Кіріспе

Канададағы Новая Шотландия провинциясында келт музыкасы, дәстүрлі түрлерінде де, басқа музыкалық стильдермен үйлесуінде де маңызды рөл атқарды. Новая Шотландияның халық музыкасы XVIII ғасырдың соңы мен XIX ғасырдың басында Шотландияның таулы аймақтарынан әкелінген дәстүрлі әуендерді, сондай-ақ Кейп-Бретон скрипкасы сияқты жергілікті өнер формаларын қамтиды. Соңғы жылдары Новая Шотландияда сан алуан музыкалық жанрлар пайда болды, бұл провинция Ханк Сноу, Уилф Картер, Энн Мюррей және Рита МакНейл сияқты бірнеше кантри музыка жұлдыздарын өндірді.

Қоныс аударушылар мәдениеттері

Жаңа Шотландия – Канаданың үш теңіз провинциясының бірі, немесе жай ғана Теңіз аймағы. Ньюфаундленд және Лабрадормен біріктіргенде бұл аймақ Атлантикалық провинциялар немесе Атлантикалық Канада деп аталады. Провинцияның халқы аз болғанына қарамастан, Жаңа Шотландияның музыкасы мен мәдениетіне бірнеше қалыптасқан мәдени топтар әсер етеді, оларды кейде «Негізгі мәдениеттер» деп атайды. Алғашқы қоныс берушілер Микмак тайпасы болса, ал еуропалықтардың бірінші қоныс салушылары – француздар, олар 1604 жылы Акадияны құрды. 1620 жылы Жаңа Шотландияны шотландтар қысқа мерзімге отарлады, бірақ 1624 жылы келісім бойынша шотландтар шығарылып, аймақ 18 ғасырдың ортасына дейін француздардың билігінде қалды. Француздардың жеңілісінен және акадиялықтардың қуылғаннан кейін, Жаңа Шотландияның жағалауларына ағылшын, ирланд, шотланд және африкалық текті қоныс салушылар келе бастады. Америка революциялық соғысынан кейін Лоялистердің (Канадада Біріккен Империяның лоялистері деп аталды) Жаңа Шотландияға қоныс аударуы қоныс аудару процесін жеделдетті. Осы кезеңде үлкен африкалық-жаңашотландиялық қауым қалыптасты, оның құрамында босатылған құлдар, Қара лоялистер және олардың отбасылары болды. Олар жер үшін патшайымға адал қызмет еткендіктері үшін осылайша сыйаланды. Кейіннен, Корольдік флот АҚШ-қа бағытталған құл кемелерін тоқтатып, босатылған құлдарды Жаңа Шотландияның жағалауына жеткізгенде бұл қауым өсті. Содан кейін, 19 ғасырда Ирландиядағы Ұлы аштық пен Шотландияның Таулы аймақтарынан қоныс аударулар кельттік мәдени тамырлары бар көшіп келушілердің көптеп келуіне әкелді, бұл Кейп-Бретон мен провинцияның солтүстік жағалауының ерекше кельттік сипатын қалыптастыруға көмектесті. Бұл кельт немесе гэль мәдениеті соншалықты кең таралған еді, Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Лондоннан (Англия) келген журналистер Канададан Англияға келген алғашқы полктердің кейбіреулері өздерін құрлыққа шығарып, «Таулы полктер» деп атап, шотландтық гэль тілінде сөйлегендеріне қорқыныш білдірді.

Қазіргі дәуірдегі дәстүрлі музыка

Шотландияның дәстүрлі музыкасы Кейп-Бретон аймағында 21-ші ғасырда да өркендеп дамуда, және халықаралық деңгейде танымал болған бірнеше орындаушыны қанағаттандырды. Аралдағы тұңғыш маңызды музыкант – Рита МакНейл, оның музыкасы кельт дәстүрлеріне терең бойындамаған эстрадалық әнші болды. Одан кейін Новая Шотландиядағы отбасынан шыққан, Онтариода туған Стэн Роджерс келді, ол теңіз саяхаттарындағы маритаймерлердің балладаларын орындады, бірақ бұл аймақтың шотландтық дәстүрлерін толыққанды көрсетпеді. Провинция – оның Жоғарғы Шотландиялық қонысының ықпалынан туған кельт музыкасы мен биінің жанды және танымал стилінің ортасы, әсіресе Кейп-Бретон аймағында шоғырланған. Негізгі скрипка мен фортепиано дуэті кішкентай қалалардағы шіркеулер мен қоғамдық залдарда қуатты ырғақты би музыкасын ұсынады. Кейде гитара да қосылады, сондай-ақ таулы аймақтағы сыбызғы музыкасы да танымал. Көп жағынан, екі ғасырлық салыстырмалы физикалық оқшауланудағы музыка мен би шотланд музыкасы мен биінің еуропалық негізі басқа, "жетілдірілген" бағыттарды алмас бұрынғы қалпын көрсетеді. Бүгінде Кейп-Бретон скрипкасы музыкасы кельт мәдени фестивальдерінде басты тартымдылыққа айналды. Жаңа Шотландияның кельт мұрасын кең жұртшылыққа танытқан алғашқы танымал музыкант – әнші және гитарист Джон Аллан Камерон, ол аңызға айналған скрипкашы Кэти Энн Камеронның ұлы, ал ол өзі музыка жинаушы Дэн Рори Макдональдтың қарындасы болды. Соңғы кезде музыкасында кельт үні бар орындаушылардың қатарында Халифакстан келген Сара МакЛахланның поп-эстрадалық орындауы, Мэри Джейн Ламонд және флейташы Крис Норман бар. Кейп-Бретон белгілі сыбызғы дәстүрімен мақтанады және Ангус Макдональд, Барри Ширс және Джейми МакИннес сияқты танымал сыбызғышыларды өндірді. Дегенмен, Новая Шотландия мен Кейп-Бретонның ең танымал болған дәстүрі – скрипкашылық, ал осы дәстүрдегі ең белгілі есім – Кейп-Бретоннан шыққан Уинстон "Скотти" Фицджеральд. Оның буынында халықаралық аренада танымал болған көптеген есімдер бар, бірақ көптері үшін атақ кеш келді; оларға Джо Маклин, Билл Лами, Бадди Макмастер, Алекс Фрэнсис Маккей, Дэн Джо МакИннес, Ангус Чишолм, Дэн Хьюи МакЭчерн, Дональд Ангус Битон, Тереза МакЛеллан, Джо Кормиер және Пэдди ЛеБланк кіреді. Олардың көпшілігі алғаш рет 1970 жылдардың басында Кейп-Бретон бөлімшесін құрған американдық Rounder Records халықтық лейблы арқылы аймақтан тысқары таратылды. The Rankin Family Кейп-Бретон халық музыкасын Канада мен шетелдегі кең жұртшылыққа жеткізуде кез келген топтан гөрі көп жұмыс істеді. Олар бала кезінен бастап отбасылық ансамбль ретінде орындаған, дәстүрлі музыка ойнаған, бірақ олардың даңқы арта келе ол заманауи үлгіде өзгере бастады. Мүмкін, ең танымал қазіргі заманғы Кейп-Бретон скрипкашысы – Натали Макмастер, ол музыканттар әулетінен шыққан, оның ішінде Бадди Макмастер, Венди МакИсаак және Эшли МакИсаак бар. Оның туысы Эшли МакИсаак дәстүрлі музыканы да, радикалды музыкалық синтездерді де орындауда табысқа жеткенімен танымал, оның Hi™ How Are You Today? (1995) альбомы – маңызды жазба. Кейп-Бретонның оңтүстігінде, солтүстік материкте, көптеген ирландтық қоныстардың әсерінен ирландтық ықпалымен туған дәстүрлі музыка Гайсбороу және Антигониш округтерінің ауылдық ауылдарында жиі естіледі. Скрипка мен ән айту танымал болғанымен, гармониканы есту де кездеседі (аудандық жерлерде оны көбінесе "спризбокс" деп атайды). Ритмдік серпіліс үшін қасықтар, гитаралар және кейде бодран да қолданылады.

Жаңа Шотландияның танымал музыкасы

Дәстүрлі музыканың үстемдігіне қарамастан, ол мәдени өрнек түрі ретінде де, Нова-Шотияға келген туристер үшін туристік өнімді таныстыру құралы ретінде де маңызды рөл атқарады. Алайда, провинцияның танымал музыкалық топтарды өндірудің ұзақ тарихы бар. Көптеген белгілі, әлемдік деңгейде танымал әртістер Нова-Шотияда туып өскен, және олар әртүрлі жанрларда шығарма жасайды.

1970 және 1980 жылдар

1970-ші жылдардың поп және кантри музыкасын Энн Мюррей, Спрингхилл қаласының (Новая Шотландия) тумасы, және оның Галифакстық продюсері Брайан Ахерн көркем бейнеледі. Ол 1970 жылы "Snowbird" әнімен бастап, әлем бойынша үздік 10 хитке енді және бүгінгі күнге дейін танымал концерттік орындаушы болып қала береді. Энн Мюррей 1978 жылы "You Needed Me" кантри-поп әнімен Billboard Hot 100 тізімінде 1-орынға ие болды. 1970-ші жылдардағы ең танымал рок-топтардың бірі прогрессивті рок тобы April Wine болды, бірақ Pepper Tree, Dutch Mason, Matt Minglewood және Stan Crawford Band (кейін JETZ аталған) топтары да ұлттық және халықаралық деңгейде үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Новая Шотландиядағы музыкалық өнер Галифакс және оның жаңадан пайда болған андеграунд сахнасының айналасында біріге бастағанда, жаңа дыбыстар мен музыкалық стильдер естіле бастады. Панк және жаңа толқын қозғалыстары Галифакста өріс алды, соның нәтижесінде 1980-ші жылдары жетекші вокалисі Сара МакЛачлан болған топ құрылды. Сара МакЛачлан 1997 жылы "Surfacing" сияқты екі альбомын Billboard 200 тізімінде 2-орынға көтерді. 1980-ші жылдардың соңында Новая Шотландиядағы музыкалық өнер нағыз индустрияға айналды, Новая Шотландиялықтар Шығыс жағалауы музыкалық сыйлықтарын (East Coast Music Awards) құруға және Новая Шотландияның Музыка индустриясы қауымдастығын (Music Industry Association of Nova Scotia) құруға бастама жасады. Рок-тобы Blackpool, хип-хоп өнерпаздары MC G және Cool J, сондай-ақ кельттік поп жанрындағы Ранкин отбасы сияқты әртүрлі орындаушылар ұлттық радио мен бейне арналарында ойнатылып, ірі жазба компанияларымен келісімдер жасады және ұлттық БАҚ-та танылды.

1990 жылдар және одан кейінгі жылдар

Мұнан кейін 1990-шы жылдардағы Галифакс музыкалық жарылысы болды, онда Sloan, Eric's Trip, Jale, Thrush Hermit және Ньюфаундлендтен көшіп келген The Hardship Post сияқты топтар халықаралық деңгейде танылып, DGC және Sub Pop сияқты жазба компанияларымен келісімшарттар жасады. Осы кезеңде халықаралық тұрақтылығымен танымал Галифакс Поп-Экзплоужн музыка фестивалі құрылды (1993 жылы). Бұл кездегі бастапқы қызығушылық азайғанмен, Новая Шотландия халықаралық деңгейде сәтті канадалық музыка толқынының алдыңғы қатарында қалып отыр. Сол дәуірден шыққан Joel Plaskett және хип-хоп жұлдызы Buck 65 сияқты әртістер әлемдік құрмет пен назарды жалғастыруда. The Trews, The Stanfields, Matt Mays және Jimmy Swift Band сияқты басқа да топтар ұлттық деңгейде үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Соңғы он жылда инди-роктың дамуын қолдау үшін бірнеше тәуелсіз жазба компаниялары пайда болды. Dependent Music Wintersleep, Brian Borcherdt, Jill Barber және Holy Fuck сияқты танымал әртістердің музыкасын шығарады. BelowMeMusic Jimmy Swift Band, Slowcoaster және Grand Theft Bus топтарын насихатайды.

Хип-хоптың пайда болуы

Тарихи тұрғыдан Торонтоға центрірленген канадалық хип-хоп өнерінен оқшауланған болса да, Новая Шотландияда ұлттық деңгейде танымал әртістердің саны артып келеді. 1980 жылдары Down By Law, MC G және Cool J, Hip Club Groove сияқты топтар ұлттық деңгейде белгілі бір жетістіктерге қол жеткізді. 1990 жылдары мен 21 ғасырдың басында көптеген суретшілер ұлттық жетістікке жетті. Маунт Юниаккеден шыққан Бак 65 халықаралық деңгейде жақсы қабылданатын бірнеше альбом шығарды. Sixtoo Монреальдегі Ninjatune лейблімен келісім шарт жасасып, бірнеше жазба шығарды. Universal Soul 2003 жылы екі MuchMusic Video Awards номинациясына ие болғаннан бері үлкен ұлттық танымалдыққа қол жеткізді. Classified – 2004 жылғы CUMA номинациясына ұсынылған MC және продюсер. The Goods, құрамында Kunga 219 және Gordski бар, Солтүстік Америка бойынша сәтті гастрольдік сапарлар жасады. Кейлеб Симмондс Canadian Idol-дің бірінші маусымындағы топ-10-ға ілігу арқылы ұлттық деңгейде танымал болды. Scratch Bastid 2004 жылы Виннипегте өткен Канадалық DMC финалында екінші орын алды және 2004 жылы Цинциннатиде Scribble Jam жеңімпазы атанды.