". Heikal frequently travelled cross desert borders between countries in the Middle East eagerly reporting on the conflicts. Heikal was an unashamed Pro Arabist during the post war era when Nasser dreamed of a Pan Arab republic across the whole region. Between 1957 and 1974 he was the author of a well regarded Friday column Bi Saraha which spoke frankly about Nasser's policies at home and abroad, whilst also being critical. He became a member of the Arab Socialist Union Party, briefly acting as foreign minister under Nasser. But his mood changed with the Colonel's successors, whose lurch to the right shook Cairo's post colonial establishment. In April 1970 Heikal was appointed minister of information, replacing Mohamed Fayek in the post. After decades of tension and conflict, Sadat's decision in the 1970s was momentous: recognition of the Israeli right to occupy Jerusalem, and to the border with Sinai terminating with Port Eilat. The Egyptians and the Israelis agreed to these terms yearning for peace at almost any price. Sadat, a moderate himself, prepared to meet the implacable Cold War enemy for a negotiated settlement. Heikal was among the old Nasserite Cairo elites that opposed any suggestion of a diplomatic rapprochement with the hated enemy. In 1974 he was removed from post by Sadat's office and jailed for treasonous activity. Sadat's assassination was a setback for Arab Israeli relations, and ushered a period of retrenched reaction to threats posed by military situations to the stability of Egypt, events explored in Heikal's book Autumn of Fury (1982). President Mubarak was more conscious of security, policing and law and order, imposing crackdowns on protests. Abroad Egypt, he continued Sadat's realignment with the West, and particularly American global capitalism that funded the permanence of the Israeli State, Mubarak's new political realism prompted Heikal's move to a fundamentalist opposition to what he interpreted as a return to colonial status quo ante. Joining Al Jazeera Television in Qatar, Heikal was able to comment on the Gulf War and then ensuing conflicts from a purely Islamic perspective. In 1996 he published an influential publication Secret Channels in which he told the chronological story leading up to the culmination of the Oslo Peace Accords in 1993 orchestrated by the West to bring an end to decades of war in Palestine. By the end of his period at Al Jazeera, he attacked Mubarak in his book Mubarak and His Time calling him "inept and corrupt". Nonetheless, the advent of a new extremist dawn with the Muslim Brotherhood forced Heikal to awake to the perils of chaos. The compromise position of a US educated president and more social freedoms in Egypt made Sisi more acceptable to Heikal's nationalistic views. Heikal suffered from kidney disease in his final years, and died aged 92 from renal failure.
" Al Jazeera " лекция сериясы
Хайкалдың "Әл-Жазира" телеарнасындағы лекциялар сериясы оған араб әлемінде үлкен платформа ұсынды, ол әр бейсенбі күні кешке эфирге шықты. Мұнда ол көбінесе журналист, тарихшы және Египеттің қазіргі тарихындағы саяси аренадағы қатысушы ретінде алған тәжірибесі мен білімін талқылады. Оның лекциялары Осман империясының құлауы мен қазіргі араб ұлтшыл үкіметтерінің пайда болуына шолу жасады. Ол сондай-ақ Америка империясының күшеуі мен бұрынғы үлкен державалардың әлсіреуі туралы да дәріс берді. Оның лекциялары жалпы көріністерден бастап, оның өзі куә болған оқиғалардың ең ұсақ бөлшектеріне дейін қамтыды. Бұған қоса, ол Насер мен Египеттік Мұсылман бауырластығы арасындағы қарым-қатынастың нашарлауына әкелген оқиғалар мен сәтсіз қастандық әрекеті туралы да сөз қозлады.
Heikal's lecture series on Al Jazeera furnished him with a greater platform in the Arab world, broadcasting every Thursday evening. Here he generally discussed information he acquired during his years as a journalist, historian, and a player in the political arena in Egypt's modern history. His lectures gave an overview of the fall of the Ottoman Empire and the rise of modern Arab nationalist governments. He also lectured on the rise of the American Empire and the decline of the previous superpowers. His lectures ranged from general overviews to intricate details of scenes he witnessed. In addition he discussed the events leading to the deterioration of Nasser's relationship with the Egyptian Muslim Brotherhood and the failed assassination attempt.