Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вьетнамдық Хонг Банг дәуірінің билеушілері
Vietnamese rulers of the Hồng Bàng period
Хонг патшасы (б.з.д. 2879 – б.з.д. 258; Чữ Hán: 雄王; (雄王) немесе vua Hùng (𤤰雄); Vương сөзі "патша", ал vua сөзі "монарх" мағынасын білдіреді; император немесе патша болуы мүмкін) – Хонг Банг дәуіріндегі ежелгі вьетнамдық билеушілерге берілген атақ.
Hùng king (2879 BC – 258 BC; Chữ Hán: 雄王; (雄王) or vua Hùng (𤤰雄); Vương means "king" and vua means "monarch; could mean emperor or king") is the title given to the ancient Vietnamese rulers of the Hồng Bàng period.
Этимология
Хун Вуонг есімі екі қытай-вьетнам сөзінің бірі болуы мүмкін: Хунг 雄, яғни "еркектік, күштілік, қаһарлы, қуатты, ұлы" және Вуонг 王, яғни "патша". Хун Вуонг атауы бастапқыда бір тайпа басшысына берілген лауазым болған деуге болады. Хун Вуонг сол кезде күріш егушілердің феодалдық қауымдастықтарынан тұратын Ван Лангтың бас басшысы болған.
It is likely that the name Hùng Vương is a combination of the two Sino Vietnamese words Hùng 雄 "masculine, virile, fierce, powerful, grand" and Vương 王, which means "king". The name Hùng Vương might have originally been a title bestowed on a chieftain. The Hùng Vương was allegedly the head chieftain of Văn Lang which at the time was composed of feudal communities of rice farmers.
Хунг патшаларының баяны
Хунг патшалары туралы әңгіме бойынша, Хунгтың он сегіз патшасы ежелгі Вьетнамның солтүстік бөлігі мен қазіргі Қытайдың оңтүстік бөлігін билеген Хунг Банг әулетіне (б.з.д. 2879–258) жатқан. Олардың арғы тегі Лак Лонг Кун мен оның әйелі Ау Кё құдайы болды, олар жүз жұмыртқадан тұратын қап жасады, содан жүз ұл дүниеге келді. Аждаха Иесі Лак теңіз жағасында өмір сүруді қаласа, ал Ау Кё құдайы қар басқан тауларды ұнатты. Екеуі де ұлдарының жартысы әрқайсысының соңынан еріп, ажырасып кетті. Ұлдарының ең танымалдары Ван Лангты билеген, Аждаха мен Ау Кё құдайының барлық ұрпақтарының мемлекетін, қазіргі Фу То провинциясындағы астанасынан басқарған, алғашқы Хунг патшасы болды, олар вьетнам халқына айналды.
According to the Hùng kings narrative, the eighteen Hùng kings belonged to the Hong Bang dynasty (2879–258 BCE) that ruled over the northern part of Vietnam and southern part of modern China in antiquity. Their progenitors were Lạc Long Quân and his consort Goddess Âu Cơ who produced a sac containing one hundred eggs from which one hundred sons emerged. Dragon Lord Lạc preferred to live by the sea, and Goddess Âu Cơ preferred the snow capped mountains. The two separated with half of the sons following each parent. The most illustrious of the sons became the first Hùng king who ruled Văn Lang, the realm of all the descendants of Dragon and Goddess Âu Cơ who became the Vietnamese people, from his capital in modern Phú Thọ Province.
XX ғасырдың басындағы мәтіндік сілтемелер
ХХ ғасырдың басындағы мәтіндік сілтемелер Хунг патшаларының вьетнамдық ұжымдық естеліктің маңызды бөлігі болғанын көрсетеді. 1916 жылы Trần Trọng Kim’нің «Аннам тарихының қысқаша оқулығы» (Elementary Textbook for a Brief History of Annam) кітабы, Вьетнам тарихының вьетнам алфавитінде жазылған алғашқы нұсқасы, Хунг патшаларынан бастап отаршылдық дәуірге дейінгі кезеңді қамтыды. (Трэн Трон Ким – білім беру саласында қызмет еткен, кейін 1945 жылы жапондық қолдаумен құрылған Бао Дай үкіметінің премьер-министрі болған адам.) Кітапта Трэн Трон Ким Вьет халқын Хунг патшаларымен байланыстыратын, ең танымал аталымдардың біріне айналған «Аждаһа мен Әулиенің ұрпақтары» деген тіркесті қолданады, ал 1920 жылғы қайта жаңартылған басылымында «Әулиенің балалары, Аждаһаның немерелері» немесе «Әулие мен Аждаһаның ұрпақтары» деп аталады. Трэн Трон Кимнің мәтіні 1954 жылға дейін Вьетнамның барлық аймақтарында стандартты оқулық ретінде пайдаланылды. Вьетнамның ерте замандағы ұлтшыл қайраткері Фан Бội Чоу 1910 жылы «Аждаһаның балалары, Әулиенің немерелері» тегін мақтан тұтатын өлең жазды. Заңдастыру процесінің бір бөлігі отаршылдық (қытай) ықпалын жоюды қамтығанмен, керісінше, олардың қытай іріп-жазықтарымен және дереккөздермен оңай жұмыс істеуі өздерінің тарихын растауға мүмкіндік берді және Конфуций ілімі мен ежелгі дәстүрлерге жүгінді. Ол конфуцийшіл ұстаз Чу Ван Анды астанаға шақырды, ал соңғысының Қытайдың классикалық сенімдеріне және оның ежелгілігіне берген басымдығы Тан Лонгтың рухани атмосферасын қалыптастырды. Ежелгі заман қазіргі қиын мәселелерге шешім табуға көмектеседі деп есептелді. Чэ Бон Нга басқарған Чамдардың шапқыншылығы Трэн әулетін құлатты, ал вьетнамдық ғалымдар келісімді қалпына келтірудің жолын іздеуге мәжбүр болды. 1407–1427 жылдардағы Мин әулетінің басып алуы мектептер мен ғылымды дамыту арқылы ғалымдардың ықпалын күшейтті. XIII ғасырдағы оқиғалар бірігіп, XV ғасырда Хунг патшаларының мифін мемлекеттік деңгейде насихаттауға жағдай жасады. Бұл оңтүстік-шығыс Азияға дейінгі кезеңнен Ле Сын Тонгтың «неоконфуциандық революциясына» қарай бет бұру болды, Хунг патшалары арқылы.
Textual references in the early 20th century highlight that the Hùng kings were already a key part of the Vietnamese collective memory. The 1916 Trần Trọng Kim's Elementary Textbook for a Brief History of Annam, the first vernacular history of Vietnam in the Vietnamese alphabet, covered the period from the Hùng kings to colonial times. (Trần Trọng Kim was an official in the education service who later became prime minister of the 1945 Japanese sponsored Bảo Đại government.) In the book, Trần Trọng Kim uses the expression that has become one of the most popular labels for the Việt connecting them to the Hùng kings – "race of the Dragon and the Fairy", and in his revised 1920 edition, "children of the Fairy, grandchildren of the Dragon" or "the descendants of the Fairy and the Dragon". Trần Trọng Kim's text became a standard textbook until 1954 in all parts of Vietnam. Phan Bội Châu, an early Vietnamese nationalist, wrote a poem in 1910 which glorifies the lineage of "children of the Dragon, grandchildren of the Fairy". Although part of the legitimisation process included eliminating colonial (Chinese) influences, ironically, it was this ease with Chinese characters and sources that caused them to utilise Chinese history and sources to validate their own. and looked to Confucianism and antiquity. He brought the Confucian teacher Chu Văn An into the capital, and the latter's emphasis on the classical beliefs of China and its antiquity set the intellectual tone of Thang long. Antiquity was now seen as providing solutions for the difficult present. The disastrous invasion by the Cham under Chế Bồng Nga destroyed the Trần dynasty, and caused Vietnamese literati to seek desperately for a means to restore harmony. The Ming occupation of 1407–1427 dramatically deepened the influence of the literati through promoting schools and scholarship. Developments from the thirteenth century then combined to set the stage for the state promotion of the Hùng king founding myth by the 15th century. There was a shift away from a more indigenous, pre Southeast Asian phase, to the 'Neo Confucian revolution" of Lê Thánh Tông. via the Hùng king.
Нго Си Линың Đại Việt sử ký toàn thư (Даң Вьетнамның тарихи жазбаларының толық кітабы) кітабында қасиетті деп жариялау
Хунг патшаларының негізін қалау мифінің канонизациясы Нго Сы Лиеннің император Ле Сын Тонгтың (1460–97) бұйрығымен, халықтық көздерге сүйене отырып, мемлекеттің жаңа тарихын құрастыруы арқылы жүзеге асырылды. Бұл тарих, «Дай Вьет сы кьи тоан тхы» (Дай Вьет тарихи жазбаларының толық кітабы), императордың вьетнамдық «ұлттық сезімді» насихаттау құралы ретінде пайдаланылды. Бұл Вьетнам мемлекетінің алғаш рет өзінің тегін Хунг патшаларының Ван Ланг патшалығына дейін, Нго Сы Лиеннің есебуынша, б.з.б. 2879 жылға дейін жегізуі болды. Император Ле Сын Тонг 1470 жылы «Хунг Вунг нгок фа тхап бат тхе тхуйен» (Хунг патшаларының он сегіз әулетінің құнды шежіресі) кітабын бекітті. Бұл мәтін келесі әулеттерде көшіріліп, соттан шыққан түпнұсқалар ауылдық храмдарда құрметпен сақталды. Рухты тарату императорлық жарлықтармен насихатталды және әулеттер алмасып тұрған сайын күшейе түсті. 16-шы және 17-ші ғасырларда сарай ғалымдары жын-перілер мен ұлттық батырлар туралы мифтер мен шежірелерді жинап, көшіріп, өңдеді, соның ішінде Хунг патшалары туралы да. Бұл ауылдар тарапынан қабылданып, жалғастырылды. Хунг патшалары императорлық бұйрықтармен және ұзақ дәстүрлі ата-бабаларға табыну сезімімен қасиетті «Тхань Хоанг» (қорғаушы құдай) дәрежесіне көтерілді. ДРВ және СРВ сияқты, Оңтүстік Вьетнам да Хунг патшаларын ұлттық мерекеде еске алды. Хунг патшаларын еске алу күні Оңтүстік Вьетнам құрылғандағы жиырма ресми мерекелердің бірі болды, бірақ 1956 жылдың қаңтарында премьер-министр Нго Динь Дьемнің азаматтардың мерекеде демалуға уақыты болмайды деген шешімімен ресми тізімнен алынып тасталды. Сондықтан Хунг патшалары ресми деңгейде мойындалмады. Алайда, халық деңгейінде еске алу шараларына рұқсат берілді. «Сайгон Ньюс Ревью» және Вьетнам ақпараттық агенттігі көптеген шенеуніктердің қатысуымен өткен мерекелер туралы хабарлады. Нго Динь Дьемнің қазасы мен Оңтүстік Вьетнам үкіметіндегі өзгерістерден кейін Хунг патшаларын еске алу күні 1964 жылдың ақпанында ресми мерекелер тізіміне қайта қосылды, мемлекеттік қызметкерлер мен студенттерге толық күнді демалыс берілді. Хунг патшаларын еске алу күні Оңтүстік Вьетнамда толық демалыс күнімен жеті ресми мерекелердің біріне айналды. 1964 жылдың сәуір айындағы жарлық бойынша Хунг патшаларын еске алу күні жеке кәсіпкерлердің өз қызметкерлеріне жалақымен демалыс беруі тиіс төрт мерекелердің бірі болып белгіленді. Бұл Хунг патшаларының мәртебесін арттырып, ресми сөздердегі олардың маңыздылығын көрсетті. Хунг патшаларын еске алу күнінің маңыздылығының ең айқын көрсеткіші, бұл мереке Ұлттық күн ретінде тағайындалуға үміткер болды. 1967 жылы Ұлттық Ассамблея Хунг патшаларын еске алу күнін Тәуелсіздік күніне айналдыру мәселесін қарастырды. Бұл бастама сәтсіз аяқталса да, идея 1971 жылы Сенатта қайта көтеріліп, 1973 жылы үкіметте талқыланды.
The canonization of the Hùng kings founding myth was carried out by Ngô Sĩ Liên in his compiling of a new history of the realm under the order of Emperor Lê Thánh Tông (1460–97), drawing upon popular sources. This history, the Đại Việt sử ký toàn thư (Complete Book of the Historical Records of Đại Việt), was used by the emperor as a tool to promote Việt 'national feeling'. This marked the first time a Việt state traced its origins back to the first realm of Văn Lang of the Hùng kings, calculated by Ngô Sĩ Liên to be in 2879 BCE. Emperor Lê Thánh Tông authorised in 1470 the Hùng Vương ngọc phả thập bát thế truyền (Precious genealogy of the eighteen reigns of the Hùng Kings). The text was reproduced in the successive dynasties, and court issued copies were worshipped in village temples. Spirit promulgation was promoted by imperial decrees and intensified as the dynasties passed. In the 16th and 17th century, court academicians compiled, recopied, and modified collections of myths and genealogies about supernatural beings and national heroes, including that of the Hùng kings. This were then accepted and perpetuated by villages. The Hùng kings were transformed into Thành hoàng (tutelary god) sanctified by imperial orders and by popular feeling stemming from long traditions of ancestor worship. Just like in the DRV and SRV, the RVN also commemorated the Hùng kings' in a national holiday. The Hùng kings Memorial Day was one of the twenty official holidays at the inception of the RVN but was dropped in January 1956 from the official list as Ngô Đình Diệm as prime minister decided that citizens would not have time off for the holiday. The Hùng kings was hence rejected at the official level. However, at the public level, commemorations were allowed. The Saigon News Review and the Vietnam News Agency reported on celebrations around the state with the participation of many officials. With the assassination of Ngô Đình Diệm and changes in the RVN government, the Hùng kings Memorial Day was restored to the list of official holidays in February 1964, allocating a whole day off for government employees and students. The Hùng kings Memorial Day became one of the seven official holidays in the RVN with a full day of rest. In an April 1964 decree, the Hùng kings Memorial Day also became one of the four holidays requiring private businesses to give their employees paid time off. This elevated the status of the Hùng kings and highlighted their importance for official discourse. Perhaps the most important indication of the Hùng kings Memorial Day's significance is that it was a contender for the honour of being designated as National Day. In 1967, the National Assembly considered whether the Hùng kings Memorial Day should also be made Independence Day. While the initiative failed, the idea was surfaced again in the Senate in 1971 and discussed in the cabinet in 1973.
Солтүстік Вьетнамдағы Хунг патшалары / Вьетнам Демократиялық Республикасының (ВДР) ұлттық тарихы
Хунг патшаларының тарихи «нақтылыққа» айналуы, уақыт өте келе, ДРВ-нің ресми ғалымдарының кең ауқымды талқылаулары мен Партияның қаулылары арқылы жүзеге асты, мысалы Хунг патшаларының қайтыс болған күнін белгілеу және оны мерекелеу туралы. Археология институты 1968 жылы құрылды, Хунг патшаларын ғылыми тұрғыдан құжаттауға ең басты назар аударылды. Институт 1968-1971 жылдар аралығында қазба жұмыстарын жүргізіп, табылған деректерді талқылау үшін конференциялар ұйымдастырды және олардың материалдарын жариялады. Тарихшы Патриция Пелли Ван Ланг дәуірінде Хунг патшалары мен Хунг әулетін таңдаудың, Қытайдың басып алуына дейінгі Вьетнамның тарихи ұзақтығы мен мәртебесін көрсету үшін «көнелікке табыну» құруға бағытталған Ханойдың ұмтылысының бір бөлігі болғанын айтады. Хунг патшаларының тарихи фактіге айналуы археологиялық қалдықтар, династиялық жылнамалар, аңыздар жинақтары және Хо Ши Минге жатқызылатын «Вьетнам тарихы б.з.д. 2879 жылдан 1945 жылға дейін» атты өлең сияқты әртүрлі деректердің үйлесімділігіне негізделген. DRV ғалымы және Тарих институтының алғашқы президенті Трэн Хуй Лиеу Вьетнам ұлтының шығу тегі туралы мәселені Хунг патшаларына арналған мақаласында шешті. Мақалада «Үшінші айдың он күнінде орталық және жергілікті үкіметтер Хунг патшаларының ғибадатханасында біздің хан бабаларымыздың қайтыс болған күнін еске алу үшін ресми рәсім өткізді» делінген. Ол Хунг патшалары «елді салған» «ұлттың бастауы» болғанын, ал «егер Хунг патшалары болмағанда, Дин, Ле, Ли, Чан, Хо, Нгуен және Вьетнам Демократиялық Республикасы да болмас еді» деп түсіндірді. Трэн Хуй Лиеу сондай-ақ «ұлтымыздың патриоттық рухы мен талмайтын дәстүрі Қытайдың мың жылдық феодалдық үкімшілігі кезінде және француз отаршылдарының жүз жылдық үкімшілігі кезінде оянды» деп жазды. Ол «осы уақытта біздің сүйкімді еліміз уақытша екі аймаққа бөлінген, ал оңтүстіктегі отандастарымыз американдық империалистердің марионеткасы Нго Динь Диемнің фашистік режимі астында қиналды» деп өкініш білдірді. Тарихшы Черри Хейдонның айтуынша, бұл мақаланың бірнеше маңызды себебі бар. Біріншіден, ол Хунг патшалары дәуірі мен вьетнамдық ұлттың қалыптасуы арасындағы тікелей байланысты көрсетеді. Екіншіден, ол вьетнамдықтардың шетелдік агрессияға қарсы күресінің бастауын ұлттың құрылуымен байланыстырады; үшіншіден, ол Хунг патшалары дәуірінің қазіргі уақытқа дейінгі жалғасуын нақты айтады. Ұлттың шығу тегінің Хунг патшаларының билігімен байланыстырылуы, ақырында Зерттеу комитетінің, Тарих институтының және кейіннен Археология институтының тарихшыларының дәстүрлі ұстанымына айналды.
The conversion of the Hùng kings to historical "truth" in the DRV emerged over time through extensive discussions by DRV official scholars and resolutions by the Party such as regarding the establishment of the date of the death anniversary of the Hùng kings and its celebration in festivals. The Institute of Archaeology was established in 1968 with the highest priority given to scientifically documenting the Hùng kings. The Institute launched excavations and organised conferences between 1968 and 1971 to discuss the findings and published their proceedings. Historian Patricia Pelley posits that the selection of the Hùng Kings and the Hung dynasty during the Văn Lang period was part of Hanoi's quest to create a "cult of antiquity" to illustrate the historical longevity and prestige of Vietnam that predated the Chinese occupation. The transformation of the Hùng kings into historical fact was based on the conflation of different kinds of evidence such as archaeological remains, dynastic chronicles, collections of legends, and a poem attributed to Hồ Chí Minh titled "The History of Vietnam from 2879 BCE to 1945". DRV scholar and the first president of the Institute of History, Trần Huy Liệu, settled the question of the origins of the Vietnamese nation in an article on the Hùng kings. The article noted that on the "tenth day of the third lunar month, the central government and local government held an official ceremony to commemorate the death anniversary of our Hung king ancestors at the Temple of the Hùng kings." He commented that the Hùng kings were the "origins of the nation" as they "built the country", and "if there had been no Hùng kings, then there would be no Đinh, Lê, Lý, Trần, Hồ, or Nguyễn, and also no Democratic Republic of Vietnam". Trần Huy Liệu also wrote that the "patriotic spirit and indomitable tradition of our nation broke out in the thousand years of Chinese feudal rule, and it broke out in the hundred years under the domination of the French colonizers." He concluded by lamenting that "at this time our lovely country has been provisionally divided into two regions and our fellow countrymen in the South moan and writhe under the fascist regime of the gang of Ngô Đình Diệm, lackey of the American imperialists." Historian Cherry Haydon notes that this article is important for a few reasons. First, it highlights the direct link made between the period of the Hùng kings and the formation of the Vietnamese nation. Second, it dates the origins of Vietnamese resistance to foreign aggression to the founding of the nation; third, it states explicitly the continuity between the period of the Hùng kings and the present. The dating of the origins of the nation to the rule of the Hùng kings would eventually become the orthodox position of historians at the Research Committee, the Institute of History, and later the Institute of Archaeology.
Хунг патшалары және қола дәуірі
Қола дәуірінің ескерткіштері Ван Ланг патшалығының және Хунг патшаларының бар екенін дәлелдеу үшін пайдаланылған. 1971 жылы жарық көрген ресми Вьетнам Халық Демократиялық Республикасының (DRV) ұлттық тарихы «Lịch Sử Việt Nam» қола дәуірі мен Донг Сон мәдениетінің, сондай-ақ Хунг патшалары дәуірінің арасындағы байланысты бекітті.
Bronze Age relics have been used to support the existence of the kingdom of Van Lang and the Hùng kings. The official DRV national history, Lịch Sử Việt Nam, published in 1971, asserted the connection between the Bronze Age and the Dong Son culture and the period of the Hùng kings.
Хунг патшалары "жасалған дәстүр" ретінде
Хунг патшалары туралы ең ерте дереккөздерді талдау осы дереккөздердегі мәселелерді көрсетті, олар Хунг патшаларының болғанын растайтын тарихи дәлел ретінде қолданылды. Атап айтқанда, тарихшылар Lĩnh Nam chích quái liệt truyện (Тоғайлардың оңтүстігінен таңдалған ерекше оқиғалар жинағы) жинағын зерттеді, оны Тран Тхе Фап XIV ғасырдың соңындағы Тран әулеті тұсында жинақтаған, ал XV ғасырда Ле әулеті тұсында Ву Куин мен Киеу Фу түзеткен. Бұл дереккөз 1479 жылы жазылған Нго Си Лиеннің Đại Việt sử ký toàn thư (Дай Вьет тарихи жазбаларының толық кітабы) үшін маңызды ақпарат көзі болып табылады, ол Хунг патшаларының әулеттерді құрушылар ретінде ресми мойындалуына әкелді. Đại Việt sử ký toàn thư өз кезегінде, DRV тарихшылары вьетнам халқы мен вьетнам ұлтының ежелгі тегін дәлелдеу үшін негізгі мәтін болды. "Аррайттық әңгімелер" жинағындағы "Хонг Банг руының өмірбаяны" атты мақалаға талдау жасаған тарихшы Лиам Келли Хунг патшаларының болмағанын айтады. Оның пікірінше, олар Қызыл өзен дельтасындағы синизацияланған элита Қытай мәдени мұрасына қатысты ерекшеленген ұлттық сананы алғаш рет қалыптастырған ортағасырлық кезеңде ойлап табылды. Келли "Өмірбаянның" кемшіліктерін бірнеше жолмен көрсетеді – мысалы, оның ежелгі қытай мәтіндерінен және әңгімелерінен алынған фрагменттерді көрсету арқылы, сондай-ақ "Хунг", "Лаг" және "Вьет" сияқты терминдерге қатысты мәселелерді атап көрсетеді. Ол "Өмірбаянға" ұқсас терминдер мен оқиғаларды анықтау үшін ежелгі қытай тарихи дереккөздерін зерттейді және Хунг патшалары туралы ақпараттың дұрыстығын растау үшін "Өмірбаянға" сілтеме жасайды. Бұл тәжірибе сол кезде Сычуань және Гуандун сияқты Қытай империясының аймақтарында да қолданылғанын көрсетеді, осылайша "Өмірбаянды" сол заманғы кең таралған әдеби үрдістерге енгізеді.
Analyses of the earliest sources on the Hùng kings have illustrated problems with these sources that have been used as historical evidence of the existence of the Hùng kings. In particular, historians have examined the Lĩnh Nam chích quái liệt truyện (Arrayed Tales of Selected Oddities from South of the Passes), compiled by Trần Thế Pháp under the late fourteenth century Trần dynasty, and amended in the fifteenth century under the Lê dynasty by Vũ Quỳnh and Kiều Phú. This source is of great importance in providing core information for Ngo Si Lien's Đại Việt sử ký toàn thư (Complete Book of the Historical Records of Đại Việt) created in 1479, which marked the official transformation of the Hùng kings into the founders of dynasties. The Đại Việt sử ký toàn thư was in turn the core text that DRV historians used as proof of the ancient origins of the Vietnamese people and the Vietnamese nation. Based on an analysis of an essay called "Biography of the Hồng Bàng Clan" from the Arrayed Tales, historian Liam Kelley posits that the Hùng kings did not exist. Instead, he argues that they were invented in the medieval period when the Sinicised elite in the Red River Delta first constructed a separate identity in relation to China's cultural heritage. Kelley exposes the problems of the "Biography" in a few ways – for example, by showing how it borrowed figures and accounts from ancient Chinese texts and stories, and by highlighting issues with terms such as "Hùng", "Lạc", and "Việt". He does this by examining ancient Chinese historical sources to highlight similar terms and stories as in "Biography", and search for terms and accounts mentioned in "Biography" to corroborate the existence of the latter's information on the Hùng Kings. In doing so he also shows how this practice of drawing upon old texts for material to create a local history was also practiced at that time in parts of the Chinese empire like Sichuan and Guangdong, hence placing the "Biography" in the broader literary trends of the time.
Хунг патшаларына табынудың қайта жаңғыруы
1986 жылғы Đổi Mới реформасымен Вьетнамда дәстүрлі мерекелер қайта жаңғырды, оның ішінде Хунг патшаларының ғибадатханасы фестивалі де болды. Хунг патшаларының мерекелеуі жергілікті деңгейден провинциялық, содан кейін мемлекеттік деңгейге көтерілді. Бұл қайта жаңғыру, үкіметтің шетелдік ықпалдың күшеюіне байланысты халқының вьетнамдық ұлттық ерекшелігін сақтап қалуға жасаған әрекеті ретінде қарастырылды. 1999 жылы үкімет 2000 жылдың ең маңызды оқиғалары деп есептеген мерекелерді атап өту туралы директива шығарды. Хунг патшалары фестивалінен басқа, маңызды деп танылған оқиғалар: Вьетнам Коммунистік партиясының құрылғанына 70 жыл толуы, Хо Ши Миннің туғанына 110 жыл, елді азат ету үшін американдықтарға қарсы күрестегі жеңіске 25 жыл, Тамыз революциясының 55 жылдығы және 21-ші ғасырдың басталуы.
With the Đổi Mới reforms from 1986, Vietnam saw a resurrection of traditional festivals, including the Hùng kings Temple Festival. Celebrations of the Hùng kings moved from the local to the provincial and then to the state levels. This revival has been perceived as an attempt by the government to maintain the Vietnamese identity of its people in view of increasing foreign influence. In 1999, the government issued a directive on the celebration on what it perceived as the most important events in 2000. Other than the Hùng kings Festival, the other events perceived to be important were: the seventieth anniversary of the Vietnamese Communist Party, the 110th anniversary of Hồ Chí Minh's birthday, the twenty fifth anniversary of the victory in the campaign against Americans to save the country, the fifty fifth anniversary of the August Revolution, and the start of the twenty first century.
Хунг патшалары ғибадатханасы
Хунг патшаларының ғибадатхана фестивалі (вьет. Giỗ Tổ Hùng Vương немесе lễ hội đền Hùng) – Вьетнамда жыл сайын үшінші айдың 8-11 күндері аралығында Хунг патшаларының құрметіне өткізілетін фестиваль. 2007 жылдан бері Вьетнамда мемлекеттік мереке ретінде белгіленген негізгі фестиваль күні – 10-шы күні. Жыл сайын үкімет басшылары Хунг патшаларының Пху То провинциясындағы ғибадатханасына қажылыққа барып, Ұлттық негізін қалаушы (Quốc tộ) құрметтейді. 2016 жылдың сәуір айында Пху Тодағы Хунг патшаларының ғибадатханасындағы фестивальге шамамен жеті миллион адам келді. Коммунистік партияның бас хатшысы Нгуен Фу Тронг та қатысты. 2018 жылы мемлекет "Шетелдегі вьетнамдықтармен байланыс" қауымдастығын (ALOV) құрып, "Вьетнамның ата-бабаларының жаһандық күні" жобасын іске қосты. Биыл алғаш рет Вьетнамның ата-бабалары күні әлемнің көптеген елінде бірдей форматта бір мезгілде тойланды. 2015 жылдан бері "Вьетнамның ата-бабалары күні" жобасының үш негізгі мақсатының бірі – Хунг патшаларына табыну рәсімін шетелдегі вьетнамдықтар арасында сақтап, тарату.
The Hùng Kings' Temple Festival (Vietnamese: Giỗ Tổ Hùng Vương or lễ hội đền Hùng) is a Vietnamese festival held annually from the 8th to the 11th days of the third lunar month in honour of the Hùng Kings. The main festival day – which has been designated a public holiday in Vietnam since 2007 – is on the 10th day. Every year, leading government figures make pilgrimages to the Hùng kings temple in Phú Thọ province to honour the Quốc tộ (National Founder). In April 2016, the festival at the Hùng kings temple in Phú Thọ attracted about seven million people. Nguyễn Phú Trọng, the general secretary of the Communist Party, also attended. In 2018, the state established Association for Liaison with Overseas Vietnamese (ALOV) implemented a project titled Vietnam Ancestral Global Day which organised various cultural activities worldwide to celebrate Hung Kings Memorial Day. This year is the first time that Vietnam Ancestral Global Day has been celebrated simultaneously in many European countries following a shared format. Since 2015, one of the three main goals of the Vietnam Ancestral Global Day Project has been to preserve and spread the Hùng kings worship rite amongst overseas Vietnamese.
ЮНЕСКО-ның мойындауы
2012 жылы Фу То провинциясындағы Хунг патшаларына табыну ЮНЕСКО-ның адамзаттың материалдық емес мәдени мұрасы ретінде мойындалды. ЮНЕСКО сайтында бұл дәстүр рухани бірлік пен ынтымақты бейнелейді және вьетнамдық мәдени және рухани бірегейліктің бастауларын, ұлттық тарихты еске түсіруге мүмкіндік береді деп көрсетілген.
In 2012, the worship of the Hùng kings in Phú Thọ was recognised by UNESCO as an Intangible Cultural Heritage of Humanity, and the UNESCO page notes that this "tradition embodies spiritual solidarity and provides an occasion to acknowledge national origins and sources of Vietnamese cultural and moral identity".