Британдық Үндістан мен Пәкістан тарихындағы Ғилгит агенттігі
Gilgit Agency
Гилгит агенттігі: Британдық Үндістан империясының және кейін Пакистанның солтүстік шекарасындағы аймақтарды нығайту мақсаты. Кашмир, Хунза, Нагар тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық Үнді империясының және кейін Пакистанның агенттігі
Agency of the British Indian Empire & later Pakistan
Гилгит агенттігі – Британдық Үнді империясы құрамындағы агенттік. Ол Солтүстік шекарада орналасқан Джаму және Кашмир княздығының қарасты мемлекеттерін қамтыды. Гилгит агенттігін құрудың басты мақсаты – осы аймақтарды нығайту және бекіту болды, әсіресе Ресейдің аймаққа ықпал етуіне қатысты алаңдаушылықтардың фонында. Қарасты мемлекеттерге Хунза, Нагар және қазіргі Гупис-Ясин, Гизер, Дарел, Тангир және Диамер аудандарындағы басқа да мемлекеттер кірді. Агенттіктің бас кеңсесі Джаму және Кашмир княздығының Гилгит аймағындағы Гилгит қаласында орналасқан. Әкімшілік аймақ батыстан Читрал мемлекетімен, солтүстік-батыстан Ауғанстанның Вахан дәлізімен, шығыстан Қытай Түркістанымен, оңтүстіктен Кашмир провинциясымен және оңтүстік-шығыстан Джаму және Кашмирдің Ладак уәлаятымен (Балтистанды қамтыған) шектеседі. 1877 жылы Гилгит қаласында арнайы міндеткер офицер тағайындалды, ол 1889 жылы тұрақты саяси агентке дейін өкілеттігі жоғарылатылды. 1935 жылы княздық мемлекеттің Гилгит аймағы Махараджадан жалға алынып, саяси агенттің басқаруына берілді. Астор аймағы Махараджаның басқаруында қалды. 1947 жылдың шілдесінде, Үндістанның бөлінуіне дейін аз уақыт бұрын, Гилгит жалға алынған аймағы мен агенттік Махараджаға қайтарылды. Алайда, Гилгит скауттары 1947 жылдың 1 қарашасында Джаму және Кашмирдің Үндістанға қосылуынан кейін бүлік көтерді, ал одан кейін Пәкістан аймақтардың басқаруын өз қолына алды. Пәкістандық әкімшілік кезінде Гилгит, Астор және Скарду (Балтистан) аймақтары, сондай-ақ бұрын агенттікке қарасты қарасты мемлекеттер "Гилгит агенттігі" деген атаумен біріктірілді. Бұл бірлік 1974 жылға дейін сақталды, содан кейін Пәкістан премьер-министрі Зұлфиқар Әли Бхутто таратып, Федералдық басқарудағы Солтүстік аймақтарға (кейін "Гилгит-Балтистан" деп аталды) айналдырды. Үндістан Гилгит-Балтистан аймағының барлық бөлігін Ладак одақтық аумағының құрамындағы өзінің территориясы деп санайды.
The Gilgit Agency was an agency within the British Indian Empire. It encompassed the subsidiary states of the princely state of Jammu and Kashmir situated along the northern border. The primary objective of establishing the Gilgit Agency was to bolster and fortify these regions, particularly in the context of concerns about Russian encroachment in the area. The subsidiary states encompassed Hunza, Nagar and other states in the present day districts of Gupis Yasin, Ghizer, Darel, Tangir and Diamer. The agency headquarters was based in the town of Gilgit, within the Gilgit tehsil of Jammu and Kashmir. The administered area was bounded in the west by the Chitral State, in the northwest by Afghanistan's Wakhan corridor, in the east by Chinese Turkestan, in the south by the Kashmir province, and in the southeast by the Ladakh wazarat of Jammu and Kashmir (which included Baltistan). An Officer on Special Duty was established in 1877 in the town of Gilgit, upgraded to a permanent Political Agent in 1889. In 1935, the Gilgit tehsil of the princely state was leased from the Maharaja, which also came under the administration of the Political Agent. The Astore tehsil continued to be under the Maharaja's administration. In July 1947, shortly before the partition of India, the Gilgit Leased Area and the Agency were returned to the Maharaja. However, the Gilgit Scouts rebelled on 1 November 1947 after the accession of Jammu and Kashmir to India, and Pakistan took over the administration of the areas soon thereafter. Under the Pakistani administration, the Gilgit, Astore, and Skardu (Baltistan) tehsils, as well as the subsidiary states previously under the agency, were clubbed together under the name of "Gilgit Agency". The unit remained in existence till 1974, after which it was abolished by the Pakistani Prime Minister Zulfiqar Ali Bhutto and turned into the Federally Administered Northern Areas (later renamed to "Gilgit Baltistan"). India continues to claim the entire region of Gilgit Baltistan as part of the union territory of Ladakh.
1700-жылдардан кейін
Бірінші англо-сик соғысы кезінде Махараджа Гулаб Сингх Жамвал (Догра) британ империясына сикхтарға қарсы көмек көрсетті. Сикх империясының жеңілісінен кейін Лахор (1846) және Амритсар (1846) шарттарына қол қойылды. Лахор шартының IV бабына сәйкес, Махараджа Дулип Сингх пен Британ империясы арасында қол қойылған шартта, сикхтер Биас және Инд өзендері арасындағы аумақтарды соғыс өтемі ретінде өткізді. IV. Британ үкіметі Лахор мемлекетінен соғыс шығындарын өтеу ретінде, 3-бапта сипатталған аумақтың берілуінен өзге, бір жарым крор рупия төлеуді талап етті. Лахор үкіметі осы уақытта осы соманың барлығын төлей алмағандықтан немесе британ үкіметіне ақырындап төлеу үшін қанағаттандырарлық кепілдік бере алмағандықтан, Махараджа бір крор рупияға балама ретінде барлық бекіністерін, аумақтарын, құқықтары мен мүдделерін Құрметті Компанияға мәңгілік иелікке берді, бұл аумақтар Биас және Инд өзендері арасындағы төбелік аймақтарда орналасқан, соның ішінде Кашмир және Хазара провинциялары да бар. Солтүстікте бұл аумақтарға Ғылгит (қазіргі Ғылгит ауданы), Астор (қазіргі Астор ауданы) және Чилас (қазіргі Диамир ауданының төхсилі) кірді. 1860 жылға қарай үш аймақ Ғылгит вазарат (аудан) ретінде құрылды, ал солтүстік-шығыстағы Хунза және Нагар хандықтары Махараджа Ранбир Сингхтің жоғарылығын қабылдады. Амритсар шарты Махараджаға сыртқы державалармен қарым-қатынас орнатуға кедергі келтірмеді, және оның Ресей, Ауғанстан, Қытай және Түркістанмен байланыстары болды. Британдықтар бұл оқиғаларды алаңдаумен бақылады, әсіресе Ресейдің солтүстікке қарай кеңеюіне байланысты.
During the First Anglo Sikh War, Maharaja Gulab Singh Jamwal (Dogra) helped the British Empire against the Sikhs. After the defeat of the Sikh Empire, The Treaty of Lahore (1846) and the Treaty of Amritsar (1846) were signed. Under Article IV of The Treaty of Lahore, signed between the Maharaja Duleep Singh and the British Empire, the Sikhs ceded the territories between the rivers Beas and Indus as war indemnity. IV. The British Government having demanded from the Lahore State, as indemnification for the expenses of the war, in addition to the cession of territory described in Article 3, payment of one and half crore of Rupees, and the Lahore Government being unable to pay the whole of this sum at this time, or to give security satisfactory to the British Government for its eventual payment, the Maharajah cedes to the Honourable Company, in perpetual sovereignty, as equivalent for one crore of Rupees, all his forts, territories, rights and interests in the hill countries, which are situated between the Rivers Beas and Indus, including the Provinces of Cashmere and Hazarah. In the north, these territories included Gilgit (the present Gilgit District), Astore (the present Astore District) and Chilas (presently a tehsil of the Diamir District). By 1860, the three areas were constituted as a Gilgit wazarat (district), and the princely states of Hunza and Nagar to the northeast accepted the suzerainty of the Maharaja Ranbir Singh. The Treaty of Amritsar did not constrain the Maharaja from establishing relationships with external powers, and he is said to have had dealings with Russia, Afghanistan, China and Turkestan. The British watched these developments with concern, especially in the light of Russian expansion in the north.
Құру
Ранбир Сингхтің мұрагері Пратап Сингх әлсіз билеуші болды. Британдықтар осы мүмкіндікті пайдаланып, 1889 жылы Гилгитте Агенттік құрды, онда Британдық Резидентке есеп беретін Саяси агент орналастырылды. Агенттіктің бастапқы мақсаты – шекараны бақылауда ұстау және Хунза мен Нагардың ресейліктермен байланыс жасауына кедері келтіру болды. Ұзақ өтпей, Хунза және Нагар мемлекеттері Гилгит Агенттігінің тікелей қарамағына көшті. Джамму және Кашмир мемлекеттік күштері Гилгитте гарнизонға орналастырылды, оларды Агенттік тәртіп сақтау үшін пайдаланды. 1913 жылы олар британдық офицерлерден құралған Гилгит Скауттарымен ауыстырылды. Бірте-бірте Гилгиттің батысындағы княжествалар (Пуниал, Ясин, Кух Гизар, Ишкоман және Читрал) да Гилгит Агенттігінің қарамағына енді. Бұл аймақтар номиналды түрде Кашмирдің бағыныштылығында болғанмен, Агенттік тікелей басқарды. 1892 жылғы көтерілістен кейін Читрал Шекаралық аймақтардағы Малаканд Агенттігіне берілді. Қалған аудандар Гилгит Агенттігінің бақылауында қалды, ол оларды губернаторлар арқылы басқарды.
Ranbir Singh's successor Pratap Singh was a weak ruler. The British used the opportunity to establish an Agency in Gilgit in 1889, stationing a Political Agent who reported to the British Resident in Srinagar. The initial purpose of the Agency was to keep watch on the frontier and to restrain Hunza and Nagar from dealing with the Russians. Soon afterwards, the states of Hunza and Nagar were brought under the direct purview of the Gilgit Agency. The Jammu and Kashmir State Forces were stationed in a garrison at Gilgit, which were used by the Agency to keep order. They were replaced by a British officered Gilgit Scouts in 1913. Gradually, the princely states to the west of Gilgit (Punial, Yasin, Kuh Ghizar, Ishkoman and Chitral) were also brought under the purview of the Gilgit Agency. These areas were nominally under the suzerainty of Kashmir but were directly administered by the Agency. Following a rebellion in 1892, Chitral was transferred to the Malakand Agency in the Frontier Areas The remaining areas remained under the control of the Gilgit Agency, which administered them through governors.
Пәкістанның ішінде (1947 жылдан кейін)
Бұл аумақтардың жергілікті билеушілері 1947 жылға дейін Джамму мен Кашмирдің Дурбарында көріне берді. Үндістанның бөлінуінен кейін, 1947 жылдың 31 қазанында британдық офицер Уильям Браун Гилгит скауттарын Гилгиттің догра губернаторына қарсы төңкеріске жетектеді, нәтижесінде аймақ Пәкістан басқаратын Кашмирдің бір бөлігіне айналды. Ладак Вазараттың көп бөлігі, Каргил аймағын қоса алғанда, Үндістан басқаратын Кашмирдің бір бөлігіне қосылды. Соғыстың соңында белгіленген Бақылау сызығы қазіргі Үндістан мен Пәкістанның де-факто шекарасы болып табылады. Алғашқыда Гилгит агенттігі Батыс Пәкістанның ешбір провинциясына қосылмады, бірақ Пәкістанның федералдық үкіметінің саяси агенттері тікелей басқарды. 1963 жылы Пәкістан Қытаймен Гилгит агенттігінің бір бөлігін (Транс-Каракорум тракты) Қытайға беру туралы келісім жасады, бұл келісім Кашмир дауының соңғы шешіміне байланысты болды. 1970 жылы Батыс Пәкістан провинциясының тарауы Гилгит агенттігі атауының Солтүстік аймақтар деп өзгеруімен бірге жүрді. 1974 жылы Хунза және Нагар мемлекеттері, сондай-ақ Дарел-Тангирдің тәуелсіз аңғарлары, Пәкістанның де-факто тәуелділіктері болғандықтан, Солтүстік аймақтарға қосылды. Пәкістан мен Үндістан Гилгит агенттігін құраған аумақтардың егемендігін анықтау бойынша дауласып келеді.
The local rulers of these territories continued to appear at the Jammu and Kashmir Durbars until 1947. Following the Partition of India, on 31 October 1947 the British officer William Brown led the Gilgit Scouts in a coup against the Dogra governor of Gilgit which resulted in the region becoming part of the Pakistan administered Kashmir. Most of the Ladakh Wazarat, including the Kargil area, became part of Indian administered Kashmir. The Line of Control established at the end of the war is the current de facto border of India and Pakistan. Initially, the Gilgit Agency was not absorbed into any of the provinces of West Pakistan, but was ruled directly by political agents of the federal government of Pakistan. In 1963, Pakistan entered into a treaty with China to transfer part of the Gilgit Agency to China, (the Trans Karakoram Tract), with the provision that the settlement was subject to the final solution of the Kashmir dispute. The dissolution of the province of West Pakistan in 1970 was accompanied by change of the name of the Gilgit Agency to the Northern Areas. In 1974, the states of Hunza and Nagar and the independent valleys of Darel Tangir, which were the de facto dependencies of Pakistan, were also incorporated into the Northern Areas. Pakistan and India continue to dispute the sovereignty of the territories that had comprised the Gilgit Agency.