Кіріспе

Радио драма сериясы (1940–1962)

Suspense – 1940 жылдан 1962 жылға дейін CBS радиосында таратылған радио драма сериясы. Радионың алтын ғасырындағы ең танымал драмалық бағдарламалардың бірі, «радионың ең қызықты театры» деген тақырыппен белгіленді және көбінесе сол дәуірдің жетекші голливудтық актерлерімен түсірілген, күдіс пен қызығушылықты тудыратын сценарийлерге баса назар аударды. Ұзақ жылдар бойы шамамен 945 бөлім көрсетілді, соның ішінде 900-ден астамы бүгінге дейін сақталған. Suspense бірнеше маңызды кезеңдерден өтті, олар әртүрлі жүргізушілермен, демеушілермен және режиссерлер/продюсерлермен ерекшеленді. Эпизодтардың бірнешеуін қоспағанда, барлығында сюжеттік формула сақталды: басты кейіпкер әдетте қауіпті немесе ерекше жағдайға кенеттен тап болатын қарапайым адам болды; шешімдер «соңғы мүмкін секундқа дейін жасырылды»; ал қылмыскерлер көбінесе соңында жазаланды. Бағдарламаның алғашқы жылдарында ғылыми фантастика мен фантастика жанрларына сиректеп ғана назар аударылатын. Ерекше жағдайларға Курт Сиодмактың «Донованның миы» және Х.П. Лавкрафттың «Дунвич қорқынышы» туындыларының бейімделуі жатты, бірақ 1950 жылдардың соңына қарай мұндай материал тұрақты түрде көрсетіле бастады.

Альфред Хичкок

Альфред Хичкок оның кастинг-шоуын (CBS жазғы сериясы үшін) режиссерлік етті. Бұл Хичкок 1926 жылы Айвор Новелломен бірге түсірген «Жатақханадағы» әңгімесінің бейімделуі болды. Мартин Грамс-младший, «Кернеу: 20 жылдық қызығу мен үрей» авторы, «Прогноз» сериалының «Кернеу» сериалының бастауын былай сипаттады: 1940 жылдың 22 шілдесінде «Прогноз» «Кернеу» деп аталатын мистикалық/қорқынышты шоу ұсынды. Өзінің продюсері Уолтер Уэнгердің көмегімен Альфред Хичкок американдық көрермендер үшін алғашқы радиошоуын режиссерлік ету құрметіне ие болды. Хичкоктың қатысу шарты CBS радио тыңдаушыларына оның және Уэнгердің соңғы фильмі – «Шет елдегі тілші» туралы айту болды. Келісімге қызығушылық қосу үшін Уэнгер Эдмунд Гвенн мен Герберт Маршаллды пакеттің бір бөлігі ретінде қосты. Үш актердің (Хичкокты қоса алғанда) барлығы келесі айда кинотеатрларда көрсетілетін фильмде ойнады. Маршалл мен Хичкок эфирге шығаратын оқиғаны бірлесіп таңдады, ол екеуіне де ұнайтын Мари Беллок Лоундестің «Жатақханадағы» әңгімесі болды. Альфред Хичкок бұл әңгімені 1926 жылы Gainsborough үшін түсірген, содан бері ол оның сүйікті туындыларының бірі болып қала берді. Герберт Маршалл құпия жатақхана тұрғынының рөлін сомдады, ал оның серігі ретінде Эдмунд Гвенн мен кейіпкер актриса Лурен Таттл жатақхананың күзетшілері рөлінде ойнады, олар жаңа тұрғындарының әйгілі Джек Колдер болуы мүмкін деген күдікке ілікті. [Гвенн бұл рөлді 1926 жылғы фильмде оның ағасы Артур Чесни сомдаған рөлді қайта ойнады. Ал Таттл шамамен 20 жылдан кейін Хичкокпен қайта жұмыс істеді, «Психо» фильмінде шерифтің әйелі Миссис Аль Чамберс рөлін ойнады.] Кейіпкер актер Джозеф Кернс та драмада шағын рөл ойнады, ал сол кездегі CBS радиосының бас музыканты Уилбур Хатч бағдарлама үшін арнайы музыка жазды және дирижерлік етті. Хичкок үшін сценарийді радиоға бейімдеу аса қиын болған жоқ, сондықтан ол оқиғаның соңын тыңдаушылардан жасыруға шешім қабылдады, осылайша оларды демалыссыз күтуде ұстады. Егер көрермендердің қызығушылығы жеңіп шықса, олар жатақханадағы құпия тұрғын шын мәнінде Джек Колдер ме екенін білу үшін студияға хат жазатын. Келесі бірнеше аптада адал тыңдаушылардан жүздеген хат келіп түсті, олар оқиғаның қалай аяқталғанын сұрады. Шындығында, кейбіреулері мұндай қойылымды шешімін бермей ұсынудың «адамгершілікке жатқандығы» және «әдепсіздігі» туралы қорқытқан хаттар жазды.

1942-1962 жылдар

Алғашқы жылдары бағдарламаны "Қара киген адам" (Джозеф Кернс немесе Тед Осборн ойнады) жүргізді, көптеген эпизодтарды әйгілі детектив жазушысы Джон Диксон Карр жазды немесе бейімдеді. Сериалдың ең алғашқы табыстарының бірі және ең танымал эпизоды – Люсиль Флетчердің "Кешіріңіз, қате нөмір" туындысы. Бұл эпизодта төсекке жатқан әйел (Агнес Мурхед) телефон арқылы кісі өлтіру жоспары естігеннен кейін қорқып, бірақ ешкімді тергеуге көндіре алмайды. Алғаш рет 1943 жылдың 25 мамырында эфирге шыққан бұл эпизод жеті рет қайта қойылды (соңғы рет 1960 жылдың 14 ақпанында), әр жолы Мурхед қатысты. Эпизодтың танымалдылығы 1948 жылы фильмге бейімделуіне әкелді. Тағы бір маңызды ерте эпизод – Флетчердің "Жолдас" (эфирде 1942 жылдың 2 қыркүйегінде) туындысы, онда автокөлік жүргізушісін (Орсон Уэллс) ел аралап саяхат жасағанда белгісіз адам қуып жетеді, ол жол жиегінде үнемі пайда болады; алайда "Жолдас" алғаш рет өткен жылы "Орсон Уэллс шоуында" қойылған. Кейін "Жолдас" Род Серлингтің 1960 жылғы "Түйсік аймағы" эпизоды үшін теледидарға бейімделді. Телеарна бағдарламаны алғашқы екі жыл бойы қолдағаннан кейін, демеушісі Roma Wines (1944–1947) болды, содан кейін (1948 жылдың басында Роберт Монтгомериді алып барушы және "өндіруші" ретінде таныстырған қысқа уақыттық эпизодтардан кейін), Autolite Spark Plugs (1948–1954); ақырында Харлоу Уилкокс (Fibber McGee and Molly) жарнамашы болды. Уильям Спир, Норман Макдоннелл және Антон М. Лидер продюсерлер мен режиссерлердің қатарында болды. "Тұмыл" бағдарламасы 1946 жылғы "Peabody" сыйлығының арнайы мақтау қағазын алды. Бағдарламаның өркендеу кезеңі 1950 жылдардың басында, радио актері, продюсері және режиссері Эллиотт Льюис басшылыққа алғанда (әлі де Уилкокс/Autolite кезеңінде) болды. Осы кезде материал жаңа деңгейге көтерілді. Жазу өте тартымды болды, ал актерлік құрам (Орсон Уэллс, Джозеф Коттен, Генри Фонда, Хамфри Богарт, Джуди Гарланд, Рональд Колман, Марлен Дитрих, Ева Маквей, Лена Хорн және Кэри Грант сияқты киножұлдыздар) әрқашан сериалдың күшті жағы болғандықтан, Льюис репертуарын радионың танымал драма және комедия жұлдыздарын қамту арқылы кеңейтті – көбінесе олардың бейнесіне қайшы келетін рөлдерде, мысалы, Джек Бенни. Фибер МакГи мен Моллидің Джим және Мариан Джордан "Артқы орындық жүргізушісі" эпизодында естілді, ол алғаш рет 1949 жылдың 3 ақпанында эфирге шықты. Өндірістің жоғары деңгейі "Тұмыл" бағдарламасын жақсартты, және көптеген эпизодтар әлі де олардың қызықтыру және көңіл көтеру қабілетін сақтайды. "Тұмыл" бағдарламасын басқарған кезде Льюис радио тыңдаушыларына The Phil Harris Alice Faye Show-да Фрэнки Ремли рөлімен танымал болды. 1951 жылдың 10 мамырындағы "Тұмыл" эпизодында Льюис "Қолдарымдағы өлім" арқылы рөлдерді ауыстырды: оркестр жетекшісі (Харрис) әуежайдағы жанкүйердің оқтан қаза тауып, қонақүй бөлмесінде қайтыс болғанда қорқып кетеді, ал әнші (Фей) оған қала тұрғындарының өшпенділікке шақыруына қарсы көмектесуге тырысады. Теледидардың дамуымен және Льюис пен Autolite-тың кеткенімен, кейінгі продюсерлер (Антони Эллис, Уильям Н. Робсон және басқалар) бюджеттің қысқаруы, аты аз актерлердің жетіспеуі және тыңдаушылардың азаюына байланысты бағдарламаны сақтап қалу үшін күресті. Ақшаны үнемдеу үшін бағдарламада жиі басқа бір CBS антологиясы Escape-те алғаш таратылған сценарийлер пайдаланылды. Экзотикалық оқиғалардан басқа, "Тұмыл" өзінің репертуарын ғылыми фантастика және мистикалық мазмұнды қамту арқылы кеңейтті. Бағдарлама аяқталар кезде, ол ұзақ уақыттан бері тоқтатылған "Сырлы саяхатшы" бағдарламасының сценарийлерін қайта жасады. Роберт Артурдың "Линколнды құтқару үшін қайтып келген адам" сияқты уақыт саяхаты туралы әңгімелер немесе өлім сәулесін қолданатын ақылсыз ғалым туралы триллерлер, қарапайым қылмыстық драмалармен алмасып отыратын. Сериал 1949 жылдан 1954 жылға дейін CBS телеарнасында "Тұмыл" телесериалымен көрсетілді, және 1962 жылы қайтадан көрсетілді. Радио сериалдары Лесли Чартерис редакциялаған 1946–1947 жылдарғы төрт саны жарияланған "Тұмыл" журналымен байланысты болды. 1962 жылдың 30 қыркүйегінде шығыс уақыты бойынша сағат 19:00-де аяқталған Yours Truly, Johnny Dollar және "Тұмыл" бағдарламаларының соңғы хабарлары көбінесе радионың алтын ғасырының соңы деп есептеледі. "Тұмыл" бағдарламасының соңғы эпизоды – Кристофер Кэри мен Нил Фицджеральдтың қатысуымен "Девильстоун". Оған Parliament темекісі демеушілік етті.

Тану

2011 жылы National Radio Hall of Fame-ге енгізілді. 2007 жылдан бері Sirius XM 82 арнасындағы "Радио Классикасы" "Саспенс" бағдарламасының эпизодтарын эфирге шығарып келеді. Бағдарлама түпнұсқа жазбалардан әр түнде Тынық мұхиты уақыты бойынша сағат 19:00-де kusaradio.com сайтында да қолжетімді.

Сатиралық

"Жақсы есептелген әңгімелер" деген танымал бастапқы фраза алғашқы нөмірінде (1952 жылғы қазан-қараша) және #23 нөміріне (1955 жылғы мамыр) дейін "Сізді қынжырлатуға арналған әңгімелер" деген мақала ретінде Mad журналымен сатираланды. Радио комедия актерлері Боб пен Рей "Қайғы" деп аталатын шоуды пародизациялаған қайта-қайта келетін хабарламаға ие болды. Олардың кейіпкері, командир Невилл Путни, драмалық болып ұсынылған, бірақ қасақана қарапайым әңгімелер айтты, олар "Сізді қайғыға түсіретін әңгіме" деген бастапқы жолмен басталды. Билл Косбидің Wonderfulness альбомындағы "Chicken Heart" скетчінде ол жастық шағындағы радио бағдарламаларын еске алады, олардың бірі – "Күдік".

Театр

PowPAC үшін Сан-Диего актері және режиссер Роберт Хичкокс 2006 жылы «Suspense» телехикаясының екі эпизодын, жарнамаларымен бірге, CBS радио студиясының көрінісінде сахналады.

1940 жыл

Күні Тақырыбы Жұлдыздары 22 шілде "Жатқан адам" Герберт Маршалл және Эдмунд Гвен (аудиция бағдарламасы) 24 маусым "Ылғалды сенбі" Кларенс Дервент 19 тамыз "Али Бабаның үңгірі" Ромни Брент 2 қыркүйек "Жол бойындағы автокөлік жүргізушісі" Орсон Уэллс 27 қазан "Сиқыршылардың мырзасы" Николас Джой 3 қараша "Жазғы үйдің ішіндегі шайтан" Мартин Гейбел 10 қараша "Өліммен тікелей бәс тігуге келісесіз бе?" Майкл Фицморис 17 қараша "Балауыз қаупі" Джо Джулиан 24 қараша "Дене ұрлаушылар" Е. Г. Маршалл 1 желтоқсан "Келін жоғалып кетті" Хенли Стаффорд, Лесли Вудс 15 желтоқсан "Өлім бізді айырмайынша" Питер Лорр, Элис Фрост 22 желтоқсан "Екі өткір пышақ" Стуарт Эрвин

1943 жыл

Күні Тақырыбы Жұлдыздары 5 қаңтар Жеңімде ештеңе жоқ Элисса Ланди 12 қаңтар Шұңқыр мен маятник Генри Хулл 2 ақпан Дәрігер тағайындаған өлім Бела Лугоси 16 ақпан Қорқыныш пен дірілдеу Мэри Астор 22 маусым Денесі жоқ адам Джон Саттон, Джордж Цукко 6 шілде Ақ роза қырқыны Морин О’Хара 20 шілде Қылмыс жүзуге кетеді Уоррен Уильям 3 тамыз Александрдың досы Роберт Янг, Джеральдин Фицджеральд 13 қаңтар "Димге би" Люсиль Балл 3 ақпан Апалы-сіңлілер Ида Лупино және Агнес Мурхед 10 ақпан Күдік Чарли Рагглз 24 ақпан "Кешіріңіз, қате нөмір" (қайта көрсетілім) Агнес Мурхед 23 наурыз Алдын ала шолу Жозеф Коттен 30 наурыз Мысық пен тышқан Сонни Тафтс 6 сәуір Қызыл көйлекті әйел Катина Паксину 13 сәуір Тамаша Баррастро Орсон Уэллс 11 мамыр Қонақ Эдди Бракен 16 тамыз Ұзаққа созылған тапсырыс Жозеф Кернс, Джеральд Мур және Конрад Биньон 20 қыркүйек Кітапхана кітабы Мирна Лой.

1948 жыл

Күні Тақырыбы Жұлдыздар 3 қаңтар Қара перде Роберт Монтгомери 10 қаңтар Канди тісі Говард Дафф 22 шілде Қараңғылықтың тереңіне Дуглас Фэрбенкс кіші 2 қыркүйек Моррисон ісі Мэдлейн Кэрролл және Джеральд Мохр 4 қараша Өлім жазасы Джон Гарфилд

1952 жыл

Күні Тақырыбы Жұлдыздар 2 маусым Жақсы және адал қызметкер Джек Бенни және Джеральд Мор 6 қазан Доктор Притчардтың күнделігі Сэр Седрик Хардвик, Паула Уинслоу, Альма Лоутон, Норма Варден, Бен Райт 20 қазан Барбара Алленнің өлімі Энн Бакстер 22 желтоқсан Арктикалық құтқару Жозеф Коттен

1956 жыл

Күн Атауы Жұлдыз 1 наурыз Балауыздар Уильям Конрад (баяндаушы) 25 шілде Саяхатшы Бен Райт 25 тамыз Лейненгенге қарсы Құмырсқалар Уильям Конрад

Жаңғыру

2012 жылы Джон С. Алседек пен Дана Перри Хейз "Blue Hours Productions" компаниясынан "Suspense" радиоспектаклін "Sirius XM Radio" арнасы үшін қайта жаңғыртты, жаңа сценарийлерді жазды, оның ішінде түпнұсқа және Г.Ф. Лавкрафт, Корнелл Вулрич және Кларк Эштон Смит сияқты авторлардың туындыларынан бейімделген шығармалар да бар. "Suspense" радиоспектаклінің жаңа өркендеуі қазіргі таңда әлемнің 250-ге жуық радиостанциясында эфирге шығып жатыр және Пибоди сыйлығына үміткер ретінде ұсынылған.