Уайллис Купер: Америка радио жазушысы және драматургі

Кіріспе

Америкалық радио жазушысы (1899–1955)

Уиллис Освальд Купер (26 қаңтар 1899 – 22 маусым 1955) – американдық жазушы және продюсер. Ол ең көп танылғаны «Lights Out» (1934–1947) және «Quiet, Please» (1947–1949) радио бағдарламаларын жасап, жазғаны үшін.

Өмірбаян

Виллис Освальд Купер Иллинойс штатының Пекин қаласында дүниеге келді, ол Пекин орта мектебін оқып, 1916 жылы бітірді. Көп ұзамай ол АҚШ-тың ат әскеріне қосылды, онда сержант шеніне жетіп, Мексика шекарасында қызмет етті. 1917 жылы ол Сигнал корпусына қабылданды және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Францияға жіберілді. Францияда Меза-Аргон шабуылында газға түсті. Ол 1919 жылға дейін әскерде болды, содан кейін резервте қалса да, жарнама жазушысы болып жұмыс істеуге кетті. 1920 жылдардың соңында ол Чикагода жарнамалық мәтіндер жазып, радиоға қатысты, 1929–1931 жылдардағы NBC радио бағдарламасы үшін сценарийлер жазды. Кейін ол CBS Чикагоның тұрақты редакторы болып жұмыс істеді, ал 1933 жылы NBC Чикагоға сол қызметке ауысты. 1934 жылы ол ең танымал драмалық сериясын – «Lights Out» атты түнгі қорқыныш радио бағдарламасын жасады және өзі режиссерлік етті. Бұл бағдарлама түнгі он екіде көрсетіліп, қанды өлімдері мен дыбыс эффектілерімен тез танымал болды. Шоу ұзақ уақыт бойы сәтті болды, бірақ 1936 жылы Купер «Lights Out» атағын пайдаланып, NBC-ден кетіп, Голливудқа көшіп барды, онда ол киностудиялар үшін сценарист ретінде жұмыс істеді. 1939 жылғы «Франкенштейннің ұлы» фильміне жазған сценарийінде Игорь кейіпкері енгізілді. Ол «Мистер Мото» фильмдерінің бірнешеуіне де үлес қосты. Сонымен қатар, ол «Голливуд қонақ үйі» сияқты әртүрлі сериалдарға радио сценарийлерін жазуын жалғастырды. Арч Оболер, Купер кеткеннен кейін «Lights Out» жазуын өз мойнына алды, Купер радио драмасының ерекше түрін жасаған алғашқы адам болды деп санайды: «Радио драмасы (театрлық пьесалардан килоцикл өлшеміне дейін қысқартылғаннан ерекшеленетін) отызыншы жылдардың ортасында, Чикагоның «Merchandise Mart» сауда орталығындағы NBC-нің жоғарғы қабаттарының бірінде түн ортасында басталды. Оның «әкесі» Уиллис Купер деген жазушы еді». 1940 жылы Купер Нью-Йорк қаласына көшіп келді. Мұнда ол әйелінің нұмерологиялық бейімділіктерін қанағаттандыру үшін «Уиллис» есімін «Уайллис» деп өзгертті. Ол әртүрлі желілік бағдарламалар үшін радио сценарийлерін жазып, өмір сүруін жалғастырды, соның ішінде Орсон Уэллстің «Меркурий театрының» спонсорлық мұрагері – «Кэмпбелл Плейхаус». Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Соғыс министрінің кеңесшісі болып тағайындалды және «Армия сағаты» деп аталатын апталық жаңалықтар мен әртүрлі насихаттық бағдарламаны өндірді, режиссерлік етті және жазды. 1944 жылы Купер Нью-Йорктегі «Compton Advertising, Inc.» компаниясының радио бөліміне қосылды. 1947 жылы ол, әдетте, ең жақсы радио жұмысы деп есептелетін «Тыныштық, сұраңыз» бағдарламасын жасады. Ол «Mutual Broadcasting System» желісі арқылы басталды, кейін ABC-ге көшті. Ол сондай-ақ NBC үшін 1951 жылдың 18 қарашасында дебют жасаған «Уайтхолл 1212» атты қылмыстық антологияны жазды және режиссерлік етті. Сериалды Шотландиялық соғыс полициясы жанындағы Қара музейдің кураторы, бас инспектор Джон Дэвидсон жүргізді. Бұл бағдарламада британдық актерлер ойнады және оқиғалар Лондонның танымал қылмыс мұражайындағы артефактілерге негізделген. Купердің шоуы 1952 жылы «Mutual» арнасында өткен Орсон Уэллстің ұқсас бағдарламасымен бәсекелесті. Теледидар басты ойын-сауық құралына айналған кезде Купер әртүрлі бағдарламалармен тәжірибе жасады, соның ішінде «Бірінші томды» да жазды және өндірді. Купер Нью-Джерси штатының Глен-Гарднер қаласында тұрды және 1955 жылдың 22 маусымында Нью-Джерси штатының Хай-Бридж қаласында қайтыс болды.

Born Willis Oswald Cooper in Pekin, Illinois, he attended Pekin High School, graduating in 1916. He soon joined the U. S. Cavalry where, achieving the rank of Sergeant, he spent time on the Mexican border. In 1917, he became a part of the Signal Corps and was sent to France during World War I. While in France he was gassed at the Meuse Argonne Offensive. He remained on active duty until 1919 when he left to become an advertising writer, though he maintained his reserve status. By the late 1920s he was writing advertising copy in Chicago and entered radio, writing scripts for the 1929–1931 NBC radio program Empire Builders. He later worked as continuity editor of CBS Chicago and, in 1933, left to take the same position at NBC Chicago. In 1934, he created his best known dramatic series, a late night horror radio program called Lights Out, which he also directed. Airing at midnight, the program quickly earned a reputation for its gory deaths and sound effects. The show would prove to be a long term success, but in 1936, Cooper capitalized on the fame of Lights Out and resigned from NBC, moving to Hollywood, California, where he worked as a screenwriter for film studios. His screenplay for the 1939 film Son of Frankenstein introduced the much parodied character of Ygor. He contributed to a few of the Mr. Moto films. At the same time, he continued to provide radio scripts for various series including Hollywood Hotel. Arch Oboler, who took over the writing of Lights Out when Cooper left, would suggest that Cooper was the first person to create a unique form of radio drama, writing, "Radio drama (as distinguished from theatre plays boiled down to kilocycle size) began at midnight, in the middle thirties, on one of the upper NBC floors of Chicago's Merchandise Mart. The pappy was a rotund writer by the name of Willys (sic) Cooper." By 1940, Cooper moved to New York City. Here he changed his name from “Willis” to “Wyllis” in order "to please his wife's numerological inclinations". He continued to make a living writing radio scripts for various network programs including The Campbell Playhouse, the sponsored successor of Orson Welles's Mercury Theatre. During World War II, he was made a consultant to the Secretary of War and produced, directed and wrote a weekly news and variety propaganda series entitled 'The Army Hour. In 1944, Cooper joined the radio department of New York's Compton Advertising, Inc. In 1947, he created what was arguably his finest radio effort, Quiet, Please. It began over the Mutual Broadcasting System network and later moved to ABC. He also wrote and directed a crime anthology for NBC entitled Whitehall 1212, which debuted on November 18, 1951. The series was hosted by Chief Superintendent John Davidson, fictional curator of the Black Museum at Scotland Yard. It featured an allegedly British cast and told stories inspired by artifacts held by the famous London crime museum. Cooper's show competed with a similar program hosted by Orson Welles which ran on Mutual in 1952. As television became the dominant entertainment medium, Cooper experimented with various programs including Volume One, which he wrote and produced. Cooper resided in Glen Gardner, New Jersey, and died in High Bridge, New Jersey, on June 22, 1955.