Кіріспе

Доминикан Республикасының Самана провинциясы (samaˈna) – Доминикан Республикасының шығыс аймағында орналасқан Самана түбегіндегі провинция. Оның астанасы Санта-Барбара-де-Самана, көбінесе Самана деп аталады. Провинция Доминикан Республикасының солтүстік-шығыс бөлігіндегі Атлант мұхитының жағалауында жатыр. Ол негізінен таулардан тұрады. Саманада көптеген жағажайлар бар. Бұрын Самана қазіргі Мария Тринидад Санчес провинциясының аумағын қамтыған, бірақ Трухильо кезеңінде бөлініп алынған.

География

Самана провинциясы Сьерра-де-Самана тау тізбегімен көмкерілген, ол көптеген жағалау аймақтарына жетеді. Бұл тау тізбегінің (және провинцияның) ең биік тауы шығыс бөлігінде орналасқан және Ла Месета деп аталады. Самана тропикалық жаңбырлы ормандар климатына ие, жылдық орташа температурасы 25,9 градус Цельсийді құрайды. Сьерра-де-Саманадағы жылдық жауын-шашын мөлшері 2000 миллиметрден асады. Провинцияның барлық жерінде көптеген өзендер мен ағыстар бар, оның ішінде Самана шығанағының батыс жағына құятын Юна өзенінің соңғы бөлігі де бар.

Тарих

1493 жылдың 12 қаңтарында еуропалықтар Саманаға қонды және оны жаулап алды. Америкаға жасаған алғашқы сапарында Христофор Колумб осы аймаққа келді. Ринкон шығанағының ақ құмдарына қонғаннан кейін ол бұл жерді «жер бетіндегі ең көркем жер» деп сипаттады. Сол кезде Самананы Сигуайо тайпасы мекендеген, және еуропалықтар мен жергілікті тұрғындар арасындағы алғашқы қақтығыс осы жерде болды. Бұл Америкада испан конкистадорларына жасалған алғашқы қарсылық ретінде қарастырылады, себебі жергілікті жауынгерлер оларға найза мен жебелермен шабуыл жасады. 16-17 ғасырларда Самана сирек қоныстанған және Санто-Доминго елордасынан оқшауланған болатын. Бұл аймақта әлі де кейбір жергілікті тұрғындар, сондай-ақ «симаррон» (қашқан құлдар) және аймақты жаулап алуға тырысқан еуропалық қоныс аударушылар өмір сүрді. Еуропалықтардың арасында бұл жерге ең көп келетіндер – ағылшындар, голландтар және француздар еді. Испан отаршылдық билігі уақыт-уақыт, бірақ үнемі емес, аймақты басып алуға тырысқан француздармен күресу үшін экспедициялар ұйымдастырды. 1756 жылы Санта-Барбара-де-Самана қаласы ресми түрде құрылды, онда көбінесе Испанияның оңтүстігіндегі Канар аралдарынан келген еуропалық отбасылар қоныстанды. Қала Санто-Домингоның Бас капитандығының аумақтық бөлінісінде Ла-Вега партиясының приходтары ретінде ұйымдастырылды. Он жылдар өткен соң, Базель келісімі арқылы аймақ француз колониясына айналғанда, француз губернаторы Самана аймағын дамытуға тырысты, Гаитидегі құл көтерілістерінен қашқан француз қоныс аударушыларын, соның ішінде Теодор Шассерионың отбасын қоныстандырды. Бұл қоныс аударушылар экспортқа арналған құнды ағаштарды кесумен және кофе өсірумен айналысты. Провинцияда 1824 жылдан бастап көшіп келген еркін қара американдықтардың ұрпақтары – Самана американдықтары да тұрады. Олар Самана Гаити билігінде болған кездегі президент Жан-Пьер Буайердің африкалықтарды көші-қонға қабылдау саясатын пайдаланды. Санта-Барбара, Саманаға осы көші-қон 34 афроамерикандық отбасымен басталды. Олардың мәдениеті елдің испандық мәдениетінен өзгеше болды, себебі олар 19 ғасырдың афроамерикандық мәдениетінің көптеген элементтерін сақтап қалды – мысалы, олардың ағылшын тілінің нұсқасы, тағамдары, ойындары, қоғамдық ұйымдары, ағылшын есімдері, әдеп-ғұрыптары, музыкасы және оқшауланғандықтарының нәтижесінде сақталған кейбір рецепттері, 20 ғасырға дейін тек қайықпен қол жетімді болды. Көптегендері аралға ата-бабалары әкелген Африкалық Методист Епископтық және Уеслиандық дінге жатады. Бірінші Республика (1844-1861) дәуірінде Самана Эль-Сейбо провинциясына айналды. 1865 жылғы Конституция әскери үкіметпен Самана теңіз округін құрды, кейіннен 1907 жылғы Конституция теңіз округтерін аумақтық категория ретінде тануды тоқтатты, осылайша Самана провинциясы болды. Самананың аумағы бастапқыда үлкен болған, бірақ бүкіл түбектің өзі оған әрқашан тиесілі болды. Ол құрылған кезде Самана шығанағының екі жағын да қамтыды, бірақ 1938 жылы Сабана-де-ла-Мар Эль-Сейбо провинциясының бір бөлігіне айналды. 1958 жылы Джулия Молина провинциясы (қазіргі Мария Тринидад Санчес) құрылғанда, оның аумағының көп бөлігі Саманадан алынды. Соңғы қысқарту 1959 жылы Трухильо-дель-Юна (қазіргі Агуа-Санта-дель-Юна) Дуарте провинциясындағы Вилла-Рива муниципалитетіне берілген кезде жасалды.

Экономика

Балық аулау және ауыл шаруашылығы Самананың тарихи тұрғыдан негізгі табыс көзі болған, және ол әлі күнге дейін елдегі негізгі кокос өндіруші болып табылады. Провинцияның таулы аймақтарында мәрмәр өндіріліп, шағын кен өндіру қызметі де жүргізіледі. Жақында ғана Самананың ақ құмды жағалаулары мен мөлдір суларының арқасында туризм провинцияның басты экономикалық қызметіне айналып келеді. Самана – елдегі маңызды туристік орталықтардың бірі. Самана дөңгелек киттердің көбейетін жерлерінің бірі болып табылады, қыс және көктемнің басында дөңгелек киттерді қадағалау провинция үшін маңызды табыс көзіне айналуда. Қаңтардан наурызға дейін мыңдаған дөңгелек кит Самана жағалауына келеді.