Кіріспе

телетекст жүйесі

Antiope – 1980-ші жылдардағы француз телетекст стандарты. Ол сонымен қатар француздық Minitel видеотекстік қызметінде қолданылатын дисплей стандартының негізін құрады. Бұл терминнің Acquisition Numérique et Télévisualisation d’Images Organisées en Pages d’Écriture деген мағынасы бар екендігі айтылады, оны шамамен «Жазылған беттерге ұйымдастырылған кескіндерді цифрлық түрде алу және қашықтықтан көру» деп аударуға болады.

Тарих

Антиоп бойынша жұмыстар 1972 жылы Рендегі, жаңадан біріктірілген француз ұлттық теледидар және телекоммуникация ғылыми-зерттеу орталығында басталды, ал алғашқы сынақтар 1975 жылы жүргізілді. Жүйе ресми түрде 1976 жылы Канн қаласындағы Vidcom көрмесінде және бір мезгілде Мәскеудегі СПОРТ 76 көрмесінде таныстырылды. 1986 жылғы CCIR 653 (қазір ITU R BT.653) халықаралық стандартына CCIR Телетекст жүйесі А ретінде енгізілді. Антиоптың коммерциялық хабар таратуы 1979 жылы Antenne 2 телеарнасында басталды. 1980 жылы CBS АҚШ Федералдық коммуникация комиссиясына (FCC) тікелей үндеу жасап, Антиопты АҚШ үшін телетекст стандарты етіп бекітуге тырысты. Антиоп пен BBC әзірлеген Ceefax телетекст жүйесі арасындағы негізгі техникалық айырмашылық – Антиоп телекоммуникация инженерлерімен, ал Ceefax теледидар инженерлерімен жасалғандығында болды. Теледидар инженерлері экранды тұрақты және болжамды жылдамдықпен деректермен толтыратын жүйе құрды; ал Антиоп телефон желісінде қолданылатындай, өзгермелі ұзындықтағы дерек пакеттерімен жұмыс істейтін пакеттік коммутация жүйесі ретінде салынды. Екі жағдайда да телетекст деректері тік сызықтық аралықта (vertical blanking interval) берілді, яғни электрондық сәуле экранның төменгі жағынан әр кадрдың жоғарғы жағына қайта оралуына бөлінген уақыт (PAL немесе SECAM жүйелерінде әр өрісте 25 жолға сәйкес тарату уақыты), және әр жол әр циклде байттардың белгілі бір санын жеткізді: еуропалық жүйелер үшін 40 байт, ал АҚШ үшін 32 байт. BBC Ceefax жүйесінде 40 байттың әр тобы 40 таңбадан тұратын бір қатарға тікелей сәйкес келді, әр байт таңбаның өзін және қатардағы орнын білдірді – бұл бейне синхронды жүйе. Ал Антиопта дерек жеткізу пакеті экраннан тәуелсіз болды. Бір 40 байттық пакетте бірнеше қатар болуы мүмкін; екіншісінде, егер түс өзгерістері немесе арнайы таңбалар (екі немесе үш байтпен кодталған) болса, тек бір қатардың бөлігі ғана болуы мүмкін. Ceefax бетіндегі қатарда әрқайсысы бір таңбалық орынды алатын түс өзгерістері немесе графикалық режимге ауысу ("мозаика" деп аталады) Антиопта еркін жасауға болатындықтан, күрделірек беттер құруға мүмкіндік болды. Ceefax беттерін салыстырмалы түрде қарапайым жабдықтармен көрсетуге болады, яғни таңба генераторы және бет сканерленген кезде белгілі бір таңба позициясындағы атрибуттарды бақылау үшін қарапайым құлыптауыш (latch) қолданылады. Антиоп аздап күрделірек болды, әр таңба позициясы үшін тиісті атрибуттар (шамамен 13 бит, немесе қосымша қаріптер қолданылса, одан да көп) декодердегі жеке жад бетіне сақталады, бұл таңбалар үшін қолданылатын жад бетінен өзгеше. Антиоптың осы икемділігі көп тілді және көп әліпбилі жүйелерді, сондай-ақ динамикалық қайта анықталатын таңбалар жиынтығын (DRCS) қолданатын жүйелерді, әсіресе телефон арқылы берілетін нұсқаларда (видеотексте) дамытуға негіз болды.