Бірінші дүниежүзілік соғыста американдық соғыс облигациялары

Кіріспе

Бірінші дүниежүзілік соғыста сатылған американдық соғыс облигациясы.

Бостандық облигациясы немесе бостандық қарызы – Бірінші дүниежүзілік соғыста одақтастардың мүддесін қолдау үшін АҚШ-та сатылған соғыс облигациясы. Облигацияға жазылу АҚШ-та патриоттық міндеттің символына айналып, көптеген азаматтарға қаржылық құралдар туралы алғашқы түсінік берді.

1917-1918 жылдардағы бондылар

Liberty Bonds-тің төрт шығарылымы болды: Оларға реакцияның бірі – облигация саудагерлерін төмен бағада сатса, «ұлттық сезімі жоқ» деп айыптау. Нью-Йорк қор биржасының директорлар кеңесі «неміс ықпалы» бар екенін анықтау үшін төмен бағада сатқан брокерлік фирмаларды тергеді. Кеңес бір брокерді облигацияларды қайта сатып алуға және Қызыл Креске 100 000 доллар қайырымдылық жасауға мәжбүр етті. Облигациялардың құнсыздануына қатысты неміс саботажынан бастап, байлар салықтан қашу үшін облигацияларды сатып алмауына дейін түрлі түсіндірмелер келтірілді (облигациялар кейбір салықтардан босатылған). Басым пікір бойынша, облигацияларды ірі компанияларға емес, шағын инвесторлар мен қарапайым халыққа сату үшін күш салу қажет болды. Бірінші шығарылымның нашар қабылдануы салдарынан бес айдан кейін 4% жоғары пайыздық ставкамен және қолайлы салық шарттарымен қайта шығарылым жасалды. Жаңа шығарылым келгенде, ол да номиналдан төмен сатылды, бірақ Times «үкімет облигациялары уақытша және кездейсоқ жағдайларда ғана номинал бағасында сатылуы мүмкін» деп атап өтті. Келесі 4,25% облигацияның бағасы 94 центке дейін төмендеді. Қаржы министрі Уильям Гиббс МакАду облигацияларды насихаттау үшін белсенді науқан ұйымдастырып, сату мәселесіне жауап берді. Үкімет «Төрт минуттық сөйлеушілер» деп аталатын Қоғамдық ақпарат комитетінің бөлімін пайдаланып, Liberty облигацияларын және үнемдеу маркаларын сатуға көмектесті. Танымал суретшілер плакаттар жасауға, ал кино және сахна жұлдыздары облигация жинау акцияларына қатысты. Гарри Лаудер, Ал Джолсон, Элси Дженнис, Мэри Пикфорд, Теда Бара, Этель Бэрримор, Мари Дресслер, Лилиан Гиш, Фэтти Арбакл, Мейбл Норманд, Дуглас Фейрбанкс және Чарли Чаплин сол дәуірде облигация сатып алудың «ұлттық борыш екенін» насихаттаған белгілі тұлғалардың қатарында болды. Чаплин өзінің қаражаты есебінен «Облигация» атты қысқа фильм түсірді. Бойскауттар мен қыз скауттар «Әр скаут солдатты құтқарады» деген ұранмен облигацияларды сатты. Бұл тиімді шаралардан басқа, 1917 жылы АҚШ армиясының Әуе күштері Liberty облигациясының науқанына тағайындалған элиталық армия ұшқыштарының тобын құрды. Облигацияларды сату жоспары бойынша ұшқыштар 3-5 ұшақтан тұратын топтарда Curtiss JN 4 «Дженни» оқу ұшақтарында елді шарлап ұшуды жоспарлады. Олар қалаға жеткенде, әуеде трюктар орындап, халыққа имитациялық әуе шайқасын көрсетті. Әуе шоуын өткізгеннен кейін, олар жолға, гольф алаңына немесе жайылымға қонды. Ұшақтарының шуын тоқтатқаннан кейін, олардың өнеріне қызыққан қала тұрғындарының көпшілігі жиналды. Көптеген адамдар бұл кезде алғаш рет ұшақ көрген немесе оның ішінде отырған еді. Әдетте әр ұшқыш ұшағының артқы кабинасында тұрып, Liberty облигациясын сатып алған әр адамды ұшақта тегін саяхатқа шақыратын. Бұл бағдарламаға көп ақша жиналды. Армия әзірлеген және қолданған әдістеме кейіннен көптеген кәсіпкер ұшқыштар, «Barnstormers» деп аталды, соғыс артық «Дженни» ұшақтарын сатып алып, елді шарлап ұшақ саяхаттарын сатты. Көптеген жарнамалық материалдар өндірілді. Мысалы, үшінші Liberty қарызы үшін тоғыз миллион плакат, бес миллион терезеге жабыстыратын стикер және 10 миллион түйме жасалып, таратылды. Бұл науқан елдегі қоғамдық күш-жігерді жандандырып, облигациялардың «жетістігі» туралы патриоттық сезіммен толған есептерді жариялады. 1919 жылы бесінші және соңғы қарыз акциясы (Жеңіс қарызы) үшін Қаржы министрлігі Францияның солтүстік-батысындағы Тьерри сарайынан американдық әскерлердің қолға түсірген неміс зеңбіректерiнен балқытылған болаттан жасалған медальондар шығарды. Қызыл, ақ және көк лентаға ілінген, ені 2,5 см болатын медальондар Жеңіс облигациясы науқанының еріктілеріне олардың еңбегі үшін Қаржы министрлігімен сыйланды. Осы шаралардың барлығына қарамастан, жақында жүргізілген зерттеулер көрсеткендей, патриоттық мотив инвесторлардың осы облигацияларды сатып алу шешімінде аз ғана рөл атқарды. «Liberty облигацияларын» сату арқылы үкімет соғысқа шамамен 17 миллиард доллар жинады. Сол кезде шамамен 100 миллион америкалық болғандықтан, әр америкалық, орташа есеппен, Liberty облигацияларына 170 доллар жұмсады. Массачусетс тарихи қоғамының мәліметінше, «бірінші дүниежүзілік соғысқа федералды үкімет 30 миллиардтан астам доллар жұмсады (салыстыру үшін 1913 жылы федералды шығындар 970 миллион долларды құрады), сондықтан бұл бағдарламалар қаржы жинаудың маңызды құралы болды». АҚШ-тың ең жоғары қарыздылығы 1919 жылдың тамызында Liberty облигациялары, Жеңіс қағаздары, соғыс үнемдеу сертификаттары және басқа да үкіметтік бағалы қағаздар үшін 25 596 000 000 долларды құрады. 1922 жылдың өзінде соғыс қарызын күтілген мерзімде толығымен төлеу мүмкін емес екені және қарызды қайта құру қажет болуы мүмкін екені туралы мәселе көтерілді. 1921 жылы Қаржы министрлігі үш-бес жыл ішінде жарамды мерзімі біткен Жеңіс қарызын қайтару үшін қысқа мерзімді қағаздар шығара бастады.

There were four issues of Liberty Bonds: One reaction to this was to attack bond traders as "unpatriotic" if they sold below par. The Board of Governors of the New York Stock Exchange conducted an investigation of brokerage firms who sold below par to determine if "pro German influences" were at work. The board forced one such broker to buy the bonds back at par and make a $100,000 donation to the Red Cross. Various explanations were offered for the weakness of the bonds ranging from German sabotage to the rich not buying the bonds because it would give an appearance of tax dodging (the bonds were exempt from some taxes). A common consensus was that more needed to be done to sell the bonds to small investors and the common man, rather than large concerns. The poor reception of the first issue resulted in a convertible re issue five months later at the higher interest rate of 4% and with more favorable tax terms. When the new issue arrived it also sold below par, although the Times noted that "no Government bonds can sell at par except temporarily and by accident." The subsequent 4.25% bond priced as low as 94 cents upon arrival. Secretary of the Treasury William Gibbs McAdoo reacted to the sales problems by creating an aggressive campaign to popularize the bonds. The government used a division of the Committee on Public Information called the Four Minute Men to help sell Liberty Bonds and Thrift Stamps. Famous artists helped to make posters and movie and stage stars hosted bond rallies. Harry Lauder, Al Jolson, Elsie Janis, Mary Pickford, Theda Bara, Ethel Barrymore, Marie Dressler, Lillian Gish, Fatty Arbuckle, Mabel Normand, Douglas Fairbanks, and Charlie Chaplin were among the celebrities that made public appearances promoting the idea that purchasing a liberty bond was "the patriotic thing to do" during the era. Chaplin also made a short film, The Bond, at his own expense for the drive. The Boy Scouts and Girl Scouts sold the bonds, using the slogan "Every Scout to Save a Soldier". Beyond these effective efforts, in 1917 the Aviation Section of the U. S. Army Signal Corps established an elite group of Army pilots assigned to the Liberty Bond campaign. The plan for selling bonds was for the pilots to crisscross the country in their Curtiss JN 4 "Jenny" training aircraft in flights of 3 to 5 aircraft. When they arrived over a town, they would perform aerobatic stunts, and put on mock dog fights for the populace. After performing their air show, they would land on a road, a golf course, or a pasture nearby. By the time they shut down their engines, most of the townspeople, attracted by their performance, would have gathered. At that point, most people had never seen an airplane, nor ridden in one. Routinely each pilot stood in the rear cockpit of his craft and told the assemblage that every person who purchased a Liberty Bond would be taken for a ride in one of the airplanes. The program raised a substantial amount of money. The methodology developed and practiced by the Army was later followed by numerous entrepreneurial flyers known as Barnstormers, who purchased war surplus Jenny airplanes and flew across the country selling airplane rides. Vast amounts of promotional materials were manufactured. For example, for the third Liberty Loan nine million posters, five million window stickers and 10 million buttons were produced and distributed. The campaign spurred community efforts across the country and resulted in glowing, patriotically tinged reports on the "success" of the bonds. For the fifth and final loan drive (the Victory Loan) in 1919 the Treasury Department produced steel medallions made from melted down German cannon that had been captured by American troops at Château Thierry in NW France. The inch and a quarter wide medallions suspended from a red, white, and blue ribbon were awarded by the Department to Victory Liberty Loan campaign volunteers in appreciation of their service in the drive. Despite all these measures, recent research has shown that patriotic motives played only a minor role in investors' decisions to buy these bonds. Through the selling of "Liberty bonds," the government raised around $17 billion for the war effort. Considering that there were approximately 100 million Americans at the time, each American, on average, raised $170 on Liberty bonds. According to the Massachusetts Historical Society, "Because the first World War cost the federal government more than $30 billion (by way of comparison, total federal expenditures in 1913 were only $970 million), these programs became vital as a way to raise funds". Peak US indebtedness was in August 1919 at a value of $25,596,000,000 for Liberty Bonds, Victory Notes, War Savings Certificates, and other government securities. As early as 1922 the possibility that the war debt could not be paid in full within the expected schedule was raised, and that debt rescheduling may be needed. In 1921 the Treasury Department began issuing short term notes maturing in three to five years to repay the Victory Loan.

Жеңіс бостандығы

1919 жылы 21 сәуірде Бірінші дүниежүзілік соғысқа байланысты бесінші облигациялар шығарылды. 4,5 миллиард долларлық алтын облигациялар 4,75% мөлшерлемемен шығарылды, олардың мерзімі төрт жылдан кейін бітеді, бірақ үкімет оларды үш жылдан кейін қайта сатып алуға құқылы болды. Барлық табыс салығынан босатылғандықтан, бұл облигациялар сол кезде "бес Liberty Loan қарызының соңғысы" деп аталды. Дегенмен, оларды "Жеңіс Liberty Loan" деп те атады және дәл осы атаумен сол кездегі плакаттарда көрсетілген.

Қайта төлеу

Алғашқы үш облигация және Жеңіс қарызы 1920 жылдары ішінара өтелді, бірақ осы облигациялардың басым бөлігі басқа мемлекеттік бағалы қағаздар есебінен қайта қаржыландырылды. 1923 жылдың мамыр айында мерзімі бітуі тиіс Жеңіс қарызы, үштен бес жылға дейін мерзімі келетін және 1921 жылы жеткілікті қаражат жиналғанша 90 күндік интервалмен шығарылған қысқа мерзімді қазына вексельдері арқылы тартылған қаражаттармен өтелді. Соғыс қарызын толық өтеу мүмкіндігі (белгіленген мерзімде) туралы 1921 жылы-ақ хабардар болды.