Кіріспе

Американдық суретші
суретші

Джонас Ли (29 сәуір 1880 жыл - 18 қаңтар 1940 жыл) - Норвегияда туған американдық суретші және педагог. Ли Нью-Англия жағалауы мен Нью-Йорк қаласының экспрессионистік суреттерімен ең жақсы танымал. Ол Панама каналының құрылысын отыз туралмен бейнеледі және 1928 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында АҚШ-ты өнер сайысында көрсетті.

Өмірбаян

Ли Норвегияның Эстфолд округінің Мосс қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Сверре Ли (1841–1892) – норвегиялық азаматтық инженер, ал анасы Хелен Огюста Стил (1853–1906) – американдық, Коннектикут штатының Хартфорд қаласынан шыққан. Ол әкесінің туысы (және күйеу інісі), атақты норвегиялық жазушы Йонас Лидің құрметіне аталған, ол әкесінің қарындасы Томасинге үйленген. 1892 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін 12 жасар Ли Парижге Томасин мен Йонас Лиге тәрбиеге жіберілді. Оның әпкесі мен ағасының үйі Генрик Ибсен, Бьёрнстьерне Бьёрнсон, Эдвард Григ және Георг Брандес сияқты танымал суретшілердің бас қосып отыратын орны болды. Ли Норвегияда Кристиан Скредсвигтен сурет салу сабақтарын алған, содан кейін Париждегі шағын жеке өнер мектебіне қабылданды. Келесі жылы ол АҚШ-қа сапар шегіп, Нью-Йорк қаласында анасы мен қарындастарымен қосылды. 1897–1906 жылдары Нью-Йорктегі Art Students League-де білім алды. 1913 жылы Ли Панамаға Панама каналының салынуын суретке түсіру үшін барды. Оның салған 30 картинасы көпке танылды. 1929 жылы олардың он екісі Панама каналының бас инженері болған, Вест-Пойнт түлегі генерал Джордж В. Гоеталстың естелігіне АҚШ Әскери академиясына сыйға тартылды. Ли түрлі өнер ұйымдарының мүшесі болды, оның ішінде Salmagundi Club және Ұлттық дизайн академиясында белсенді қатысты. Лидің шәкірттерінің арасында New Hope мектебінің суретшісі Джон Фултон Фолинсби болды. Йонас Ли көбінесе теңіз, арналар мен кемелерді драматизммен және күшті түс қолдану арқылы бейнелейтін. Ол Жаңа Англия мен Канада жағалауларында өткізген көптеген жазғы күндері салған түрлі-түсті импрессионистік порттар мен шығанақтармен танымал болды. Өмірі бойында ол аймақтың ерекше жағалауын көрсететін, тасты шығанақтар мен порттардың жарқын түсті суреттерін салған. Ли 1929 жылы Нью-Джерси штатының Плейнфилд қаласындағы Бірінші унитариандық қоғамның ғимаратында әйелі Соняның құрметіне пейзаждық қабырға суретін салған. Онда «Көзімді тауларға көтеремін» деп жазылған. Йонас Лидің суреттері АҚШ-тың көптеген өнер музейлерінде қойылған, оның ішінде Юта көркемсурет мұражайы, Корнелл көркемсурет мұражайы, Феникс өнер мұражайы, Сан-Диего өнер мұражайы, Коркоран өнер галереясы, Бостон көркемсурет мұражайы, Бруклин өнер мұражайы, Метрополитен өнер мұражайы, Жоғары өнер мұражайы, Детройт өнер институты және Мемориал өнер галереясы бар.