Кіріспе

Жапондық ғимараттардың кіреберіс аймағы (玄関) – үйдің, пәтердің немесе ғимараттың дәстүрлі жапондық кіреберіс бөлігі, ол тербеу және кіреберіс төсемінің үйлесімі. Ол әдетте ғимараттың ішінде, есіктің тікелей алдында орналасады. Генканның басты қызметі – үйдің немесе ғимараттың негізгі бөлігіне кірмес бұрын аяқ киімді шешу. Екінші қызметі – үйге шақырылмастан, қысқа кездесулер үшін арналған орын. Мысалы, ағылшын тілді елдерде пицца жеткізуші әдетте үйдің тербеуінде тұрып, ашық есіктен тапсырыс беретін болса, Жапонияда тағамды жеткізу дәстүрлі түрде генканның баспалдағы арқылы жасалады. Аяқ киімді шешкеннен кейін, үйге лас кірмеу үшін, шұлықпен немесе жалаңаяқ плиткаға немесе бетонға баспау керек. Ішке кіргеннен кейін, әдетте, адам (上履き) киеді: үй ішінде киюге арналған тапочкалар немесе үй ішіндегі аяқ киім. Генкан Жапониядағы басқа да ғимараттарда, әсіресе көне бизнестерде кездеседі.

Дизайн

Генкан әдетте еденге кіріктіріліп жасалады, сырттан кірген кірді ұстап тұру үшін (шалғар бөлмедегідей). Басқыш биіктігі өте төменнен, тізеге дейін немесе одан да жоғары болуы мүмкін. Пәтерлердегі генкан әдетте үйлердегіден кішідірек болады, және еденнің қалған бөлігімен биіктік бойынша ешқандай айырмашылық болмауы мүмкін; оны генкан деп белгілеу үшін еден материалы ғана басқа болуы мүмкін. Мектептер мен қоғамдық моншаларда (銭湯) әр адамның сыртқы аяқ киімін сақтауға арналған үлкен аяқ киім шкафтары (下駄箱) болады. Жеке тұрғын үйлерде гетабако болмауы мүмкін, сондықтан аяқ киімдер әдетте есікке қаратылып қойылады, осылай кетіп бара жатқанда оңай киюге болады.

Тарих

Үйге кірмес бұрын аяқ киім шешу дәстүрі мың жылдан астам бұрынғы, тарихқа дейінгі биік еденді үйлер заманына дейін барып тоқталады. Жапония үйлерінің батыстануы Мейдзи кезеңінде (1868–1912 жылдары) басталғанмен, бұл дәстүр қазірге дейін сақталған.